Öz hüceyrələrin nüvə komponentlərinə qarşı autoanticisimlər üzrə qan analizi — sistem autoimmun xəstəliklərdən şübhələnildikdə əsas skrininq testi.
Sinonimlər: ANA, Antinuklear faktor
Antinuklear anticisimlər (ANA, antinuklear faktor) immun sistemin səhvən hüceyrə nüvəsinin zülallarına və nuklein turşularına qarşı hazırladığı autoanticisimlər qrupudur. Onların yaranması sistem qırmızı qurdeşənəyi və birləşdirici toxumanın digər diffuz xəstəlikləri üçün xarakterikdir. Eyni zamanda, aşağı titrdə ANA sağlam insanlarda da, xüsusən qadınlarda və yaşlılarda rast gəlinir.
Nə üçün təyin edilir
- sistem qırmızı qurdeşənəyi şübhəsində — mənfi nəticə bu diaqnozu az ehtimallı edir;
- sistem sklerodermiya, Şeqren sindromu, dermatomiozit, qarışıq birləşdirici toxuma xəstəliyi əlamətləri olduqda;
- izah olunmayan oynaq ağrıları, səpgi, Reyno sindromu, uzunmüddətli naməlum mənşəli qızdırma zamanı;
- autoimmun hepatitdə və uşaqlarda yuvenil artritdə (uveit riskini qiymətləndirmək üçün).
Hazırlıq
Qan venadan, mümkünsə səhər ac qarına və ya yüngül qidadan 4 saat sonra verilir. Qəbul edilən dərmanlar barədə həkimə məlumat vermək lazımdır: bəzi preparatlar ANA-nın yaranmasına səbəb ola bilər.
Normalar
İstinad üsulu HEp-2 hüceyrələrində dolayı immunflüoresensiya reaksiyasıdır. Nəticə titr və parıltı tipi ilə ifadə olunur. Adətən 1:160-dan aşağı titr mənfi sayılır, bəzi laboratoriyalar isə 1:80 həddini göstərir. İFA üsulunda nəticə şərti vahidlərlə və ya indeks kimi verilir. İstinad dəyərləri və üsullar laboratoriyadan, yaşdan və cinsdən asılı olaraq fərqlənir, ona görə konkret laboratoriyanın blankına istinad etmək lazımdır.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Yüksək ANA titri aşağıdakı hallarda mümkündür:
- sistem qırmızı qurdeşənəyi (demək olar ki, bütün pasiyentlərdə), dərman mənşəli qurdeşənəyi;
- sistem sklerodermiya, Şeqren sindromu, polimiozit və dermatomiozit;
- qalxanabənzər vəzin və qaraciyərin autoimmun xəstəlikləri;
- xroniki infeksiyalar, bəzi şişlər.
Müsbət ANA diaqnoz deyil. Titr yüksək olduqda həkim dəqiqləşdirici testlər — ikispirallı DNT-yə, Sm, Ro, La, Scl-70 və digər antigenlərə qarşı anticisimlər təyin edir və onları klinik mənzərə ilə birlikdə qiymətləndirir. Müalicəyə nəzarət üçün analizi təkrarlamaq adətən lazım deyil.
Üst termin: Autoanticisimlər
Əlaqəli terminlər
- Sistem qırmızı qurdeşənəyi
- Sistem sklerodermiya
- Şeqren sindromu
- Dermatomiozit
- Autoanticisimlər
- Autoimmun xəstəlik
- Autoimmun tireoidit
- Antifosfolipid anticisimlər
