Embrionların kriokonservasiyası EKO proqramında alınmış embrionların sonradan uşaqlığa köçürülmək üçün vitrifikasiya üsulu ilə dondurulmasıdır.
Sinonimlər: Embrionların dondurulması, Embrionların vitrifikasiyası
Embrionların kriokonservasiyası müasir EKO proqramlarının standart hissəsidir. Uşaqlığa “təzə” köçürülməyən embrionlar vitrifikasiya — maye azotda ifrat sürətli soyutma üsulu ilə dondurulur. Bu, ən çox blastosist mərhələsində (inkişafın 5–6-cı günü) edilir. Dondurulmuş embrionlar illərlə saxlanılır və yumurtalıqların təkrar stimulyasiyası və punksiyası olmadan yeni köçürmə cəhdləri etməyə imkan verir.
Göstərişlər
- stimulyasiya siklində köçürmədən sonra “artıq” keyfiyyətli embrionların olması;
- yumurtalıqların hiperstimulyasiya sindromunun yüksək riski — bütün embrionlar dondurulur (freeze-all strategiyası), köçürmə təxirə salınır;
- stimulyasiya siklində endometrinin uyğun olmayan vəziyyəti (polip, qeyri-kafi qalınlıq, yüksəlmiş progesteron);
- preimplantasion genetik testin nəticələrinin gözlənilməsi;
- partnyoru olan qadında onkoloji müalicədən əvvəl fertilliyin qorunması;
- tibbi səbəblərə görə hamiləliyi təxirə salmaq zərurəti.
Hazırlıq
Dondurmadan əvvəl cütlük saxlanma müddətlərini və embrionların sonrakı taleyini müəyyən edən məlumatlı razılıq imzalayır; hüquqi normalar ölkələrdə fərqlidir. Açılmış embrionun köçürülməsi üçün endometri hazırlanır — ovulyasiyaya nəzarətlə təbii sikldə və ya reproduktoloqun seçdiyi hormonal dərmanlar vasitəsilə.
Necə aparılır
Embrioloq embrionları krioprotektorlarla işləyir və saniyənin bir hissəsində soyudaraq markalanmış daşıyıcılara yerləşdirir; bunlar maye azotlu Dyuar qablarında saxlanılır. Təyin olunmuş gün embrion açılır, onun sağ qalması qiymətləndirilir və ultrasəs nəzarəti altında nazik kateterlə uşaqlıq boşluğuna köçürülür. Köçürmə ağrısızdır və bir neçə dəqiqə çəkir. Təxminən 9–12 gün sonra qanda hCG yoxlanılır.
Effektivlik və risklər
Vitrifikasiya zamanı keyfiyyətli embrionların əksəriyyəti açılmaya dözür, açılmış embrionların köçürülməsindən sonra hamiləliyin baş vermə tezliyi isə “təzə” köçürmələrlə müqayisə olunandır. Şanslar ilk növbədə qadının yumurta hüceyrələrinin alındığı andakı yaşından və embrionun keyfiyyətindən asılıdır. Embrionların kiçik bir hissəsi açılmaya dözməyə bilər. Hamiləliyin gedişində bəzi fərqlər qeyd olunur (məsələn, endometrinin hazırlanma üsulundan asılı olaraq dölün böyüməsinin pozulması və preeklampsiya riskinin fərqli olması) — protokol seçilərkən bu, həkimlə müzakirə edilir.
