Hava dəyişikliyinə həssaslıq — orqanizmin hava şəraitinin dəyişməsinə reaksiyası olub, özünü hiss etmənin pisləşməsi ilə təzahür edir. Bu səhifədə hava dəyişikliyinə həssaslığın səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Aritmoloq Endokrinoloq Kardioloq Nevroloq Terapevt Travmatoloq-ortoped
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Hava dəyişikliyinə həssaslıq — orqanizmin hava şəraitinin dəyişməsinə reaksiyası olub, özünü hiss etmənin pisləşməsi ilə təzahür edir. Bu vəziyyətə baş, oynaq və əzələ ağrıları, miqren, artan yorğunluq, əsəbilik, arterial təzyiqin tərəddüdü müşayiət edir.
Növləri
Hava dəyişikliyinə həssaslığın əlamətləri klinik təzahürlərindən asılı olaraq 5 növə bölünür:
- Beyin növü — sefalgiya (baş ağrısı), qulaqlarda küy, baş gicəllənməsi, görmənin zəifləməsi ilə xarakterizə olunur;
- Ürək növü — təngnəfəslik, ürək döyüntüsü, arterial təzyiqin yüksəlməsi və ya aşağı düşməsi, döş sümüyü arxasında diskomfort və ağrı şəklində təzahür edir;
- Artralgik növ — oynaqlarda və əzələlərdə sızıltılı ağrılarla müşayiət olunur;
- Astenonevrotik növ — yuxu pozğunluğu, əsəbilik, artmış qıcıqlanma və ya əksinə apatiya, diqqətin cəmlənməsinin azalması ilə özünü göstərir;
- Qarışıq növ — əvvəlki növlərin əlamətlərini özündə birləşdirir.
Səbəbləri
Hesab olunur ki, hava dəyişikliyinə həssaslığın əlamətləri orqanizmdə özünütənzimləmə proseslərinin pozulması səbəbindən yaranır. Hava dəyişikliyinə həssaslığın səbəbləri arasında ətraf mühit amilləri qeyd olunur:
- Atmosfer təzyiqinin dəyişməsi;
- Geomaqnit fəallıq;
- Gün işığının uzunluğu;
- Havanın temperaturunun və rütubətinin dəyişməsi.
Provokasiyaedici amillərə aiddir:
- Stress;
- Balanslaşdırılmamış qidalanma;
- Alkoqol qəbulu;
- Siqaret çəkmə;
- Hərəkətsiz həyat tərzi;
- Xroniki xəstəliklərin dekompensasiyası.
Diaqnostika
Hava dəyişikliyinə həssaslığın diaqnostikası prinsipləri hava şəraiti dəyişdikdə xəstənin vəziyyətinin izlənilməsinə əsaslanır. Həkim şikayətləri, qəbul edilən dərmanlar, xroniki xəstəliklər, keçirilmiş əməliyyat və travmalar haqqında məlumatları dəqiqləşdirir. Belə sorğu zamanı simptomların hava dəyişikliyi ilə əlaqəsi müəyyən edilir ki, bu da hava dəyişikliyinə həssaslığa işarə edir. Həkim xəstədən artan yorğunluq, zəiflik, əsəbilik, baş ağrıları, ürək nahiyəsində xoşagəlməz hislər, yuxu pozğunluğu, yaddaş və diqqət cəmləmə problemləri olub-olmadığını soruşur. Belə simptomlar ətraf mühitin hava amillərinin dəyişməsi zamanı sistematik olaraq müşahidə olunursa, hava dəyişikliyinə həssaslıq diaqnozu qoyulur.
Xroniki xəstəlikləri müəyyən etmək üçün laborator və instrumental müayinələr aparılır. Gizli iltihab proseslərini aşkar etmək üçün klinik qan analizi təyin olunur. Leykosit səviyyəsinin və eritrositlərin çökmə sürətinin artması daxili orqanların işini tənzimləyən vegetativ sinir sisteminin pozğunluqlarına tez-tez müşayiət edən qeyri-spesifik iltihab markerləridir. İnstrumental müayinələr gizli üzvi patologiyaları aşkar etdiyi üçün hava dəyişikliyinə həssaslığın ifadəliliyini azaltmağa imkan verir.
Aşağıdakı müayinə üsulları tətbiq olunur:
- Ultrasəs üsulları (kiçik çanaq orqanlarının, qalxanabənzər vəzin, qarın boşluğunun, boyun damarlarının USM-i);
- Rentgenoloji üsullar (döş qəfəsi və qarın boşluğu orqanlarının rentgeni, kontrastlaşdırma ilə də daxil olmaqla kompüter tomoqrafiyası);
- Radioizotop üsulları (məsələn, sintiqrafiya);
- Endoskopik üsullar (ezofaqoqastroduodenoskopiya, kolonoskopiya);
- Funksional diaqnostika üsulları (elektrokardioqrafiya, elektroneyromioqrafiya, EKQ-nin holter monitorlanması, spiroqrafiya);
- Maqnit-rezonans tomoqrafiyası.
Müalicə
Hava dəyişikliyinə həssaslıq zamanı simptomatik terapiya təyin olunur. Əzələ və oynaq ağrılarında, baş ağrısında qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələrdən istifadə olunur. Yüksək arterial təzyiq və ürək ritminin dəyişməsi hipotenziv və antiaritmik vasitələrlə nəzarətdə saxlanılır. Damar divarının labilliyi zamanı onun angioprotektorlar və vitaminlərlə farmakoterapiya vasitəsilə möhkəmləndirilməsi lazımdır. Hava dəyişikliyinə həssas insanlar üçün hormonal fonu saxlamaq və menopauza əlamətləri zamanı vaxtında müalicə aparmaq vacibdir. Vəzilərin hormon istehsalının çatışmazlığı ilə bağlı endokrin patologiya aşkarlandıqda dərman əvəzedici terapiyası aparılır.
Göstərişə əsasən müalicə planına fizioterapiya (maqnitoterapiya, elektromiostimulyasiya, elektroforez, müalicəvi vannalar), masaj texnikaları və müalicəvi-sağlamlaşdırıcı bədən tərbiyəsi daxil edilir. Üsullar toxumaların qan təchizatının stimullaşdırılması, orqanizmin zədələnmiş strukturlarının regenerasiya proseslərinin sürətləndirilməsi hesabına maddələr mübadiləsinin yaxşılaşdırılmasına yönəlib.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Xroniki xəstəliklərin vaxtında diaqnostika edilməməsi zamanı ağırlaşmalar yaranır. Bu halda vəziyyətin pisləşməsi hipertonik böhran, miokard infarktı və ya insultla təhlükə yaradır. Dayaq-hərəkət aparatının patologiyasında osteoporoz, cərrahi müalicə və uzunmüddətli reabilitasiya tələb edən davamlı oynaq deformasiyası formalaşır. Endokrin pozğunluqlar cinsi disfunksiyaya, sonsuzluğa, normal bədən kütləsi indeksinin saxlanması ilə bağlı problemlərə səbəb olur.
Hansı həkimə müraciət etməli
Hava dəyişikliyinə həssaslığı aradan qaldırmaq tibbi yardıma müraciət etməklə mümkündür, çünki bu vəziyyət kompleks diaqnostika tələb edir. Hava dəyişikliyinə həssaslığın müalicəsi və profilaktikası üçün müxtəlif ixtisas həkimlərinin konsultasiyası zəruridir. Müayinəyə terapevtə müraciətdən başlamaq lazımdır.
Müraciət olunmalı həkimlər:
Yadda saxla!
Havanın dəyişməsinə qarşı həssaslıq şikayəti ilə daha çox yaşlı pasiyentlər müraciət edir ki, bu da hava dəyişikliyinə həssaslığı əksər xroniki xəstəliklərə müşayiət edən simptoma çevirir. Hava şəraitinin özünühiss üzərindəki əhəmiyyətli təsirini uşaqlar, hamilə qadınlar da qeyd edir. Hava dəyişikliyinə həssaslıq müstəqil diaqnoz deyil, aşkar edilməmiş patologiyanın simptomudur. Arterial təzyiqin sistematik olaraq təkrarlanan yüksəlməsi, miqren, oynaq və baş ağrıları zamanı səbəb tez-tez üzvi xəstəlikdə gizlənir. Pasiyent gün ərzində özünühissin kəskin dəyişməsini qeyd edərsə, vəziyyətin diaqnostikası üçün həkimə müraciət etmək lazımdır.
Suallar və cavablar
Profilaktika tədbiri kimi müntəzəm fiziki fəallıq, balanslaşdırılmış qidalanma, emosional fonun saxlanması, tam dəyərli yuxu, zərərli vərdişlərdən imtina tövsiyə olunur.
Ətraf mühit şəraitinin dəyişməsinə qarşı həssaslıq yaşlı dövrdə daha çox ifadə olunur. Xroniki xəstəlikləri olmayan, sağlam həyat tərzi sürən gənc pasiyentlər hava dəyişikliyinə həssaslıq əlamətləri ilə daha az müraciət edir.
Hava dəyişikliyinə həssaslığı müalicə etmək mümkündür, çünki onunla mübarizə üçün sübuta əsaslanan təbabət üsulları mövcuddur. Xəstəliklərin vaxtında diaqnostikası və profilaktik tədbirlərin görülməsi zamanı simptom aradan qalxır.
VDD xəstəliyi vegetativ sinir sisteminin işinin pozulmasıdır. Hava dəyişikliyinə həssaslıq onun əlamətlərindən biri ola bilər.
