Liposaksiya - lazer və ultrasəs, üstünlükləri və çatışmazlıqları

Liposaksiya bədənin müxtəlif nahiyələrində artıq piydən qurtulmağa imkan verən əməliyyatdır. Əməliyyat zamanı bədənin və ya üzün estetikasını pozan dərialtı piy qatının artıqlığı çıxarılır. Çıxarılma ən geniş yayılmış üsullardan biri ilə həyata keçirilə bilər:

• mexaniki;
• ultrasəs;
• su şırnağı ilə.

Liposaksiya üsulları daim təkmilləşdirilir. Qənaətcil əməliyyat üsulları reabilitasiya dövrünü əhəmiyyətli dərəcədə qısaltmağa imkan verir — pasiyent bir neçə həftədən sonra əvvəlki fəallıq ritminə qayıda bilir. Lokal piyin çıxarılması əməliyyatına həm qadınlar, həm kişilər müraciət edir.

Əməliyyat ümumi narkoz altında yerinə yetirilir. Problemli sahələrdə cərrahi flomasterlə işarələmə aparılır; həkim əməliyyat prosesində ona istinad edir.

Dəridə kiçik deşiklər (bir neçə millimetr ölçüdə) edilir. Onların vasitəsilə dərialtı piy toxumasının qalınlığına ucunda bir neçə dəlik olan kanüla yeridilir. Əvvəlcə liposaksiya üçün ayrılmış sahəyə xüsusi məhlul yeridilir; o, damarları daraldaraq travmatikliyi və qanitirməni azaldır, həmçinin piyin götürülməsini asanlaşdırır.

Kanülanın xaricdəki əks ucu vakuum-aspiratora birləşdirilir. Cihazın yaratdığı mənfi təzyiq piy toxumasının xaric olunmasına kömək edir. Ən çox cərrah kanülanı toxumalarda yelpik şəklində irəli aparır, yəni bir deşikdən bir neçə istiqamətdə. Bu, kiçik deşiklər vasitəsilə böyük sahədə piy toxumasını diffuz şəkildə çıxarmağa imkan verir.

Bir seansda çıxarılan piyin həcmi təhlükəsizlik məqsədilə məhdudlaşdırılır və bunu cərrah müəyyən edir.

Liposaksiyanın digər növləri (ultrasəs, lazer, su şırnağı) mexaniki ilə eyni prinsiplə «işləyir»: piy əvvəlcə müvafiq enerji növü ilə dağıdılır, sonra kanüla vasitəsilə aspirasiya edilir.

Liposaksiya adətən aşağıdakı ardıcıllıqla aparılır. Dəqiq plan seçilən üsuldan və korreksiya olunan nahiyədən asılıdır.

1. Məsləhətləşmə və müayinə. Cərrah şikayətləri və gözləntiləri dinləyir, dərinin elastikliyini və piy qatının qalınlığını qiymətləndirir, əks göstərişləri yoxlayır.
2. Hazırlıq. Analizlər, lazım olduqda ürək və digər müayinələr aparılır, anestezioloqla məsləhətləşmə keçirilir.
3. İşarələmə və anesteziya. Əməliyyat sahələri işarələnir, ağrısızlaşdırma növü seçilir.
4. Piyin çıxarılması. Kiçik deşiklərdən kanülalar yeridilir, piy toxuması müvafiq üsulla dağıdılır və aspirasiya olunur.
5. Yekun mərhələ. Deşiklər bağlanır, kompression alt paltarı geyindirilir, pasiyent müşahidədə qalır.

Əməliyyat pasiyentin istəyi ilə və göstərişlər olduqda aparılır. Əsas göstəriş bədənin müəyyən nahiyəsində dərialtı piy toxumasının əhəmiyyətli lokal toplanmasıdır. Lokal piy yığıntısı ilk növbədə piy hüceyrələrinin həcminin artmasıdır; hüceyrələr nə qədər az olarsa, piy yığıntılarının artma ehtimalı bir o qədər azdır.

Liposaksiya plastik cərrahiyyənin müstəqil üsulu ola və ya artıq dərinin çıxarılması ilə qarın plastikasını tamamlaya bilər. Liposaksiyanın mümkün olub-olmadığını və hansı növünün uyğun gəldiyini həkim pasiyentin kompleks müayinəsindən sonra müəyyən edir.

Klinik situasiyadan asılı olaraq həkim əməliyyatın optimal variantını seçir. Ən yaxşı nəticəyə çatmaq üçün müxtəlif texnikaların birləşdirilməsi mümkündür.

Mexaniki

Mexaniki liposaksiya əməliyyatın klassik üsuludur. Belə müdaxilə yumşaq toxumaların xüsusi kanüla ilə zədələnməsini nəzərdə tutur; piy həmin kanüla vasitəsilə aspirasiya olunur. Bir seansda çıxarılan piyin həcmi təhlükəsizlik üçün məhdudlaşdırılır və bunu cərrah müəyyən edir.

Su şırnağı ilə

Su şırnağı ilə liposaksiya nisbətən yeni üsullardan biridir.

Bu texnika dərialtı piy toxumasının orta həcmlərinin çıxarılmasında, dərinin orta və mülayim dərəcədə elastikliyi ilə birlikdə, özünü müsbət göstərib.

Bu üsul həmçinin pasiyentin öz piyini lazımi həcm vermək üçün bədənin digər hissəsinə yeritmək istəyi olduqda (lipofilinq) tətbiq oluna bilər.

Su şırnağı texnikası bədənin konturlarının dəqiq korreksiyasını aparmağa imkan verir, çünki toxumaların böyük miqdarda məhlulla əvvəlcədən infiltrasiyasını tələb etmir. Kanülalar vasitəsilə məhlul verilir; o, dərialtı piy toxumasında yelpik şəklində yönəldilir.

Kanüla pulsasiyaedən şırnağın istiqamətində yavaş hərəkət edir və eyni zamanda uzununa ox ətrafında fırlanır. Bu, infiltrasiyanı praktik olaraq ağrısız və qənaətcil aparmağa imkan verir.

Şırnağın pulsasiyası toxumanın konsistensiyasından və əməliyyat olunan zonadan asılıdır. Verilən şırnağın axın sürəti də geniş diapazonda dəyişir.

Şırnağın təsiri altında həcmcə böyümüş piy hüceyrələri hüceyrəarası bağlardan yumşaq şəkildə yuyulur. Üsul kifayət qədər qənaətcildir; ətrafdakı birləşdirici toxumalar, o cümlədən limfa və qan damarları travmalanmır.

Əməliyyatın müddəti korreksiya olunan sahənin həcmindən asılıdır.

Ultrasəs

Ultrasəs variantında toxumalar da əvvəlcə xüsusi məhlulla infiltrasiya olunur. Sonra kiçik deşik vasitəsilə dərialtı piy qatına ultrasəs aparatına birləşdirilmiş titan zond yeridilir. Həkim zondu piy toxumasında yavaş-yavaş irəli aparır; bu, ultrasəs dalğasını çoxlu sayda adiposite ötürməyə kömək edir.

Piy hüceyrələrinin dağılması 3 əsas effekt hesabına əldə edilir:

• bir-birinə çırpılan hüceyrədaxili strukturların zədələnməsi (ultrasəsin təsiri altında onlar müxtəlif istiqamətlərdə sürətlə hərəkət edir);
• toxumaların cüzi qızması;
• kavitasiya — hüceyrəarası məkanda boşluqların əmələ gəlməsi.

Ultrasəslə piyin dağıdılması prosesində tumessent məhlulun fasiləsiz verilməsi baş verir. Bu, ultrasəs enerjisini dərialtı piy toxumasında bərabər paylamağa və bir zonada uzunmüddətli fokuslanmadan yayınmağa imkan verir.

Dağılmış piy hissəcikləri vakuum-aspiratorun köməyi ilə kanülalarla çıxarılır.

Aşağıdakı cədvəl ən çox istifadə olunan üsulların əsas xüsusiyyətlərini ümumi şəkildə göstərir. Üsulun seçimini cərrah toxumanın vəziyyətinə, korreksiya olunan nahiyəyə və pasiyentin istəyinə uyğun edir.

Cərrahi korreksiya piy toxumasının lokal yığıldığı nahiyələrdə aparılır. Bir qayda olaraq, problemin konservativ həll üsulları (pəhriz və fiziki yüklər) bədən kütləsinin ümumi azalmasına baxmayaraq az effektiv olur.

Qarın və yanlar

Qarın və yanların liposaksiyası ən tez-tez aparılan plastik əməliyyatlardan sayılır. Nahiyənin cərrahi korreksiyası piy qatının lokal artıqlığını götürməyə və fiquru modelləşdirməyə imkan verir. Liposaksiya abdominoplastika ilə birləşdirilə bilər; orada təkcə dərialtı piy toxuması deyil, dərinin artıqlığı da çıxarılır.

Döş

Döşün liposaksiyası süd vəzilərinin ölçüsünü azaltmaq, asimmetriyanı düzəltmək və formanı yaxşılaşdırmaq lazım gəldikdə yerinə yetirilir. Qarşıdakı müdaxilənin həcmindən asılı olaraq əməliyyat ümumi narkoz və ya yerli anesteziya altında aparıla bilər. Dərinin təbii qatlarında kiçik deşiklər edilir. Əməliyyatdan sonrakı dövrdə kompression alt paltarını həkimin təyin etdiyi müddət ərzində geyinmək tövsiyə olunur.

Ayaqlar

Ayaqların liposaksiyası dərialtı piy qatının artıqlığı ilə şərtlənən kontur deformasiyasını aradan qaldırmağa imkan verir. Əməliyyat budlarda (xarici və/və ya daxili səth), dizüstü və dizaltı nahiyədə, həmçinin baldır nahiyəsində lipid qatının artıqlığını çıxarmağa imkan verir.

Kürək

Kürəyin liposaksiyası bədənin yuxarı və aşağı hissəsi arasındakı uyğunsuzluğu aradan qaldırmağa imkan verir. Əməliyyat bel, döş və ya boyun nahiyəsindəki piy yığıntıları, o cümlədən sallanan piy qatları ilə bacarmağa kömək edir. Cərrahi korreksiya həmçinin 7-ci boyun fəqərəsi üzərindəki artıq piy toxumasının aradan qaldırılması üçün istifadə olunur. Kürəyin liposaksiyası üçün ən çox qeyri-mexaniki üsullar tətbiq edilir — onlar çətin əlçatan yerlərdə lipid artıqlıqlarını aradan qaldırmağa imkan verir.

Çənə

Liposaksiya ikinci çənə olduqda yerinə yetirilir. Bu vəziyyət müxtəlif səbəblərdən — artıq çəkidən və ya genetik xüsusiyyətlərdən yarana bilər. Bu nahiyə üçün ən çox mexaniki üsul seçilir.

Dağılmış adipositlərin aspirasiyası boynun təbii qatlarındakı kiçik deşiklər vasitəsilə həyata keçirilir; onlardan sonra nəzərəçarpan çapıq qalmır. Əməliyyat yerli ağrısızlaşdırma və ya narkoz altında yerinə yetirilə bilər. Piy toxumasını yumşaltmaq üçün əvvəlcədən xüsusi məhlulla infiltrasiya aparılır. Dəriyə tək-tək səliqəli tikişlər qoyulur; onlar həkimin göstərdiyi vaxtda götürülür.

Budlar

Budların liposaksiyası xarici və ya daxili səth üzrə lokallaşmış piy toxuması yığıntılarını çıxarmağa imkan verir. Belə əməliyyat, bir qayda olaraq, ümumi ağrısızlaşdırma altında yerinə yetirilir.

Qollar və çiyinlər

Qolların və çiyinlərin liposaksiyası çox vaxt braxioplastika ilə tamamlanır. Bu halda təkcə dərialtı piy toxuması deyil, dərinin artıqlığı da çıxarılır. Bu, yuxarı ətrafların konturlarını yaxşılaşdırmağa imkan verir.

Liposaksiya üçün düzgün hazırlıq həm təhlükəsizliyi artırır, həm də nəticəni yaxşılaşdırır. Cərrahın tövsiyələri fərdi olacaq, ümumi qaydalar isə belədir:

• hədəf çəkiyə yaxın olun, liposaksiya çəki azaltma üsulu deyil;
• siqareti əməliyyatdan bir neçə həftə əvvəl və sonra dayandırın, çünki o, sağalmanı pisləşdirir;
• qan durulaşdıran dərmanlar və qida əlavələri barədə həkimə məlumat verin;
• analizlərdən və müayinələrdən keçin;
• əməliyyatdan sonra sizi müşayiət edəcək və ilk günlərdə kömək edəcək yaxın şəxs təyin edin;
• kompression alt paltarını əvvəlcədən əldə edin.

Liposaksiya aşağıdakı hallarda aparılmır:

• orqanizmdə istənilən yerləşmədə kəskin infeksion proseslər;
• daxili orqanların xroniki xəstəliklərinin kəskinləşməsi;
• qanın laxtalanma prosesinin pozulması (həm tromboza, həm qanaxmaya meyllilik təhlükəlidir);
• kompensasiya olunmamış şəkərli diabet;
• korreksiya olunmamış arterial hipertenziya;
• onkoloji xəstəliklər.

Mövcud əks göstərişlər aradan qaldırıldıqca cərrahi korreksiya üçün şərait yaranır. Ümumi sağlamlıq səviyyəsini qiymətləndirməyə hazırlıq mərhələsində aparılan kompleks müayinə imkan verir.

Yuxarıdakı əks göstərişlərə əlavə olaraq, liposaksiya aşağıdakı hallarda məsləhət görülmür və ya təxirə salınır.

Üstünlüyü. Əməliyyat hipertrofiyaya uğramış piy hüceyrələrinin bir hissəsini çıxarmağa imkan verir. Nəticədə dərialtı piy toxumasının həcmi azalır. Çıxarılmış piy daxilolmalarının yerində dərialtı toxumada boşluqlar qalır; onlar tədricən birləşdirici toxuma lifləri ilə əvəz olunur. Bu liflər piy toplaya bilmir, buna görə sabit bədən kütləsi saxlanıldıqda lokal piylənmə inkişaf etmir.

Risklər. Liposaksiya cərrahi əməliyyatdır və özünün mümkün nəticələri var:

• Dərinin boşalması. Bəzi pasiyentlərdə əməliyyatdan sonra dəri boşala bilər. Bu halda təkrar plastik əməliyyat — dermolipektomiya aparılır. İfadəli olmayan boşalmada korreksiya aparat kosmetologiyası üsulları ilə mümkündür.
• Seromalar. Böyük həcmdə piy toxuması çıxarıldıqda əməliyyat olunmuş nahiyədə seroz mayenin lokal toplanması mümkündür. Cərrah bu sahəni zondlayır, bu isə seromanın boşalmasına və ağırlaşmaların qarşısının alınmasına kömək edir. Yumşaq toxumaların vəziyyətinə ultrasəs nəzarəti aparıla bilər.
• Təkrar korreksiya ehtiyacı. Pasiyent yeni həcmlərdən razı qalmayıb onları əlavə olaraq azaltmaq istəyirsə, təkrar korreksiya mümkündür — adətən bir neçə ay sonra.
• Ümumi narkozla bağlı risklər. Liposaksiyanın müxtəlif növləri, bir qayda olaraq, ümumi ağrısızlaşdırma altında yerinə yetirilir. Buna görə anestezioloji təminatın ixtisaslı anestezioloq-reanimatoloq tərəfindən aparılması vacibdir: mütəxəssis hələ əməliyyatdan əvvəl mümkün riskləri qiymətləndirir və ümumi anesteziyanın optimal sxemini seçir.

Əməliyyatdan sonra pasiyent bir müddət stasionarda və ya klinikada müşahidədə qalır. Böyük həcmdə dərialtı piy toxuması çıxarıldıqda cərrahi müdaxilə zamanı və sonra infuzion-transfuzion terapiya aparılır; o, orqanizmdə su-elektrolit balansını bərpa etməyə imkan verir.

Ödemlər, göyərmələr, əməliyyat olunmuş nahiyədə bərkimə zonaları normal reaksiya sayılır. Tədricən bu əlamətlər iz qoymadan keçir. Ödemlərin sorulmasını sürətləndirmək üçün əməliyyat olunmuş nahiyəyə hündür vəziyyət vermək, yüngül fiziki fəallıq tempini saxlamaq və duzlu məhsulların qəbulunu məhdudlaşdırmaq tövsiyə olunur.

Əməliyyatdan sonra müalicəvi kompression alt paltarı geyinmək tövsiyə olunur. O, toxumalara bərabər təzyiq yaradır, onların lazımi forma almasına imkan verir və dəridə qeyri-hamarlıqların əmələ gəlməsinin qarşısını alır. Geyinmə rejimini və müddətini həkim müəyyən edir.

Əməliyyatdan sonrakı dövrdə ağrı sindromu olduqda simptomatik məqsədlə qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələr və ya parasetamol təyin edilir. Narkotik analgetiklər müasir plastik cərrahiyyədə praktik olaraq istifadə olunmur, çünki əməliyyat üsulları daha qənaətcil və az travmatik olub. Hematomaların sorulmasını sürətləndirmək üçün antikoaqulyantların yerli formaları istifadə edilə bilər.

Bərpa dövrü fərdidir və korreksiya olunan sahənin həcmindən, seçilən üsuldan və pasiyentin vəziyyətindən asılıdır. Ümumi gedişat belə ola bilər:

• İlk günlərÖdem, göyərmə, bərkimə hissi, yüngül ağrı. Kompression alt paltarı geyinilir, həkimin təyin etdiyi dərmanlar qəbul edilir.
• İlk həftələrÖdem tədricən azalır. Yüngül gəzinti məsləhət görülür, ağır fiziki yükdən, sauna və isti vannadan çəkinmək lazımdır.
• Sonrakı aylarÖdem və bərkimə tədricən keçir, bədənin konturu daha dəqiq görünür. Fiziki fəallığa həkimin icazəsi ilə qayıdılır.
• Uzunmüddətli dövrYekun nəticə bir neçə aydan sonra qiymətləndirilir. Çəkini sabit saxlamaq nəticənin davamlılığı üçün vacibdir.

Liposaksiya nəticələrin nisbətən davamlı olması ilə seçilir, lakin bu, bədən çəkisinin sabit saxlanılmasından asılıdır. Bu onunla bağlıdır ki, əməliyyat piy toxumasının əsas substratını — piy hüceyrələrini çıxarmağa imkan verir. Onların sayının müəyyən anatomik nahiyədə azalması hipertrofiyanın və lokal piy yığılmasının qarşısını almağa imkan verir.

Hazırda plastik cərrahiyyədə liposaksiyanın müxtəlif üsulları əlçatandır, buna görə həkim ən rasional variantı — yüksək effektivliyi, təhlükəsizlik profilini və qısa reabilitasiya dövrünü birləşdirən üsulu seçə bilər.

Əməliyyatdan sonrakı dövrdə vəziyyətinizi diqqətlə izləyin. Aşağıdakı hallarda gecikdirmədən cərraha müraciət edin.