Bəlğəmin sitologiyası öskürək zamanı ayrılan bəlğəmdəki hüceyrələrin mikroskop altında öyrənilməsidir. Analiz ağciyər və bronxlarda gedən prosesin iltihab, allergiya, infeksiya və ya şiş mənşəli olduğunu ayırmağa kömək edir. Həkim onu ağciyərdə kölgə aşkar edildikdə, vərəmə şübhə olduqda və ağır gedişli pnevmoniyada təyin edir.
- Biomaterial
- Bəlğəm
- Nəticə hazır olur
- 5–7 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 20 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- bəlğəmin sitoloji müayinəsi
- bəlğəmdə atipik hüceyrələr
- bəlğəmin maye sitologiyası
Müayinənin təsviri
Bəlğəm bronx və traxeyanın selikli qişasının ifrazıdır. Onun tərkibində tənəffüs yollarından qopmuş epitel hüceyrələri, makrofaqlar, leykositlər və başqa elementlər olur. Sitoloji müayinə bu hüceyrələrin növünü və nisbətini müəyyən edir, atipik hüceyrələri axtarır. Belə məlumat ağciyər və bronxlarda gedən prosesin iltihab, allergiya, infeksiya və ya şiş mənşəli olduğunu ayırmağa kömək edir.
Laboratoriyada nümunə iki üsulla hazırlana bilər:
- standart sitologiya – material birbaşa əşya şüşəsinə çəkilir, boyanır və mikroskop altında öyrənilir;
- maye sitologiya – nümunə əvvəlcə sentrifuqadan keçirilir, çöküntüdən nazik, bir qatlı hüceyrə yaxması hazırlanır. Bu zaman toplanan materialın demək olar ki, hamısı müayinə olunur, ona görə üsul daha həssasdır.
İki üsulun birgə tətbiqi analizin diaqnostik dəyərini artırır. Cavab blankında hüceyrə tərkibinin faizlə bölgüsü və sitoloji rəy verilir.
Göstərişlər
Həkim bəlğəmin sitologiyasını aşağıdakı hallarda təyin edir:
- rentgen, KT və ya MRT müayinəsində ağciyərdə məhdud kölgə aşkar edilib və onun mənşəyini dəqiqləşdirmək lazımdır;
- ağciyər vərəminə şübhə var;
- pnevmoniya qeyri-adi gedişlə keçir və ya müalicəyə yaxşı cavab vermir;
- tozla, kimyəvi maddələrlə iş nəticəsində yaranan peşə ağciyər xəstəliyindən, məsələn, pnevmokoniozdan şübhələnilir;
- bronxial astmada iltihabın xarakterini qiymətləndirmək lazımdır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 1 gün
Ərəfədə çox maye için, bəlğəmi səhər yeməkdən əvvəl toplayın.
-
Analizin götürülməsi 5–10 dəqiqə
Dərin öskürəklə bəlğəmi qapaqlı qaba özünüz toplayırsınız.
-
Nəticə 5–7 iş günü
Nəticəni həkim rentgen məlumatları ilə birlikdə yozur.
Müayinəyə hazırlıq
Bəlğəm səhər, yeməkdən əvvəl toplanır: qida qalıqları nümunəni çirkləndirir və nəticəni təhrif edir.
- Geniş ağızlı, təmiz, qapaqlı qabı əvvəlcədən hazırlayın – onu aptekdən almaq olar.
- Nümunəni toplamazdan əvvəl dişlərinizi diş pastası ilə fırçalayın və ağzınızı su ilə yaxalayın.
- Bir gün əvvəl çox maye için: bu, bəlğəmin asan ayrılmasına kömək edir.
Analiz necə götürülür
Bəlğəmi adətən özünüz, dərin öskürək zamanı toplayırsınız:
- Bir neçə dəfə dərindən nəfəs alın.
- Güclü öskürərək bəlğəmi çıxarın və birbaşa qaba tüpürün. Tüpürcək yox, məhz dərindən gələn bəlğəm lazımdır.
- Qabın qapağını bağlayın və nümunəni mümkün qədər tez laboratoriyaya çatdırın.
Şiş prosesinə şübhə olduqda, ilk nümunədə atipik hüceyrə tapılmasa, bəlğəm 3 gün ardıcıl toplanır və hər nümunə ayrıca müayinə olunur. Bəzən başqa üsul da tətbiq edilir: geniş ağızlı qaba 40–50%-li etil spirtindən 50 ml tökülür, 3–5 gün ərzində hər gün bir porsiya bəlğəm ora toplanır və hər öskürəkdən sonra qab güclü silkələnir.
Bəlğəm təbii yolla ayrılmadıqda həkim materialı bronxoskopiya zamanı birbaşa bronxlardan götürə bilər.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Bəlğəm sitologiyasının etibarlılığı nümunənin dərin tənəffüs yollarından gəlməsindən asılıdır.
- Tüpürcək və burun ifrazatı hüceyrə mənzərəsini pozur.
- Səhər ilk bəlğəm daha çox hüceyrə saxlayır; ağız boşluğu qaynadılmış su ilə yaxalanmalıdır.
- Nümunə birdəfəlik götürüldükdə kifayət etməyə bilər; həkim bir neçə gün ardıcıl nümunə istəyə bilər.
- Nümunə uzun müddət saxlandıqda hüceyrələr dağılır, ona görə tez çatdırılmalıdır.
- Siqaret, kəskin infeksiya və dərman qəbulu hüceyrələrin görünüşünə təsir edə bilər.
Qəbul etdiyiniz dərmanlar və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Nəticəni həkim şikayətlərinizi və digər müayinələri nəzərə alaraq şərh edir.
Referens dəyərlər
Avropa Respirator Cəmiyyətinin bronx mayesi üçün tövsiyə etdiyi göstəricilər:
| Göstərici | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|
| Bronx epitel hüceyrələri (silindrik və yastı) | 20-yə qədər | % |
| Makrofaqlar | 88-ə qədər | % |
| Neytrofillər | 11-ə qədər | % |
| Limfositlər | 4-ə qədər | % |
| Atipik hüceyrələr | Aşkar edilmir | – |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Hüceyrə tərkibinin dəyişməsi müxtəlif proseslərdən xəbər verə bilər:
- limfositlər və makrofaqlar üstündür – vərəm, birləşdirici toxuma xəstəlikləri, peşə ağciyər xəstəlikləri;
- neytrofillər və makrofaqlar üstündür – vərəm infeksiyası, kollagenozlar, pnevmokonioz;
- neytrofillər çoxdur – adətən irinli iltihab;
- eozinofillər artıb – allergik proses, o cümlədən bronxial astma;
- yalnız makrofaqlar üstündür – sağlam insanlarda, uzun müddət siqaret çəkənlərdə və bəzi infeksiyalarda rast gəlinir;
- atipik hüceyrələr – bronx və ya traxeya şişinə işarə edə bilər.
Sitoloji nəticə diaqnozun yalnız bir hissəsidir. Diaqnozu həkim analizi rentgenoloji və klinik məlumatlarla birlikdə qiymətləndirərək qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda həkim əlavə müayinələr təyin edə bilər: qanın və sidiyin ümumi analizi, helmintlərə analiz, allergopanel, revmatoid testlər, şiş markerləri – neyronspesifik enolaza, CYFRA 21-1, yastıhüceyrəli karsinoma antigeni (SCC).
Yadda saxla!
Analizin dəqiqliyi ilk növbədə nümunənin keyfiyyətindən asılıdır. Laboratoriyaya tüpürcək gətirilsə, onda bronx hüceyrələri olmur və müayinəni təkrarlamaq lazım gəlir.
- Öskürəkdə qan görsəniz, növbəti plan analizini gözləmədən həkimə müraciət edin.
- Siqaret çəkirsinizsə, bunu həkimə deyin: bu, makrofaqların sayına təsir edir.
Qiymət cədvəli
- Bəlğəmin sitologiyası 20 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Bir gün əvvəl çox maye için, səhər isti su buxarı ilə bir neçə dəqiqə nəfəs alın və sonra dərin öskürün. Bu da kömək etmirsə, həkimə deyin: material bronxoskopiya zamanı götürülə bilər.
Sitoloji cavab adətən 5–7 iş günü ərzində hazırlanır. Bəlğəm 3 gün ardıcıl toplanırsa, yekun rəy son nümunə müayinə edildikdən sonra verilir.
Xeyr. Şiş bronxun mənfəzi ilə əlaqəli deyilsə, onun hüceyrələri bəlğəmə düşməyə bilər. Ona görə mənfi cavab olsa da, şübhə qalırsa həkim KT və ya bronxoskopiya təyin edir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Bronxoskopiya (FBS)
Bronxoskopiya (fibrobronxoskopiya, FBS) – yuxarı və aşağı tənəffüs yollarının vəziyyətini vizual olaraq qiymətləndirməyə, həmçinin müalicəvi manipulyasiyalar aparmağa imkan…
İstiqamət: Pulmonologiya
Preastma (preastmatik sindrom)
Preastma — bronxial astmadan əvvəl gələn və tənəffüs yollarının artmış reaktivliyi ilə bağlı olan vəziyyətdir. Ədəbiyyatda onu həmçinin…
İstiqamət: Pulmonologiya
Yüksək intensivlikli Super Inductive System maqnitoterapiya aparatında pnevmoniyadan sonra tənəffüs reabilitasiyası
Pnevmoniya ağciyərlərdə iltihabi proseslə xarakterizə olunan və insanın bütün tənəffüs sisteminə təsir edən kəskin xəstəlikdir. Pnevmoniya infeksiya nəticəsində…
İstiqamət: Fizioterapiya / Pulmonologiya
Spirometriya
Spirometriya və ya spiroqrafiya – xüsusi cihazın (spirometr və ya spiroqraf) köməyi ilə xarici tənəffüs funksiyasının müayinəsini aparmağa…
İstiqamət: Pulmonologiya
