Hipoqlikemiya — qanda qlükozanın həddən artıq azalmasıdır. Ən çox şəkərli diabeti olan və insulin və ya şəkəri salan dərmanlar qəbul edən insanlarda, yemək buraxıldıqda, fiziki yükdən və alkoqoldan sonra olur. Tez sorulan şəkər vəziyyəti dəqiqələr ərzində düzəldir, amma huşunu itirmiş insana ağızdan heç nə verilmir.
Əlamətlər
- Tərləmə, titrəmə, solğunluq
- Güclü aclıq, ürəkdöyünmə
- Narahatlıq, əsəbilik, qeyri-adi davranış
- Çaşqınlıq, diqqətin pozulması, nitqin dolaşması
- Başgicəllənmə, zəiflik
- Ağır halda — qıcolma, huşun itməsi
Nə etməli
-
Şəkər verin
İnsan huşundadırsa və uda bilirsə, ona tez sorulan şəkər verin: qlükoza tableti, şirə, şirin içki, bir neçə tikə şəkər və ya bal.
-
Oturdun
Onu oturdun və ya uzandırın ki, yıxılmasın.
-
Gözləyin və yoxlayın
Təxminən 15 dəqiqə sonra vəziyyəti yoxlayın; qlükometr varsa, şəkəri ölçün. Yaxşılaşma yoxdursa — şəkəri təkrarlayın.
-
Sonra qidalanma
Yaxşılaşdıqdan sonra yavaş sorulan karbohidratlı qida — çörək, peçenye — versin.
-
Huşunu itirərsə
Yan üstə qoyun və 103-ə zəng edin. Ağıza heç nə qoymayın.
Nə etmək olmaz
- Huşsuz və ya uda bilməyən insana yemək, içki verməyin
- Pəhriz və ya şəkərsiz içkilərdən istifadə etməyin
- Şokolad və yağlı şirniyyatlara güvənməyin — yavaş sorulur
- Zərərçəkəni tək qoymayın, maşın sürməsinə imkan verməyin
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
103-ə zəng edin, əgər:
- zərərçəkən huşsuzdur, qıcolma var;
- uda bilmir və ya şəkər verməyə imkan yoxdur;
- şəkər qəbulundan sonra vəziyyət yaxşılaşmır;
- diabeti olmayan insanda bu vəziyyət ilk dəfədir.
Uşaqlarda
Diabeti olan uşaqda hipoqlikemiya kaprizlilik, qəfil yorğunluq, solğunluq, aqressivlik kimi özünü göstərə bilər. Valideynlər, müəllimlər və məşqçilər əlamətləri tanımalı, uşağın yanında həmişə tez sorulan şəkər olmalıdır.
Tez-tez verilən suallar
Şübhə olduqda və ölçmək mümkün deyilsə, huşunda olan insana şəkər vermək daha təhlükəsizdir: hipoqlikemiyada bu, həyat xilas edir, yüksək şəkərdə isə əlavə zərər az olur.
Bu mövzuda məqalələr
Şəkərli diabet hökm deyil!
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, 2003-cü ildə artıq çəkidən əziyyət çəkən insanların sayı 1 milyarddan çoxdur. Piylənmə təkcə…
İstiqamət: Endokrinologiya
