Gənə dəriyə yapışaraq qanla qidalanır və bəzi infeksiyaları ötürə bilər. Gənə nə qədər tez çıxarılsa, infeksiya riski bir o qədər az olur. Onu düzgün çıxarmaq və sonrakı həftələrdə vəziyyəti izləmək vacibdir.
Əlamətlər
- Dəriyə yapışmış kiçik tünd həşərat
- Ətrafında qızartı
- Sonradan — genişlənən qızartı halqası, hərarət, baş və əzələ ağrıları — infeksiya əlamətləri
Nə etməli
-
Gənəni tez çıxarın
Nazik uclu pinset və ya xüsusi gənə çıxarıcı ilə gənəni dəriyə mümkün qədər yaxın tutun.
-
Düz və bərabər çəkin
Gənəni sıxmadan, burmadan, yavaş və bərabər yuxarı çəkin. Başı dəridə qalarsa, onu təmiz iynə ilə çıxarmağa çalışın; alınmırsa — saxlayın, dəri onu özü çıxaracaq.
-
Yeri emal edin
Sancma yerini və əllərinizi sabunla yuyun, antiseptiklə silin.
-
Tarixi qeyd edin
Sancma tarixini və yerini yazın. Gənəni bağlı qabda saxlamaq olar — laboratoriyada yoxlanması mümkündür.
-
Bir neçə həftə izləyin
Qızartı halqası, hərarət, baş ağrısı, zəiflik yaranarsa, həkimə müraciət edin və sancma barədə deyin.
Nə etmək olmaz
- Gənəyə yağ, spirt, kerosin tökməyin, onu yandırmayın
- Gənəni barmaqla sıxmayın və əzməyin
- Gənəni qəfil dartıb qoparmayın
- Simptomlar yaranarsa, həkimə müraciəti təxirə salmayın
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
Həkimə müraciət edin, əgər:
- gənəni özünüz çıxara bilmirsiniz;
- sonrakı həftələrdə sancma yerində genişlənən qızartı, hərarət, baş və əzələ ağrıları yaranıb;
- dəridə qansızmalar, burundan və diş ətindən qanaxma, güclü zəiflik var — təcili, 103.
Uşaqlarda
Uşaqları təbiətdə gəzintidən sonra diqqətlə yoxlayın: baş dərisi, qulaq arxası, boyun, qoltuqaltı, qasıq nahiyəsi. Gənəni eyni qaydada çıxarın. Uşaqda sancmadan sonra hərarət, səpgi, ləngimə yaranarsa — pediatra müraciət edin.
Gənələrdən qorunmaq
- Açıq rəngli, qolları və balaqları uzun paltar geyinin, şalvarı corabın içinə salın.
- Repellentlərdən təlimata uyğun istifadə edin.
- Gəzintidən sonra bədəni və paltarı yoxlayın.
- Gənə ensefalitinə qarşı peyvənd haqqında həkimlə məsləhətləşin.
Tez-tez verilən suallar
Qalmış hissə adətən bir neçə günə dəri tərəfindən xaric edilir. Yeri antiseptiklə emal edin. Qızartı və şişkinlik artarsa, həkimə müraciət edin.
