Oositlərin kriokonservasiyası gələcəkdə hamiləlik üçün istifadə məqsədilə yetişmiş yumurta hüceyrələrinin vitrifikasiya üsulu ilə dondurulmasıdır.
Sinonimlər: Yumurta hüceyrələrinin dondurulması, Oositlərin vitrifikasiyası
Oositlərin kriokonservasiyası qadının yumurta hüceyrələrini indiki yaşında saxlamağa və sonra EKO proqramında istifadə etməyə imkan verir. Bu gün vitrifikasiya — maye azotda ifrat sürətli dondurma tətbiq olunur; bu zaman hüceyrədə buz kristalları əmələ gəlmir. Onun sayəsində yumurta hüceyrələrinin dondurulub açıldıqdan sonra sağ qalması xeyli artıb və üsul artıq eksperimental sayılmır.
Göstərişlər
- Tibbi: qarşıdakı kimyaterapiya və ya şüa terapiyası (məsələn, süd vəzisi xərçəngi, limfomalar zamanı), yumurtalıq əməliyyatları, ehtiyatın itirilməsi riski olan endometrioz, ailədə yumurtalıqların vaxtından əvvəl çatışmazlığı, bəzi genetik vəziyyətlər.
- Təxirə salınmış analıq: uşaqları daha gec yaşda planlaşdırarkən hamiləlik imkanını qorumaq istəyi.
- EKO proqramında vəziyyətlər: punksiya günü sperma almağın mümkün olmaması, embrionları dondurmaq istənilmədikdə oositlərin artıqlığı.
Hazırlıq
Müayinə aparılır: kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsi, anti-Müller hormonu, FSH, infeksiyalara analizlər. Sonra ultrasəs nəzarəti altında təxminən 10–14 gün hormonal dərmanlarla yumurtalıqların stimulyasiyası aparılır. Onkoloji pasiyentlərdə müalicəni gecikdirməmək üçün siklin istənilən günü başlana bilən protokollardan istifadə olunur; qərar onkoloqla razılaşdırılır.
Necə aparılır
Triqger inyeksiyasından sonra ultrasəs nəzarəti altında, bir qayda olaraq qısamüddətli venadaxili anesteziya ilə follikulların transvaginal punksiyası aparılır. Embrioloq yetişmiş yumurta hüceyrələrini seçir və dondurur. Onları uzun illər saxlamaq olar. Hamiləlik üçün oositlər açılır, ICSI üsulu ilə mayalandırılır və alınan embrion uşaqlığa köçürülür.
Effektivlik və risklər
Uğurun əsas amilləri qadının dondurma anındakı yaşı və saxlanılan yetişmiş yumurta hüceyrələrinin sayıdır: ən yaxşı nəticələr 35 yaşdan əvvəl dondurulduqda olur. Dondurulmuş oositlər uşağın doğulmasına zəmanət vermir; bəzən bir neçə stimulyasiya sikli tələb olunur. Mümkün risklər stimulyasiya və punksiya ilə bağlıdır: yumurtalıqların hiperstimulyasiya sindromu, qanaxma, infeksiya, yumurtalığın burulması — bunlar nadir hallarda baş verir. Punksiyadan sonra dartıcı ağrılar və qarın köpməsi ola bilər; güclü ağrı, təngnəfəslik, huşun itməsi təcili həkimə müraciət tələb edir.
