Fosfolipidlərə və onlarla bağlı zülallara qarşı tromboz və hamiləlik ağırlaşmaları riskini artıran autoanticisimlər qrupu; analiz antifosfolipid sindromunun diaqnostikası üçün lazımdır.
Sinonimlər: Fosfolipidlərə qarşı anticisimlər
Antifosfolipid anticisimlər hüceyrə membranlarının fosfolipidlərinə və onlarla birləşən zülallara, ilk növbədə beta-2-qlikoprotein I-ə qarşı yönəlmiş autoanticisimlərdir. Onlar laxtalanma sisteminin və damar endotelisinin işini pozur, qanı tromb əmələ gətirməyə meyilli edir. Laboratoriyada üç əsas göstərici təyin edilir: qurdeşənəyi antikoaqulyantı, IgG və IgM sinfindən kardiolipinə qarşı anticisimlər, IgG və IgM sinfindən beta-2-qlikoprotein I-ə qarşı anticisimlər.
Nə üçün təyin edilir
- görünən səbəb olmadan venoz və ya arterial tromboz, xüsusən 50 yaşdan cavan şəxslərdə;
- gənc yaşda insult və ya tranzitor işemik ataka;
- hamiləliyin təkrar erkən itkiləri, dölün ölümü, ağır preeklampsiya və ya erkən vaxtından əvvəl doğuş;
- sistem qırmızı qurdeşənəyi və digər autoimmun xəstəliklər;
- koaquloqrammada izah olunmayan AQTV uzanması, trombositopeniya.
Hazırlıq
Qan venadan səhər ac qarına verilir. Antikoaqulyantların (varfarin, heparinlər, birbaşa peroral antikoaqulyantlar) qəbulu barədə mütləq həkimə deyin: onlar qurdeşənəyi antikoaqulyantı testini təhrif edir. Preparatları özbaşına dayandırmaq olmaz. Kəskin trombozdan dərhal sonra, hamiləlik və ya infeksiya zamanı nəticə etibarsız ola bilər.
Normalar
Qurdeşənəyi antikoaqulyantı keyfiyyətcə qiymətləndirilir — aşkar edilib və ya yox. Kardiolipinə və beta-2-qlikoprotein I-ə qarşı anticisimlər GPL/MPL vahidləri və ya Vah/ml ilə ölçülür; orta və ya yüksək səviyyə (təxminən 40 vahiddən yuxarı və ya 99-cu persentildən yuxarı) klinik əhəmiyyətli sayılır. İstinad dəyərləri laboratoriyadan və test-sistemdən asılıdır.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Davamlı müsbət antifosfolipid anticisimlər antifosfolipid sindromu üçün xarakterikdir — birincili və ya sistem qırmızı qurdeşənəyi fonunda. Anticisimlərin müvəqqəti yaranması virus və bakterial infeksiyalarda, bəzi dərmanların qəbulunda, onkoloji xəstəliklərdə mümkündür; belə anticisimlər adətən aşağı titrli olur və tromboz riskini artırmır.
Buna görə müsbət nəticə mütləq ən tezi 12 həftədən sonra yenidən yoxlanılır. Ən yüksək tromboz riski hər üç testin eyni vaxtda müsbət olması («üçqat pozitivlik») ilə bağlıdır. Profilaktika və ya müalicə barədə qərarı həkim anamnezi nəzərə alaraq verir.
Üst termin: Autoanticisimlər
Əlaqəli terminlər
- Antifosfolipid sindromu
- Sistem qırmızı qurdeşənəyi
- Tromboz
- Vərdiş halını almış düşük
- Koaquloqramma
- Trombositopeniya
- Antikoaqulyant terapiya
