Göz qapağı səyriyir

Sinir tiki

Sinir göz tiki göz qapağı əzələlərinin, müvəqqəti və ya xroniki ola bilən, adətən psixogen pozğunluqlar və ya stresslə əlaqəli istəmsiz yığılmalarıdır.

Tikin inkişaf mexanizmi göz əzələlərinin hərəkətinə nəzarət edən sinir liflərinin artmış oyanıqlığı ilə bağlıdır. O, həddindən artıq yorulma, stress, artıq miqdarda kofein və ya alkoqol, daha az hallarda isə dərman qəbulu ilə yaranır.

Klinik mənzərəyə bir və ya hər iki gözün tez-tez qırpılması, göz qapaqlarının səyriməsi, qaşların qeyri-adi hərəkətləri daxildir. Adətən onlar ağrı hissi yaratmır və özbaşına keçir, lakin narahatlıq yaradır və həyat keyfiyyətinə təsir edir.

Göz sinir tikinin müalicəsi onu yaradan amillərdən asılıdır. Əsas səbəb həyəcan və ya yorğunluqdursa, stress səviyyəsini azaltmaq, istirahət etmək lazımdır. Yoqa kimi adi rahatlama üsulları kömək etmirsə, yumşaq sedativ preparatlar təyin edilə bilər. Bəzən kompreslər və ya göz əzələləri üçün xüsusi məşqlər effektiv olur. Lakin özbaşına müalicə təhlükəlidir, ona görə göz qapağının səyriməsini aradan qaldırmaq üçün istənilən tədbiri yalnız həkimlə məsləhətləşdikdən sonra tətbiq etmək olar.

Sinir tiki ağrı və ya görmənin zəifləməsi ilə müşayiət olunursa, müayinədən keçmək zəruridir. Həkim əlamətləri aradan qaldırmaq üçün dərmanlar təyin edə və ya mümkün səbəbləri aşkar etmək üçün əlavə prosedurlar apara bilər.

İnsult

İnsult — ciddi və həyat üçün təhlükəli nəticələrə səbəb olan kəskin beyin qan dövranı pozğunluğudur. Vəziyyətin iki forması var: işemik və hemorragik. Birinci halda insult beyni qidalandıran arteriyalardan birinin trombla tıxanması nəticəsində baş verir, bu da mərkəzi sinir sistemi hüceyrələrinə oksigen və digər maddələrin daxil olmasını pozur. İkinci halda fəlakət baş beyində damarın zədələnməsi və qansızmanın baş verməsi ilə əlaqədardır.

İnsultun səbəbləri çox vaxt aterosklerozla — damar divarlarında yağ toplanması ilə, həmçinin yüksək arterial təzyiqlə bağlıdır. Risk ürək-damar xəstəlikləri, şəkərli diabet, siqaret çəkmə, alkoqol və narkotik asılılığı olduqda daha yüksəkdir.

İnsultun əlamətləri qəflətən yaranır və bunlara aiddir: bədənin bir tərəfinin və ya bir ətrafın iflici, nitqin və ya onun başa düşülməsinin pozulması, sağ və ya sol gözün qapağının səyriməsi ilə müşayiət olunan görmə itkisi, baş gicəllənmə, koordinasiyanın pozulması, baş ağrısı və s. Əlamətlərin toplusu patoloji ocağın yerləşməsindən asılıdır.

Bu əlamətlər yarandıqda vaxt itirmədən dərhal təcili yardım çağırmaq lazımdır. Sadə yoxlama üsulu — ÜZ–QOL–NİTQ–VAXT testi: üzün bir tərəfinin əyilib-əyilmədiyini, hər iki qolu qaldıranda birinin aşağı düşüb-düşmədiyini, nitqin qarışıq və ya anlaşılmaz olub-olmadığını yoxlayın. Bunlardan biri varsa, dərhal təcili yardımı çağırın və əlamətlərin başlanma vaxtını dəqiq yadda saxlayın — bu, həkimlər üçün vacibdir, çünki trombolizis müalicəsi adətən əlamətlərin başlanmasından təxminən 4,5 saat ərzində effektivdir.

İnsultun müalicəsi mümkün qədər tez başlamalıdır: işemik formada trombolizis — trombları parçalamaq və qan axınını bərpa etmək üçün preparatın vurulması aparılır. Hemorragik formada isə qansızmanı aradan qaldırmaq üçün cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər.

Müalicədən sonra itirilmiş funksiyaların bərpasına və təkrar damar fəlakətlərinin profilaktikasına yönəlmiş reabilitasiya təyin edilir. Proqrama fizioterapiya, loqopedlə məşğələlər, psixoloji dəstək daxildir.

Miopik astiqmatizm

Paralel şüalar torlu qişadan əvvəl toplanır, bu da uzaq əşyaların qeyri-aydın qavranılmasına gətirib çıxarır. Bundan əlavə, vahid fokus nöqtəsi olmur, bu da konturların bulanıqlaşmasına səbəb olur. Ona görə xəstə təkcə üst və ya alt göz qapağının səyriməsindən deyil, görmə aydınlığının dəyişməsindən də şikayətlənir. Klinik mənzərəyə həmçinin gözlərin yorulması, baş ağrıları daxildir.

Miopik astiqmatizmin səbəbləri adətən genetik meyillilik, həmçinin embrionun inkişafı zamanı göz almasının formalaşmasının pozulmasıdır. Xəstəliyin proqressivləşməsini görməyə düşən artmış yük — düzgün olmayan oxu vərdişləri və ya kompüter arxasında çoxsaatlı iş — sürətləndirə bilər.

Astiqmatizmin müalicəsi görməni korreksiya etmək üçün eynək taxmağı nəzərdə tutur: onlar işığın gözlərdən keçmə yolunu elə dəyişir ki, əşyalar fokusda olsun. Linzalar və ya eynəklər optik və ya oftalmoloq tərəfindən seçilməlidir. Astiqmatizmin yüksək dərəcəsində cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər: lazer görmə korreksiyası buynuz qişanın formasını dəyişməyə imkan verən müalicə üsullarından biridir.

Nistaqm

Nistaqm insanın nəzarət edə bilmədiyi göz almalarının ritmik hərəkətləridir. Sinir impulsunun ötürülməsinin pozulması zamanı yaranan tikdən fərqli olaraq, bu xəstəlik anadangəlmə və ya qazanılmış ola bilər. Adətən nistaqm mərkəzi sinir sisteminin işindəki nasazlıqlarla — baş travması, infeksiya, şişlə bağlıdır.

Nistaqmın əsas əlamətləri həm insanın özü, həm də üst və ya alt göz qapağının səyridiyini görən ətrafdakılar üçün nəzərə çarpan göz almalarının rəqsi hərəkətləridir. Tez-tez xəstələr görmə kəskinliyi və hərəkət koordinasiyası ilə bağlı problemlər yaşayırlar.

Nistaqmın müalicəsi onun səbəbindən və ağırlıq dərəcəsindən asılıdır. Bəzi hallarda, əlamət başqa xəstəliklə yarandıqda, etiotrop (səbəbin aradan qaldırılmasına yönəlmiş) müalicə zəruridir. Görmə kəskinliyini yaxşılaşdırmaq üçün eynək və ya kontakt linzalar tövsiyə olunur. Hərəkət koordinasiyasını bərpa etmək və nistaqmın intensivliyini azaltmaq göz əzələləri üçün xüsusi məşqlər və tarazlıq təlimi ilə mümkündür. Bəzən cərrahi müdaxilə göstəriş olur: göz almasının anomaliyalarında defekti korreksiya etmək üçün əməliyyat lazımdır.

Konyunktivit

Konyunktivit gözün selikli qişasının (konyunktivanın) kəskin iltihabi prosesidir. Xəstəliyi müxtəlif amillər törədir: infeksiyalar (bakteriya, virus), allergenlər (toz, tozcuq), kimyəvi qıcıqlandırıcılar (yuyucu vasitələr) və mexaniki zədələnmələr (travmalar, kontakt linzalar).

Konyunktivitin klinik mənzərəsi onun formasından asılıdır, lakin əsas əlamətlər gözlərin qızarması, alt göz qapağının səyriməsinə səbəb olan yanma və ya qaşınma hissi, göz yaşarması, tez-tez göz qırpmadır.

Konyunktivitin müalicəsi ətraflı müayinədən və xəstəliyin səbəbinin aşkarlanmasından sonra təyin edilir. İnfeksiya zamanı damcı və ya məlhəm şəklində yerli antibakterial vasitələr tətbiq edilir. Virus iltihabının müalicəsi üçün simptomatik terapiya, bol maye qəbulu və gigiyenaya əməl olunması tövsiyə edilir. Allergik formada antihistamin təsirli damcılar və ya hormonal preparatlar tətbiq olunur. Kimyəvi qıcıqlanmadan sonra gözləri isti su ilə diqqətlə yumaq və dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır.

Adətən konyunktivit ilk əlamətlər yarandıqdan sonra 2-5 gün ərzində tamamilə keçir, lakin müalicəsiz görmə orqanlarının vəziyyətinə təsir edən ağırlaşmalar mümkündür.