Urge urinary incontinence MKB-10: N39.4

Qəfil, güclü və təxirə salına bilməyən sidik ehtiyacından dərhal sonra baş verən qeyri-iradi sidik axması.

Sinonimlər: İmperativ sidik saxlamama

Urgent (imperativ) sidik saxlamama elə bir formadır ki, qəfil ehtiyac yarandıqda insan tualetə çatmağa macal tapmır. Əksər hallarda bu, hiperaktiv sidik kisəsinin təzahürüdür: kisə divarının əzələsi (detruzor) kisə dolmamış qeyri-iradi yığılır. Tez-tez stress sidik saxlamama ilə birlikdə rast gəlinir və bu, qarışıq forma adlanır.

Səbəblər və risk amilləri

yaş, qadın cinsi, menopauza;
artıq çəki, az hərəkətli həyat tərzi;
nevroloji xəstəliklər: insult, dağınıq skleroz, Parkinson xəstəliyi, onurğa beyninin zədələnməsi (neyrogen sidik kisəsi);
kişilərdə prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası;
sidik yollarının infeksiyası, kisədə daş və şişlər (hiperaktivliyi imitasiya edə bilər);
kofein, alkoqol, qəbizlik, sidikqovucu dərmanlar.

Simptomlar

Qəfil qarşısıalınmaz sidik ehtiyacı, tualetə gedərkən sidik axması, gündüz tez-tez sidiyə getmə, gecə sidik üçün oyanma (nikturiya). Sidik porsiyaları çox vaxt kiçik olur.

Diaqnostika

Əsas vasitə 2–3 günlük sidik ifrazı gündəliyidir. Bundan əlavə sorğu və müayinə, ümumi sidik analizi, qalıq sidiyin təyini ilə ultrasəs müayinəsi aparılır. Kişilərdə prostatın vəziyyəti qiymətləndirilir. Urodinamik müayinə müalicə effektsiz olduqda, əməliyyatdan əvvəl və nevroloji xəstəliklər zamanı lazımdır.

Müalicə

davranış terapiyası — sidik kisəsinin məşqi (qrafik üzrə sidiyə getmə və aralıqların tədricən uzadılması), çanaq dibi əzələləri üçün hərəkətlər, maye qəbulunun tənzimlənməsi, çəkinin azaldılması;
dərmanlar — antimuskarin preparatlar (məsələn, solifenasin) və ya beta-3-adrenoreseptor aqonistləri (mirabeqron); seçimi yaş və yanaşı xəstəliklər nəzərə alınmaqla həkim edir;
effekt olmadıqda — kisə divarına botulinum toksini yeridilməsi, böyük baldır sinirinin stimulyasiyası, sakral neyromodulyasiya.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Sidikdə qan, ağrı və göynəmə, qızdırma yaranarsa, gecikmədən həkimə müraciət edin. Sidik saxlamama qəfildən ayaqlarda zəiflik, aralıq nahiyəsində keyimə və ya defekasiya pozğunluğu ilə birlikdə başlayıbsa, bu, onurğa beyninin sıxılmasına işarə ola bilər və təcili yardım tələb edir.

Üst termin: Sidiyin saxlanılmaması