Anovulation

Anovulyasiya — menstrual sikldə ovulyasiyanın baş vermədiyi, yəni yumurta hüceyrəsinin yetişmədiyi və yumurtalıqdan çıxmadığı vəziyyətdir.

Sinonimlər: Ovulyasiyanın pozulması

Anovulyasiya o deməkdir ki, siklda yetkin yumurta hüceyrəsi əmələ gəlmir və mayalanma mümkün olmur. Tək-tək anovulyator sikllər sağlam qadınlarda da olur, xüsusən aybaşının başlamasından sonrakı ilk illərdə və perimenopauzada. Ovulyasiya müntəzəm olaraq baş vermirsə, bu, xroniki anovulyasiyadır — qadın sonsuzluğunun və qeyri-müntəzəm aybaşının ən çox rast gəlinən səbəblərindən biri. Ovulyasiya olmadan sarı cisim formalaşmır və progesteron hasil edilmir, buna görə endometri daim estrogenlərin təsiri altında qalır.

Səbəblər və risk amilləri

polikistoz yumurtalıq sindromu — əsas səbəb;
hiperprolaktinemiya;
qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri;
bədən çəkisinin çatışmazlığı və ya artıqlığı, sərt pəhrizlər, yorucu məşqlər, xroniki stress;
yumurtalıqların vaxtından əvvəl çatışmazlığı;
bəzi dərmanların, o cümlədən hormonal dərmanların qəbulu.

Simptomlar

Anovulyasiya qeyri-müntəzəm sikl, seyrək aybaşı (oliqomenoreya) və ya onun olmaması, gah az, gah bol olan gözlənilməz qanaxmalarla özünü göstərə bilər. Çox vaxt yeganə şikayət müntəzəm cinsi həyat fonunda hamiləliyin baş verməməsidir. Hiperandrogeniya olduqda sızanaqlar və artıq tüklənmə mümkündür.

Diaqnostika

siklin ikinci fazasında progesteron analizi (28 günlük siklda adətən 21-ci gün);
follikulun böyüməsinin ultrasəs monitorinqi;
sidikdə LH testləri;
hormonlar: FSH, LH, prolaktin, TSH, estradiol, androgenlər, Anti-Müller hormonu.

Bazal temperaturun ölçülməsi hazırda az informativ sayılır.

Müalicə

Səbəbdən və qadının hamiləlik planlaşdırıb-planlaşdırmamasından asılıdır. Bəzən çəkini normallaşdırmaq kifayətdir: piylənmə zamanı arıqlamaq çox vaxt ovulyasiyanı özü bərpa edir. Mayalanma üçün ultrasəs nəzarəti altında ovulyasiyanın stimulyasiyası (məsələn, letrozol və ya klomifenlə), səmərəsiz olduqda ekstrakorporal mayalanma daxil olmaqla köməkçi reproduktiv texnologiyalar tətbiq edilir. Hamiləlik planlaşdırılmırsa, həkim endometrini hiperplaziyadan qorumaq üçün gestagenlər və ya hormonal kontrasepsiya təyin edir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Hamiləlik bir il (35 yaşdan sonra — altı ay) ərzində baş vermirsə və ya sikl 35 gündən uzundursa, planlı müraciət lazımdır. Başgicəllənmə və zəifliklə müşayiət olunan bol qanaxmada, həmçinin ovulyasiyanın stimulyasiyası zamanı kəskin qarın ağrısında təcili müraciət edin.

Xəstəlik haqqında tam məlumat Anovulyasiya