Çatışmayan venanın dəri deşiyindən yeridilən lazer enerjisi ilə daxildən "qaynaqlandığı" az invaziv müdaxilə.
Sinonimlər: EVLK, Endovenoz lazer ablasiyası
Endovenoz lazer koaqulyasiyası (EVLK) varikoz xəstəliyinin müalicəsində əsas müasir üsullardan biridir. Venanı kəsiklərlə çıxarmaq əvəzinə, onun mənfəzinə deşik vasitəsilə nazik işıqötürücü yeridilir. Lazer şüası vena divarını daxildən qızdırır, o, büzüşür və bağlanır, bir neçə ay ərzində isə birləşdirici toxuma ilə əvəzlənir. Qan sağlam venalara yönəlir. Radiotezlikli ablyasiya ilə birlikdə EVLK beynəlxalq tövsiyələrdə böyük və kiçik dərialtı venalarda reflüks zamanı ilk seçim üsulu kimi göstərilir.
Göstərişlər
- USM ilə təsdiqlənmiş böyük və ya kiçik dərialtı vena gövdəsinin çatışmazlığı;
- çatışmayan perforant və iri əlavə venalar;
- ödem, dəri dəyişiklikləri, venoz xora ilə gedən xroniki venoz çatışmazlıq.
Əks-göstərişlər
Kəskin dərin vena trombozu, ağır arterial çatışmazlıq, yeriyə bilməmək, müdaxilə nahiyəsində dəri infeksiyası, hamiləlik. Çox qıvrım vena və ya onun mənfəzində qalıq tromb kütlələri məhdudiyyət ola bilər.
Hazırlıq
Dupleks skanlama aparılır, həkim venanı işarələyir. Təyinata uyğun analizlər verilir. Qəbul edilən bütün dərmanlar, xüsusilə qanın laxtalanmasına təsir edənlər barədə həkimə məlumat vermək lazımdır. Prosedur gününə kompression trikotajla, yüngül səhər yeməyindən sonra və ayaq dərisinə krem sürmədən gəlirlər.
Necə aparılır
Prosedur təxminən bir saat çəkir və ambulator aparılır. USM nəzarəti altında həkim venanı punksiya edir, işıqötürücünü lazımi səviyyəyə qədər irəlilədir və venanın ətrafına anestetik məhlulu — ağrını götürən və ətraf toxumaları qızmadan qoruyan tumessent anesteziya yeridir. Sonra işıqötürücü yavaş-yavaş çəkilərək vena koaqulyasiya olunur. Varikoz qollar lazım olduqda eyni vaxtda çıxarılır (miniflebektomiya) və ya sonra skleroterapiya edilir. Prosedurdan sonra trikotaj geyinilir və dərhal gəzmək olar.
Mümkün ağırlaşmalar
İlk 1–2 həftədə qançırlar, vena boyunca “dartılmış ip” hissi və mülayim ağrı tipikdir. Daha nadir hallarda sinirin zədələnməsi səbəbindən dərinin keyiməsi, piqmentasiya, səthi tromboflebitlər olur. Nadir, lakin vacib ağırlaşma trombun dərin venaya yayılmasıdır, buna görə bir neçə gün sonra nəzarət USM-i aparılır. Ayaqda artan ödem və ağrı təcili müayinə, təngnəfəslik və ya döş qəfəsində ağrı isə təcili tibbi yardım (103) çağırılmasını tələb edir.
