Bazu-topuq indeksi (BTİ) ayaq arteriyalarının vəziyyətini qiymətləndirmək üçün sadə və ağrısız müayinədir. Topuqda və bazuda ölçülən sistolik təzyiqin nisbəti ayaqlarda qan axınının azalıb-azalmadığını göstərir. Həkim onu yeriyərkən baldırda ağrı, şəkərli diabet, siqaret çəkmə və digər ürək-damar risk amilləri olduqda təyin edir.
- Müddət
- 10–15 dəqiqə
- Kontrast
- Yoxdur
- Sedasiya
- Yoxdur
- Rəy hazır olur
- Dərhal
- Qiymət
- 25 AZN
Yayımlanma tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- BTİ
- topuq-bazu indeksi
- TBİ
- topuq-bazu təzyiq indeksi
- ABI
Müayinənin təsviri
Müayinə zamanı həkim sistolik (yuxarı) arterial təzyiqi hər iki bazuda və hər iki topuqda ölçür. Sonra hər ayaq üçün topuqdakı təzyiq bazudakı ən yüksək təzyiqə bölünür — alınan rəqəm bazu-topuq indeksidir.
Sağlam insanda topuqda təzyiq bazudakına bərabər və ya ondan bir qədər yüksək olur. Ayaq arteriyaları ateroskleroz nəticəsində daraldıqda daralmadan aşağıda təzyiq düşür və indeks azalır. Əksinə, damar divarları kalsium çökməsi ilə bərkidikdə manjet arteriyanı sıxa bilmir və indeks süni şəkildə yüksəlir — bu, əsasən şəkərli diabet və böyrək çatışmazlığında olur.
BTİ ilə yanaşı müayinə zamanı adətən bazular arasındakı təzyiq fərqi də qiymətləndirilir: böyük fərq körpücükaltı arteriyanın daralmasına şübhə yaradır.
Müayinə aterosklerozu hələ şikayətlər yaranmamış aşkar etməyə imkan verir. Aşağı BTİ həm də ürək və beyin damarlarında aterosklerozun olma ehtimalını artırır, ona görə o, ümumi ürək-damar riskinin göstəricisi kimi də istifadə olunur.
Üstünlüklər
Müayinə aterosklerozu və ayaq arteriyalarının daralmasını hələ şikayətlər yaranmamış aşkar etməyə imkan verir.
-
Bir neçə dəqiqə
Ölçmə tez aparılır və xüsusi hazırlıq tələb etmir.
-
Ağrısız
Təzyiq adi manjetlə ölçülür.
-
Damarların vəziyyəti
Periferik arteriyaların xəstəliklərini erkən aşkarlayır.
-
Risk qiymətləndirilməsi
Ürək-damar ağırlaşmalarının riskini proqnozlaşdırmağa kömək edir.
Göstərişlər
Bazu-topuq indeksinin ölçülməsi aşağıdakı hallarda məsləhətdir:
- yeriyərkən baldırlarda ağrı, dayanmağa məcbur edən axsaqlıq;
- ayaqlarda üşümə, keyimə, dərinin solğunluğu;
- şəkərli diabet, siqaret çəkmə, yüksək xolesterin;
- 50 yaşdan yuxarı yaş və ürək-damar xəstəlikləri;
- ayaqlarda çətin sağalan yaralar.
Ayağın qəfil soyuması, kəskin ağrı, solğunluq və hərəkətin itməsi arteriyanın tıxanmasının əlaməti ola bilər — bu halda dərhal təcili yardım çağırın.
Əks göstərişlər
Müayinənin əks göstərişləri azdır. Aşağıdakı hallarda o aparılmır:
- dərin venaların trombozu və ya ona şübhə — manjetlə sıxılma təhlükəlidir;
- manjetin qoyulacağı nahiyədə açıq yara.
Bazuda damar girişi (fistula) və ya süd vəzisi əməliyyatından sonra limfa ödemi varsa, həmin qolda təzyiq ölçülmür — bunu həkimə əvvəlcədən deyin.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 30 dəqiqə
Müayinədən əvvəl siqaret çəkməyin və qəhvə içməyin.
-
Müayinə 10–15 dəqiqə
Təzyiq hər iki bazuda və topuqda manjetlə ölçülür.
-
Nəticə Dərhal
İndeks ölçmədən sonra hesablanır və həkim rəyi sizə verir.
Müayinəyə hazırlıq
- Müayinədən 30 dəqiqə əvvəl siqaret çəkməyin və qəhvə içməyin.
- Rahat, qolları və ayaqları asan açılan geyimdə gəlin.
- Təzyiq dərmanlarını adi qaydada qəbul edin.
Müayinə necə keçir
- Siz kuşetkaya arxası üstə uzanır və 5–10 dəqiqə dincəlirsiniz — bu, təzyiqin sabitləşməsi üçün vacibdir.
- Hər iki bazuya və hər iki topuğun üstünə təzyiq manjetləri qoyulur.
- Manjetlər növbə ilə şişirilir, təzyiq avtomatik aparatla və ya topuqdakı arteriyanın üzərinə qoyulan doppler datçiki ilə ölçülür.
- İndeks hesablanır.
Manjet şişirilərkən adi təzyiq ölçülməsində olduğu kimi qısa müddətli sıxılma hiss edirsiniz, başqa narahatlıq olmur.
Nəticənin yozulması
Nəticəni müayinədən dərhal sonra alırsınız: rəydə hər ayaq üçün BTİ, bütün nöqtələrdə ölçülmüş təzyiq və həkimin rəyi göstərilir. Rəy klinikada verilir, onu saytın «Müayinə nəticələri» bölməsində də görə bilərsiniz.
| BTİ | Nə göstərir |
|---|---|
| 1,0–1,3 | norma |
| 0,91–0,99 | sərhəd göstərici |
| 0,9 və aşağı | periferik arteriyaların xəstəliyi |
| 1,3-dən yuxarı | damar divarlarının bərkiməsi, nəticə etibarsız ola bilər |
Göstəricini kardioloq və ya damar cərrahı şikayətlər və risk amilləri ilə birlikdə qiymətləndirir. İndeks aşağı və ya çox yüksək olduqda ayaq arteriyalarının dupleks skanlanması, bəzən KT-angioqrafiya təyin olunur.
Müayinədən sonra
Bazu-topuq indeksinin ölçülməsi ağrısızdır və manjetdən başqa heç nə tətbiq olunmur, buna görə sonra heç bir məhdudiyyət yoxdur. Manjetlərin olduğu yerdə qısa müddətli sıxılma hissi və yüngül qızartı tez keçir.
Nəticə müayinə bitən kimi verilir. Həkim indeksi ayaq damarlarının vəziyyəti ilə əlaqələndirir, şikayətləriniz (gəzərkən baldır ağrısı, ayaqların soyuması) varsa, damar USM-i və ya digər müayinələr təyin edə bilər.
Dincəlmə vaxtı ağrı olmadan gəzmək mümkündür, adi fəaliyyətinizi davam etdirin.
Yadda saxla!
Ayaq arteriyalarının daralması çox vaxt illərlə şikayətsiz gedir, baldırda ağrını isə bir çoxları yaşla və ya oynaqlarla əlaqələndirir. Şəkərli diabet və siqaret çəkmə varsa, şikayət olmasa da BTİ-ni vaxtaşırı yoxlatmaq məsləhətdir.
- Siqaretdən imtina və müntəzəm gəzinti ayaq arteriyaları üçün ən təsirli tədbirlərdəndir.
- Diabet zamanı ayaqların dərisini hər gün yoxlayın: kiçik yara da diqqət tələb edir.
Qiymət cədvəli
- Bazu-topuq indeksinin ölçülməsi 25 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Damar cərrahının və ya kardioloqun konsultasiyası, ayaq arteriyalarının dupleks skanlanması tövsiyə olunur. Daralmanın yeri və dərəcəsi dəqiqləşdirildikdən sonra müalicə seçilir.
Ev aparatı topuqda təzyiqi düzgün ölçmək üçün nəzərdə tutulmayıb, nəticə etibarsız ola bilər. Dəqiq ölçmə üçün düzgün ölçülü manjetlər, doppler datçiki və həkimin təcrübəsi lazımdır.
Risk amilləri olan, lakin şikayəti olmayan pasiyentlərə adətən ildə bir dəfə ölçmə tövsiyə olunur. Müalicə alırsınızsa, təkrarlanma vaxtını həkim müəyyən edir.
Müayinədən keçmək istəyirsiniz?
Sizə uyğun gün və saatı seçək, hazırlıq qaydalarını və qiyməti əvvəlcədən izah edək. Zəng edin və ya onlayn qeydiyyatdan keçin.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Əlaqəli Xidmətlər
Mövzu üzrə məqalələr
KTQ/NST nəticəsi: niyə bir qrafiklə hökm verilmir?
Kardiotokoqrafiya dölün ürək ritmini və uyğun halda uşaqlıq yığılmalarını izləyir. Nəticə hamiləlik həftəsi, məqsəd və klinik vəziyyətlə birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / Funksional diaqnostika
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Yumurtalıqda kista: izləmək, yoxsa müalicə etmək?
Yumurtalıq kistasının izlənməsi və ya çıxarılması barədə qərar təkcə ölçüyə görə verilmir. Görünüş, şikayətlər və menopauza vəziyyəti birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / USM diaqnostikası
Pap-test nəticəsi nəyi göstərir, nəyi göstərmir?
Pap-test uşaqlıq boynu hüceyrələrini qiymətləndirir. Nəticənin normal və ya qeyri-normal olması gələcək nəzarətə təsir edir, lakin bütün ginekoloji…
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Preventiv tibb
