Astma tutması zamanı bronxlar daralır, selikli qişa şişir və nəfəs vermək çətinləşir. Tutmaların əksəriyyəti həkimin təyin etdiyi tez təsir edən inhalyatorla keçir. Inhalyator kömək etmirsə, insan danışa bilmirsə və ya dodaqları göyərirsə — bu, həyat üçün təhlükəli tutmadır.
Əlamətlər
- Nəfəs darlığı, xüsusən nəfəs verərkən
- Fitli, xırıltılı nəfəs
- Öskürək
- Döş qəfəsində sıxılma hissi
- Cümləni axıra qədər deyə bilməmək
- Ağır tutmada — dodaqların göyərməsi, yorğunluq, çaşqınlıq, səssiz döş qəfəsi
Nə etməli
-
Oturdun və sakitləşdirin
Zərərçəkəni irəli bir qədər əyilmiş oturaq vəziyyətdə, əlləri dizlərə və ya masaya söykənmiş halda oturdun. Sakit danışın, yavaş nəfəs almağa kömək edin.
-
İnhalyatordan istifadə
Həkimin təyin etdiyi tez təsir edən inhalyatoru, mümkünsə, speyserlə təyin olunmuş qaydada istifadə etməsinə kömək edin.
-
Tətikləyicidən uzaqlaşdırın
Tüstü, toz, heyvan, soyuq hava kimi tutmanı törədən amildən uzaqlaşdırın, təmiz havaya çıxarın.
-
Effekti izləyin
Vəziyyət bir neçə dəqiqə ərzində yaxşılaşmırsa, inhalyatoru həkimin fərdi planına uyğun təkrar istifadə etmək olar və 103-ə zəng edin.
-
Huşunu itirərsə
Normal nəfəs yoxdursa — 103-ə zəng edin və reanimasiyaya başlayın.
Nə etmək olmaz
- Zərərçəkəni uzandırmayın
- Başqasının inhalyatorunu ehtiyac olmadan, öz təyin olunmuş vasitəsi varkən istifadə etməyin
- İnhalyator kömək etmirsə, gözləməyin
- Sakitləşdirici dərmanlar verməyin
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
Dərhal 103-ə zəng edin, əgər:
- inhalyator kömək etmir və ya yoxdur;
- zərərçəkən danışa bilmir, nəfəs almaq üçün bütün gücünü sərf edir;
- dodaqlar, dırnaqlar göyərib;
- yuxululuq, çaşqınlıq, yorğunluq artır;
- tutma ilk dəfədir.
Uşaqlarda
Uşaqlarda inhalyatoru speyser, kiçik yaşda isə maska ilə istifadə etmək lazımdır. Uşaq danışa bilmirsə, qidalanmır, döş qəfəsi nəfəs zamanı içəri çəkilir, dodaqlar göyərir — dərhal 103-ə zəng edin. Uşağın astma planını məktəbə və bağçaya verin.
Tez-tez verilən suallar
Astmada fitli nəfəs, nəfəs vermək çətinliyi tutmalarla gəlir və tez təsir edən inhalyatorla yaxşılaşır. Dəqiq diaqnozu pulmonoloq və ya allerqoloq spirometriya və digər müayinələrlə qoyur.
Xəstəliklər
Bu mövzuda məqalələr
Preastma (preastmatik sindrom)
Preastma — bronxial astmadan əvvəl gələn və tənəffüs yollarının artmış reaktivliyi ilə bağlı olan vəziyyətdir. Ədəbiyyatda onu həmçinin…
İstiqamət: Pulmonologiya
