Burun sümüklərinin repozisiyası sınıq zamanı yerindən oynamış sümük qəlpələrinin düzgün vəziyyətə qaytarılmasıdır. Prosedur burnun formasını və simmetriyasını bərpa edir, gələcəkdə burun çəpərinin əyilməsinin və tənəffüs pozğunluğunun qarşısını alır. Sadə sınıqlar yerli anesteziya ilə kəsiksiz, mürəkkəb sınıqlar isə narkoz altında cərrahi yolla düzəldilir.
- Giriş
- Digər
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 15–60 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 4–6 həftə
- Qiymət
- 300 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- burun sınığının düzəldilməsi
- burun sümüklərinin bərpası
- qapalı repozisiya
- burun sümüklərinin yerinə qaytarılması
Əməliyyatın təsviri
Burun sümükləri üzün ən çox zədələnən sümükləridir: zərbə, yıxılma, idman və ya yol qəzası zamanı asanlıqla sınır. Sınıqdan sonra burnun kürəyi yana əyilə, batıq və ya qabarıq ola bilər. Sümüklər bu vəziyyətdə bitişərsə, burnun forması dəyişir, burun çəpəri əyilir və nəfəs almaq çətinləşir.
Repozisiyada həkim qəlpələri yerinə qaytarır və onları sağalana qədər tamponlar və sarğı ilə sabitləşdirir. Ən yaxşı nəticə travmadan sonrakı ilk saatlarda, ödem hələ az olarkən alınır. Bu mümkün olmadıqda prosedur ödem azaldıqdan sonra, 3–7 gün ərzində aparılır.
Repozisiyanın üsulları:
- Barmaqla — burun kürəyi sadəcə yana sürüşdükdə həkim əks tərəfə təzyiq edir və sümüklər yerinə düşür;
- Alətlə — burun boşluğuna xüsusi elevator yeridilir, qəlpələr qaldırılıb düzgün vəziyyətə gətirilir, sonra tampon və gips sarğısı qoyulur;
- Cərrahi — çoxqəlpəli və açıq sınıqlarda narkoz altında kəsiklə qəlpələr tapılır, düzülür və şinlər ilə bərkidilir.
Əməliyyatın nəticəsi
Vaxtında aparılan repozisiyadan və tövsiyələrə əməl etdikdən sonra sümüklər düzgün bitişir, burnun forması bərpa olunur, travmanın xarici izləri qalmır, burun tənəffüsü və qoxu funksiyası tam saxlanılır.
Prosedurdan dərhal sonra həkim burnun formasını və burun yollarının keçiriciliyini yoxlayır. Ödem tam çəkildikdən sonra, təxminən 2–3 həftəyə yekun nəticə aydın görünür. Nəzarət baxışlarında sağalma izlənilir, qalıq əyrilik olarsa, sonradan düzəldici əməliyyat müzakirə olunur.
Üstünlüklər
Vaxtında aparılan qapalı repozisiya çox vaxt burun sümüklərinin formasını açıq əməliyyatsız bərpa etməyə imkan verir.
-
Kəsiksiz bərpa
Sadə sınıqlarda sümüklər barmaqla və ya burun boşluğundan yeridilən alətlə yerinə qaytarılır.
-
Yerli anesteziya
Qapalı repozisiya əksər hallarda yerli anesteziya ilə aparılır.
-
Forma və tənəffüsün bərpası
Sümüklər düzgün vəziyyətdə bitişir, burnun deformasiyası və tənəffüs pozğunluğu riski azalır.
Göstərişlər
Repozisiya yerdəyişmə ilə burun sümüyü sınığı təsdiqlənən hər bir pasiyentə tövsiyə olunur. Sınığa aşağıdakı əlamətlər işarə edir:
- travma nahiyəsində ağrı;
- burnun görünən deformasiyası — kürəyin yana əyilməsi, batıqlıq və ya qabarıqlıq;
- burun kürəyinin şişməsi;
- travmadan sonra burun qanaxması;
- yumşaq toxumaların ödemi, gözaltı göyərmələr;
- burunla nəfəs almanın çətinləşməsi.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Sınıq yerdəyişməsizdirsə və burunun forması dəyişməyibsə, repozisiya tələb olunmaya bilər, yalnız soyuq tətbiqi, qoruma və izləmə kifayət edir. Yerdəyişmə varsa, sümüklərin yerinə qaytarılması ilk saatlarda və ya ödem azaldıqdan sonra, adətən 3–7 gün ərzində aparılır. Sümüklər artıq bitişibsə, forma və tənəffüs problemi qalırsa, sonradan septoplastika və ya rinoplastika (burun əməliyyatı) lazım ola bilər.
Repozisiya barmaqla və ya alətlə, yerli və ya ümumi anesteziya altında aparıla bilər. Üsulu LOR-həkim müayinədən sonra seçir: sınığın tipi, burun çəpərinin vəziyyəti, ödemin dərəcəsi, yaşınız nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ağır kəllə-beyin travması, şüurun pozulması — əvvəlcə vəziyyət sabitləşdirilir, nevroloq və ya neyrocərrah rəyi alınır;
- burundan beyin-onurğa beyni mayesinin axması — kəllə əsasının sınığına şübhə.
Nisbi əks göstərişlər
- yumşaq toxumaların güclü ödemi — ödem azalana qədər 3–7 gün gözlənilir;
- bir neçə həftəlik köhnə sınıq — qapalı repozisiya çox vaxt mümkün olmur, deformasiya sonradan rinoseptoplastika ilə düzəldilir;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- burun nahiyəsində kəskin infeksiya;
- yerli anestetiklərə allergiya — başqa ağrısızlaşdırma seçilir.
Repozisiyanın vaxtı və üsulu barədə son qərarı həkim müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Repozisiya qısa prosedurdur, lakin hər müdaxilə müəyyən risk daşıyır. Həkim onları azaltmaq üçün sınığı əvvəlcədən dəqiq qiymətləndirir.
- burundan qanaxma
- anestezik məhlula allergik reaksiya
- burun çəpərində qan yığılması (hematoma), müalicə olunmazsa, irinləməyə və çəpərin zədələnməsinə səbəb ola bilər
- sümüklərin təkrar yerdəyişməsi, xüsusən ilk günlərdə yenidən zərbə olduqda
- burunun formasının tam bərpa olunmaması və ya nəfəs almaqda çətinliyin qalması
- tamponlar nəticəsində burunda qurulaşma, baş ağrısı
- infeksiya
- burun və üst dodaq nahiyəsində keyimə
Fərdi riski artıran amillər: sınığın mürəkkəbliyi, əvvəlki burun travmaları, burun çəpərinin əyriliyi, ödem, qanın laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanlar. Bunları həkim prosedurdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–7 gün
LOR baxışı və rentgen və ya KT tələb olunur, ödem azalana qədər gözlənilə bilər.
-
Əməliyyat 15–60 dəqiqə
Adətən yerli anesteziya ilə, mürəkkəb sınıqda narkoz altında aparılır.
-
Bərpa 4–6 həftə
Həmin gün evə gedirsiniz, gips və ya şina 1–2 həftə taxılır.
Əməliyyata hazırlıq
Burun travmasından sonra LOR həkiminə, travmatoloqa və ya cərraha mümkün qədər tez müraciət edin. Konsultasiyada həkim:
- burnu çöldən və içəridən (rinoskopiya ilə) müayinə edir;
- diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün rentgen və ya KT təyin edir;
- imkan olduqda burun boşluğunun arxa hissələrini endoskopla yoxlayır;
- beyin silkələnməsinə şübhə olduqda nevroloq məsləhəti təyin edir.
Narkoz planlanırsa, əlavə olaraq qan analizləri, EKQ və anestezioloq baxışı lazımdır, 6 saat əvvəl yemək olmaz. Qanı durulaşdıran dərmanlar qəbul edirsinizsə, mütləq həkimə deyin. Travmadan əvvəlki şəklinizi götürmək burnun ilkin formasını qiymətləndirməyə kömək edir.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Selikli qişa damardaraldıcı vasitə ilə işlənir, buruna 5–7 dəqiqəlik anestetik hopdurulmuş tampon qoyulur, sınıq nahiyəsinə çöldən keyidici inyeksiya edilir. Mürəkkəb sınıqda ümumi narkoz seçilir.
- Repozisiya. Həkim barmaqla və ya burun boşluğuna yeridilən elevatorla qəlpələri sınığın əks istiqamətinə hərəkət etdirir. Sümüklər yerinə düşəndə xırtıltı eşidilə bilər.
- Fiksasiya. Burun boşluğuna tamponlar qoyulur — onlar sümükləri saxlayır və qanaxmanı dayandırır. Burnun üzərinə gips və ya plastik şina qoyulur.
- Cərrahi variant. Açıq və çoxqəlpəli sınıqda kəsiklə qəlpələr düzülür, lövhələr və ya şinlərlə bərkidilir, yumşaq toxumalar tikilir.
Qapalı repozisiya 15–30 dəqiqə, cərrahi repozisiya 30–60 dəqiqə çəkir. Tamponlar 2–4 gündən sonra çıxarılır.
Stasionarda qalma
Qapalı repozisiya adətən stasionar tələb etmir: bir müddət müşahidədən sonra həmin gün evə gedirsiniz. Prosedur yerli anesteziya ilə aparılır, mürəkkəb sınıqda isə ümumi narkoz seçilir. Sonra burunda tamponlar və xarici nahiyədə şina və ya sarğı olur, ona görə nəfəsi ağızdan alırsınız.
Qanaxma, ağrı və tənəffüs yoxlanılır, soyuq tətbiqi və ağrıkəsici təyin edilir. Evə çıxarkən tamponların nə vaxt çıxarılacağı, burunu qorumaq, yatma vəziyyəti və nəzarət baxışı barədə yazılı tövsiyələr verilir. Güclü qanaxma, yüksək hərarət və ya burunun yenidən əyilməsi halında həkimə müraciət edin.
Bərpa dövrü
Qapalı repozisiyadan sonra həmin gün evə gedirsiniz. İlk 3–5 gündə burunda ağrı və nəfəs almaqda çətinlik ola bilər. Gips və ya şina 1–2 həftə taxılır. Toxumaların tam bərpası 4–6 həftə, açıq sınıqlarda isə 2–3 ay çəkir.
- 4–6 həftə ağır fiziki yükdən və kontakt idmandan çəkinin;
- 1 ay eynək taxmayın və ya onu burnu sıxmayacaq şəkildə taxın;
- 2–3 həftə hovuz, solarium, hamam və saunaya getməyin;
- spirtli içkilərdən imtina edin;
- ödemi azaltmaq üçün həkimin icazəsi ilə damardaraldıcı sprey istifadə edə bilərsiniz.
Yadda saxla!
Burun sınığında vaxt həlledicidir: ilk saatlarda və ya ilk həftədə edilən repozisiya sadə və kəsiksizdir, köhnəlmiş sınığı isə sonradan əməliyyatla düzəltmək lazım gəlir. Burun travmasından sonra soyuq kompres ödemi azaldır və müayinəni asanlaşdırır.
- Güclü qanaxma, burundan şəffaf maye axması, şiddətli baş ağrısı və ya görmə pozğunluğu olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Burun çəpərində şişkinlik və güclənən ağrı hematomanın əlaməti ola bilər — gecikmədən həkimə görünün.
- Gipsi və ya şinanı özünüz çıxarmayın.
Qiymət cədvəli
- Burun sümüklərinin repozisiyası 300 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Selikli qişa və sınıq nahiyəsi yaxşı keyidildikdən sonra güclü ağrı olmur, yalnız təzyiq və xırtıltı hiss edə bilərsiniz. Ağır sınıqlarda və uşaqlarda prosedur narkoz altında aparılır.
Mümkünsə, ilk bir neçə saatda. Ödem artıbsa, həkim 3–7 gün gözləməyi tövsiyə edə bilər. Sümüklər 2–3 həftədən sonra yanlış vəziyyətdə bərkiyir və qapalı düzəltmək çətinləşir.
Tamponlar olduğu 2–4 gündə ağızla nəfəs alırsınız. Ağzın qurumaması üçün tez-tez su için, otaqdakı havanı nəmləndirin. Tamponlar çıxarıldıqdan sonra burun tənəffüsü tədricən bərpa olunur.
Vaxtında aparılan repozisiyada çox vaxt burnun forması travmadan əvvəlki vəziyyətinə qayıdır. Qalıq əyrilik və ya nəfəs çətinliyi qalarsa, 6–12 aydan sonra rinoseptoplastika ilə düzəldilə bilər.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Adenoidlər və onların böyüməsinin nəticələri
Adenoidlər – burun-udlağın tağında yerləşən və qoruyucu funksiya daşıyan limfoid toxumadır. Adenoidlərin (əsasən udlaq və damaq badamcıqlarının) həddindən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qulağın iltihabı
İsti yay günlərində çoxumuz sərin suya girmək istəyirik. Və hərə bir yerə üz tutur: kimisi yaxınlıqdakı gölməçələrə, çaylara,…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Larinqoskopiya nədir?
Larinqoskopiya – otolarinqologiyada geniş yayılmış müayinə üsuludur; ondan istifadə edərək həkim qırtlağı patoloji dəyişikliklər baxımından müayinə etmək, aşkar…
İstiqamət: Otolarinqologiya
