Azərbaycanda zəhərli ilanlardan gürzə ən təhlükəlisidir. Onun zəhəri toxumaları zədələyir və qanın laxtalanmasını pozur. İlan sancması həmişə xəstəxanada müşahidə və lazım olduqda xüsusi müalicə tələb edir. İlk yardımın məqsədi — zəhərin yayılmasını ləngitmək və zərərçəkəni tez çatdırmaqdır.
Əlamətlər
- Bir və ya iki dəlik şəkilli iz
- Yerli güclü ağrı, sürətlə artan şişkinlik, göyərmə
- Ürəkbulanma, qusma, zəiflik, başgicəllənmə
- Sancma yerindən, diş ətindən qanaxma
- Solğunluq, soyuq tər, təzyiqin düşməsi
Nə etməli
-
Təhlükəli zonadan uzaqlaşın
İlandan uzaqlaşın, onu tutmağa və öldürməyə çalışmayın. Mümkünsə, təhlükəsiz məsafədən şəklini çəkin.
-
103-ə zəng edin
Təcili yardım çağırın.
-
Hərəkətsiz saxlayın
Zərərçəkəni uzandırın, sakitləşdirin. Sancılmış ətrafı şina və ya sarğı ilə hərəkətsizləşdirin, ürək səviyyəsində saxlayın.
-
Sıx əşyaları çıxarın
Şişkinlik artmazdan əvvəl üzük, saat, ayaqqabı çıxarın.
-
Zərərçəkəni gəzdirməyin
Mümkünsə, onu xərəkdə və ya maşında aparın.
Nə etmək olmaz
- Turniket və ya sıx sarğı qoymayın
- Yaranı kəsməyin, zəhəri sorub çıxarmağa çalışmayın
- Buz qoymayın, yeri yandırmayın
- Alkoqol verməyin
- Zərərçəkəni qaçdırmayın, gəzdirməyin
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
İlan sancmasında həmişə 103-ə zəng edin, sancma ağrısız görünsə belə — zəhərin təsiri gecikə bilər.
Uşaqlarda
Uşaqlarda zəhərin təsiri daha ağırdır, çünki bədən kütləsi kiçikdir. Uşağı sakit saxlayın, ətrafı hərəkətsizləşdirin və dərhal 103-ə zəng edin. Təbiətdə uşaqlara daşları qaldırmamağı, kollara əl salmamağı öyrədin.
Tez-tez verilən suallar
Xeyr. Bu, zəhəri çıxarmır, yaranı infeksiyalaşdırır və kömək edənə zərər verə bilər. Vaxtı xəstəxanaya çatdırmağa sərf edin.
