Yaxmada leykosit çoxdur: tək rəqəmlə müalicə seçmək olarmı?

Vaginal, uşaqlıq boynu və sidik kanalından nümunələr fərqli məqsədlə götürülə bilər. Adi mikroskopiya ilə konkret törədiciyə yönəlmiş molekulyar test eyni məlumatı vermir. “Yaxmam pisdir” ifadəsinin arxasında hansı nəticənin olduğunu həkimlə dəqiqləşdirin. Nümunə yerini hesabatda axtarın.

Məsələn, bakterial vaginozun qiymətləndirilməsində tək leykosit sayı əsas diaqnostik meyar deyil. Qoxu, ifrazat, pH və mikroskopiyanın digər xüsusiyyətləri və ya seçilmiş testlər nəzərə alınır. İnfeksiyanın bütün növlərini bir leykosit rəqəmi ilə ayırmaq mümkün deyil.

Ginekoloji yaxma müayinə kreslosunda, güzgü vasitəsilə vaginal divardan və ya uşaqlıq boynundan steril çubuqla götürülür. Prosedur qısadır, bəzən yüngül narahatlıq yarada bilər, amma adətən ağrılı olmur. Nümunə şüşəyə yayılır və ya xüsusi mühitə yerləşdirilərək laboratoriyaya göndərilir.

• Yaxmadan bir neçə gün əvvəl cinsi əlaqədən çəkinmək tövsiyə oluna bilər.
• Vaginal şam, krem, spreylər və duşlardan istifadə etməmək haqqında həkimin qaydasını soruşun.
• Yaxmadan dərhal əvvəl sidiyə getməyin və yuyunmanın necə olacağını dəqiqləşdirin.
• Aybaşı zamanı yaxma nəticəsi dəyişə bilər, vaxtı həkimlə razılaşdırın.
• Son antibiotik və ya antifunqal istifadə olunubsa, bunu bildirin.

Hazırlığın əsas məqsədi mikrofloranın təbii vəziyyətini qorumaq və nəticəni təhrif edə biləcək amilləri azaltmaqdır.

Hazırlıq qaydasına əməl etmədiyiniz hallarda bunu laboratoriyaya və həkimə bildirmək nəticənin düzgün şərhinə kömək edir.

Qaşınma, göynəmə, qeyri-adi ifrazat, əlaqədən sonra qanaxma və sidikdə yanma varsa, onları deyin. Uşaqlıq boynunun iltihabında müəyyən infeksiyaların ayrıca yoxlanması lazım ola bilər. Mənfi adi yaxma da bütün cinsi infeksiyaların istisnası sayılmır.

Aşağı qarın ağrısı, hərarət və özünü ciddi pis hiss etmə varsa, yalnız analiz cavabını gözləməyin. Şikayətin yuxarı reproduktiv orqanlarla əlaqəsi qiymətləndirilə bilər. Hamiləlik ehtimalını və son antibiotik istifadəsini də bildirin. Yeni əlaməti əvvəlki laborator nəticəyə bağlayıb gözləmək düzgün deyil.

Leykositlər orqanizmin müdafiə hüceyrələridir və onların artması yalnız iltihab olduğunu göstərir, səbəbi demir. Aşağıdakılar mümkün səbəblərdən bəziləridir:

• Vaginal kandidoz (maya göbələyi) və bakterial vaginoz;
• Trixomonas kimi cinsi yolla keçən infeksiyalar;
• Uşaqlıq boynunun xlamidiya və ya qonoreya kimi infeksiyaları;
• Kimyəvi və mexaniki qıcıqlanma: yuyucu vasitələr, spreylər, tampon və ya prezervativ materialı;
• Hormonal dəyişikliklər, o cümlədən menopauza dövründə vaginal atrofiya;
• Uşaqlıq boynunda polip və ya erroziya kimi vəziyyətlər.

Bu səbəblərin müalicəsi tamamilə fərqlidir. Buna görə “iltihab var” cümləsindən sonra “hansı iltihab?” sualı gəlməlidir. Bakterial vaginoz zamanı leykositlər adətən az olur, kandidozda isə mənzərə dəyişkəndir; yaxmanın tam şərhi ayrıca baxış tələb edir.

Eyni zamanda uşaqlıq boynundakı iltihabi dəyişikliklər yaxmanın götürüldüyü yerə görə fərqli nəticə verə bilər: vaginal yaxma ilə servikal yaxma eyni məlumatı vermir.

Həkim konkret infeksiyanı yoxlamaq və ya simptomun başqa səbəbini araşdırmaq istəyə bilər. Eyni mikroskopiyanı ardıcıl təkrarlamaq həmişə cavabsız sualı həll etmir. Əlavə testin hansı ehtimalı yoxladığını soruşmaq diaqnostik planı daha aydın edir.

Hesabatın yalnız normal aralıqdan kənar sətrini yox, hamısını göstərin. Dərman, şam və yuyucu məhlullardan istifadə etmisinizsə, adlarını yazın. Analizi “təmiz çıxarmaq” üçün əvvəlcədən özbaşına vasitə istifadə etməyin. Hazırlıq barədə laboratoriyadan və həkimdən dəqiq göstəriş alın.

Hər leykosit artımı üçün eyni antibiotik, eyni vaginal vasitə və eyni nəzarət testi lazım deyil. Müalicə təsdiqlənmiş və ya güclü ehtimal olunan səbəbə uyğun seçilir. Simptomun keçməsi ilə müəyyən törədicinin yoxlanması da ayrı məqsədlər ola bilər.

Qəbulda “Hansı diaqnozu müalicə edirik?”, “Bu nəticə onu necə dəstəkləyir?” və “Təkrar yoxlama nəyə lazımdır?” suallarını verin. Planı yalnız rəqəmin azalması kimi yox, klinik məqsədlə birlikdə anlamaq daha faydalıdır.

İki vəziyyətdə də qərar sizin şikayətlərinizi, müayinə tapıntılarını və laborator nəticəni birlikdə nəzərə almalıdır. Ginekoloqa “mənim vəziyyətimdə bu rəqəmin əhəmiyyəti nədir?” sualını verin. Əvvəlki yaxmalarınızı da saxlayın: tendensiya bir dəfəlik nəticədən daha informativ ola bilər.

Leykositin azalması bütün hallarda əsas müalicə məqsədi deyil. Şikayətin səbəbi, müayinədəki dəyişiklik və uyğun infeksiya məlumatı ilə qərar verilir. Preparatdan sonra rəqəmin dəyişməsi əvvəlki diaqnozun düzgünlüyünü təkbaşına sübut etmir.

Laboratoriyadan fərqli nahiyələr üçün nəticə verilirsə, onları ayırd edin. Vaginal və servikal sətrlər eyni referenslə oxunmaya bilər. Həkimdən məhz hansı tapıntının əhəmiyyətli olduğunu və ona uyğun hansı sualın araşdırıldığını soruşun. Ayrı rəqəmləri toplayıb ümumi “iltihab dərəcəsi” çıxarmayın.

Əlamət yoxdur, amma nəticə narahatlıq yaradırsa, özbaşına eyni şamı təkrarlamayın. Şikayət varsa, normal görünən bir göstərici ilə mövzunu bağlamayın. Hər iki halda məqsədli qiymətləndirmə lazımdır. Son istifadə etdiyiniz vaginal vasitələr barədə məlumat verilməsi bu söhbətin praktik hissəsidir.

Müalicə təyin olunduqdan sonra bəzən nəzarət yaxması planlaşdırılır, bəzən isə şikayətin keçməsi izlənilir. Bu, infeksiyanın növündən asılıdır. Dərmanı dayandırmadan və ya dəyişdirmədən həkimin göstərdiyi sxemi tam başa vurmaq vacibdir.

1. Göstərişi tam yerinə yetirin. Dərmanın nə üçün təyin edildiyini soruşun.
2. Cinsi əlaqə. Cinsi yolla ötürülən infeksiya ehtimalı varsa, həkimin icazəsinə qədər fasilə verilir.
3. Partnyor. Müəyyən infeksiyalarda partnyorun qiymətləndirilməsi və müalicəsi təkrar yoluxmanın qarşısını alır.
4. Nəzarət. Təyin edilmiş vaxtda yoxlama yaxması verilir.
5. Təkrarlanan şikayət. Əlamət geri qayıdarsa, yenidən müraciət edin.

Sağlam vaginal mühitdə üstünlük təşkil edən laktobakteriyalar süd turşusu istehsal edərək mühitin turşuluğunu qoruyur və zərərli mikroorqanizmlərin çoxalmasının qarşısını alır. Bu balans pozulduqda ifrazatın xarakteri, qoxu və qıcıqlanma dəyişə bilər.

• Antibiotik qəbulu mikrofloranı müvəqqəti pozaraq maya göbələyinə meyl yarada bilər.
• Tez-tez vaginal duş mühitin təbii müdafiəsini zəiflədə bilər.
• Hormonal dəyişikliklər, hamiləlik və menopauza mikroflora tərkibinə təsir edir.
• Yeni partnyor və qorunmasız əlaqə infeksiya riskini artırır.

Bu səbəbdən “normal mikroflora” anlayışı bütün qadınlar üçün eyni deyil. Nəticəni öz yaşınıza və vəziyyətinizə uyğun şərh etmək üçün ginekoloqla danışın.

Hamiləlikdə vaginal ifrazatın artması normal ola bilər, lakin qoxu, qaşınma, yanma və ya rəng dəyişikliyi varsa, yaxma nəticəsi və həkim baxışı lazımdır. Bəzi infeksiyalar vaxtından əvvəl doğuş riski ilə əlaqələndirilir, ona görə hamiləlikdə müalicə seçimi və nəzarəti ayrıca həkim qərarıdır. Hamiləliyə uyğun olmayan vasitələrdən özbaşına istifadə etməyin.

Yaxma hesabatında leykositlərdən başqa epitel hüceyrələrinin sayı, mikrofloranın tərkibi, maya göbələyi hüceyrələri və ya bakteriya növləri qeyd oluna bilər. Hər biri ayrı mənaya malikdir. Məsələn, çoxlu epitel hüceyrəsi nümunənin götürülmə xüsusiyyətlərini göstərə bilər. “Qarışıq flora” və ya “kokk florası” ifadələri tək başına diaqnoz deyil. Hesabatı bütövlükdə həkimə göstərin və qeyd olunan sətirlərin hansının sizin şikayətinizlə əlaqəli olduğunu soruşun.