Ağac tilişkəsi, tikan, şüşə və ya metal qırıntısı dəriyə batdıqda adətən onu evdə çıxarmaq mümkündür. Əsas qaydalar — təmizlik və cismi parçalamadan tam çıxarmaq. Dərin, iri və ya göz yaxınlığındakı cisimləri həkim çıxarmalıdır.
Əlamətlər
- Dəri altında görünən qaramtıl cisim
- Toxunanda batma hissi və ağrı
- Ətrafında qızartı
- Gecikmiş halda — şişkinlik, irin, döyüntülü ağrı
Nə etməli
-
Əllərinizi və dərini yuyun
Əllərinizi və tilişkə batmış yeri sabunlu su ilə yuyun.
-
Aləti hazırlayın
Pinseti və ya iynəni antiseptik və ya spirtlə silin.
-
Tilişkəni çıxarın
Tilişkənin ucu çıxırsa, onu pinsetlə batdığı istiqamətdə dartıb çıxarın. Ucu dəri altındadırsa, iynənin ucu ilə dərinin üst qatını ehtiyatla qaldırıb ucu açın, sonra pinsetlə götürün.
-
Yaranı emal edin
Yeri yenidən su ilə yuyun, antiseptiklə silin və plastırla örtün.
-
Sonrakı günlərdə izləyin
Qızartı, şişkinlik, irin, döyüntülü ağrı yaranarsa — həkimə müraciət edin.
Nə etmək olmaz
- Tilişkəni barmaqlarla sıxıb çıxarmağa çalışmayın — o, parçalanıb dərinə gedə bilər
- Çirkli alətdən istifadə etməyin
- Dərin, iri və ya dırnaq altına tam girmiş tilişkəni özünüz çıxarmayın
- Şüşə və metal qırıntısını dərinlikdə «qazımayın»
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
103 adətən lazım deyil. Həkimə müraciət edin, əgər:
- cisim dərindir, iri və ya parçalanıb;
- dırnaq altına tam girib, gözün yaxınlığındadır;
- infeksiya əlamətləri var — qızartı genişlənir, irin, hərarət;
- son tetanus peyvəndinin vaxtı məlum deyil, cisim torpaqlı və ya paslıdır.
Uşaqlarda
Uşaqda tilişkəni çıxarmazdan əvvəl prosesi izah edin, onu sakitləşdirin. Çox kiçik və ağrısız tilişkələr bəzən dərinin təbii yenilənməsi ilə öz-özünə çıxır, amma qızartı və ağrı yaranarsa, pediatra göstərin.
Tez-tez verilən suallar
Kiçik, səthi tilişkələr bəzən çıxır, amma yerində qalan cisim iltihab və irinləməyə səbəb ola bilər. Çıxarmaq mümkünsə, çıxarmaq daha yaxşıdır.
