Biokimyəvi hamiləlik: erkən müsbət testdən sonra nəyi izləməli?

Həssas ev testləri və IVF dövrlərində erkən hCG ölçülməsi belə hamiləlikləri daha tez göstərir. Əks halda hadisə gecikmiş və ya fərqli aybaşı kimi görünə bilərdi. Bu, test verməyin itkiyə səbəb olduğunu göstərmir. Xəttin tündlüyü laborator dinamikanı dəqiq əvəz etmir. Eyni markada belə sidiyin qatılığı və oxuma vaxtı görünüşü dəyişə bilər.

hCG azalması təkbaşına hamiləliyin yerini göstərmir. Həkim lazım olduqda təkrar hormon analizi və USM ilə nəzarət planı verir. Güclü birtərəfli ağrı, çiyin ucunda ağrı, bayılma və ağır zəiflikdə təcili yardım alın. “Test artıq solğundur” deyib bu əlamətləri gözləmək olmaz. Hamiləliyin yeri əvvəldən təsdiqlənməyibsə prosesin təhlükəsiz tamamlanması izlənməlidir.

Tək erkən itkidən sonra bütün genetik, immun və trombofiliya testlərini etmək rutin yanaşma deyil. Yaş, təkrarlanma, əvvəlki tarixçə və IVF məlumatları qərara təsir edir. Nəticəni yalnız “endometrium zəifdir” və ya “uyğunluq yoxdur” ilə izah etmək əsaslandırılmaya bilər. Səbəb hər dəfə dəqiq müəyyən edilmir. Özünüzü gündəlik fəaliyyət və ya bir emosional hadisəyə görə günahlandırmayın.

Təkrar cəhdin vaxtı klinik vəziyyət, davam edən nəzarət və emosional hazır olma ilə müəyyənləşdirilir. IVF preparatlarını klinikanın göstərişi olmadan dayandırmayın və uzatmayın. Fol turşusu və ümumi sağlamlıq planı davam etdirilə bilər. Kədər hissi hadisənin çox erkən olması səbəbilə əhəmiyyətsiz deyil. Dəstək və izah almaq üçün qəbul istəmək normaldır.

Hamiləliyin yeri təsdiqlənməyibsə hormonun azalmasını izləmək təhlükəsizlik planının hissəsi ola bilər. Həkim hansı nəticəyə qədər və hansı aralıqda nəzarət ediləcəyini müəyyənləşdirir. Qanaxmanın başlaması və ya testin solması bütün hallarda prosesi tamamlanmış elan etməyə əsas deyil. Yeni ağrı və ümumi pisləşmə nəticələrdən asılı olmayaraq bildirilməlidir. Yazılı əlaqə planı bu dövrün qeyri-müəyyənliyini azaltmağa kömək edir.

IVF fonunda hCG tərkibli preparat istifadə olunubsa test vaxtının şərhi dəyişə bilər. Nəticəni klinikanın verdiyi cədvələ görə qiymətləndirin. Evdə çox erkən test əlavə narahatlıq yarada bilər. Bir erkən itkiyə görə bütün müalicəni əsassız dəyişmək düzgün deyil; əvvəlki dövrün məlumatı bütöv təhlil olunmalıdır. Emosional təsirə vaxt ayırmaq da vacibdir. Hadisənin erkən olması kədər və dəstək ehtiyacını kiçiltmir.

Ev testinin düzgün vaxtda oxunması və istifadə qaydası əhəmiyyətlidir. Solğun xətti sonradan yaranan izlə qarışdırmaq mümkündür. Klinik şərh üçün testin tarixi, qanda hCG varsa onun nəticəsi və istifadə olunan preparatlar nəzərə alınır. IVF-də hCG tərkibli iynə testə təsir edə bilər. Buna görə hər qeyri-aydın xəttə dərhal biokimyəvi hamiləlik adı verməyin. Təsdiqlənmiş hamiləlikdə azalan hormon isə təhlükəsizlik baxımından uyğun izləmə tələb edə bilər. Simptom və hamiləliyin yeri planın vacib hissəsidir.

Hamiləlik başlayanda orqanizm hCG hormonunu ifraz edir. Ev testi sidikdə, laboratoriya isə qanda bu hormonu aşkarlayır. Biokimyəvi hamiləlikdə hCG müsbət olur, lakin USM ilə uşaqlıqda hamiləlik kisəsi hələ görünmür.

Normal inkişaf edən hamiləlikdə hCG ilk həftələrdə bir neçə gün ərzində artır və hamiləlik kisəsi sonradan USM-də görünür. Biokimyəvi hamiləlikdə isə hormon qısa müddət artdıqdan sonra azalır və ya aşağı səviyyədə qalır.

1. Müsbət test. Ev testi və ya qan analizi hCG-nin mövcudluğunu göstərir.
2. Təkrar ölçmə. Həkim bir neçə gün sonra qan analizini təkrar edə bilər ki, dinamika görünsün.
3. USM. Hormonun səviyyəsi və dövrün müddəti uyğun olduqda, USM ilə hamiləliyin yeri və gedişi yoxlanılır.
4. Nəticənin şərhi. Hormonun azalması və USM-də klinik hamiləliyin görünməməsi birlikdə qiymətləndirilir.

Biokimyəvi hamiləlikdə qanaxma çox vaxt gecikmiş və ya adi aybaşından bir qədər fərqli görünür. Bəzən daha çox və ya daha ağrılı olur, bəzən isə adi aybaşıdan fərqlənmir. Hər qadında təcrübə fərqlidir.

Bu müddətdə aşağıdakılar normal sayıla bilər:

• Aybaşı kimi və ya bir qədər çox qanaxma
• Qarın aşağısında sancı və ya bel ağrısı
• Qan laxtaları və ya toxuma parçaları
• Hamiləlik əlamətlərinin (döş həssaslığı, ürəkbulanma) tədricən yox olması

Hormon azaldıqca hamiləlik testi tədricən mənfiyə çevrilir. Bu proses bir neçə gün və ya həftə çəkə bilər, çünki hCG dərhal yox olmur. Test hələ də zəif müsbətdirsə, bu o demək deyil ki, hamiləlik davam edir; həkim hormonun azalmasını izləyə bilər.

Aybaşı sikli adətən bir neçə həftə ərzində bərpa olunur. İlk aybaşı bir qədər fərqli ola bilər, daha çox və ya daha az qanaxma ilə. Ovulyasiya aybaşıdan əvvəl də baş verə bilər, ona görə hamiləlik istəmirsinizsə kontrasepsiya barədə həkimlə danışın.

Növbəti cəhdə başlamaq üçün tibbi baxımdan çox vaxt uzun fasilə tələb olunmur, lakin psixoloji hazırlıq və həkimin tövsiyəsi nəzərə alınmalıdır. Hamiləlik testini yenidən çox tez etmək nəticənin yanlış şərhinə səbəb ola bilər.

Bir erkən itki çox vaxt təsadüfi hadisədir və xromosom pozuntusu ilə bağlı ola bilər. Buna görə tək hadisədən sonra geniş müayinə rutin deyil.

İki və ya daha çox ardıcıl itki olduqda həkim səbəbləri araşdırmağı təklif edə bilər. Yanaşma təşkilatlara görə bir qədər fərqlənir, ona görə konkret meyarı həkimlə dəqiqləşdirin. Araşdırmaya aşağıdakılar daxil ola bilər:

• Uşaqlıq quruluşunun USM və ya digər üsulla qiymətləndirilməsi
• Qalxanabənzər vəzi və şəkər mübadiləsinin yoxlanılması
• Antifosfolipid sindromu üçün analizlər
• Cütlükdə genetik məsləhətləşmə

Bütün hallarda səbəb tapılmaya bilər. Bu, sonrakı hamiləliyin uğursuz olacağı demək deyil; əksər cütlüklər sonradan sağlam hamiləlik keçirir.

Erkən hamiləlikdə testlərin şərhi çətin ola bilər. Düzgün istifadə yanlış nəticənin qarşısını alır.

• Təlimatda göstərilən vaxtda nəticəni oxuyun; gec baxdıqda buxarlanma xətti yarana bilər.
• Səhərin ilk sidiyi daha qatıdır və erkən mərhələdə daha etibarlı ola bilər.
• Çox su qəbul etmək sidiyi durulaşdırıb testi zəif göstərə bilər.
• Test müddəti keçmişdirsə və ya qablaşdırma zədələnibsə istifadə etməyin.
• Zəif xətti yalnız bir testə əsasən şərh etməyin, 2-3 gün sonra təkrarlayın və ya qan analizi aparın.
• İVF-də hCG iynəsi vurulubsa, sonrakı günlərdə test yanlış müsbət ola bilər; klinikanın tövsiyə etdiyi vaxtı gözləyin.

Ev testi diaqnostik alət yox, ilkin göstəricidir. Qeyri-aydın nəticədə qan analizi və USM etibarlıdır.

Erkən hamiləlikdə hCG-nin azalması hamiləliyin yerini göstərmir. Bu səbəbdən hamiləliyin uşaqlıq daxilində olduğu USM ilə təsdiqlənənə qədər ehtiyatlılıq vacibdir.

• Uşaqlıqdankənar hamiləlik. Mayalanmış yumurta uşaqlıqdan kənarda, çox vaxt boruda yerləşir. Bu, təcili qiymətləndirmə tələb edən haldır.
• Hamiləliyin yeri naməlum olduqda. Testi müsbət, lakin USM-də hamiləlik görünməyən vəziyyət “yeri bilinməyən hamiləlik” adlanır və izləmə tələb edir.
• İzləmə. Qan hCG-si müəyyən aralıqla təkrarlanır və lazım gələrsə USM təkrar olunur.

Uşaqlıqdankənar hamiləlik riski əvvəlki uşaqlıqdankənar hamiləlik, boru əməliyyatı, çanaq infeksiyası və ya uşaqlıqdaxili vasitə istifadəsi ilə artır; bunları həkimə deyin. Birtərəfli ağrı, çiyin ucunda ağrı və bayılma təcili əlamətlərdir.

İtkidən sonra gündəlik həyatda hansı tədbirlərin faydalı olduğunu bilmək rahatlıq gətirə bilər.

• Fiziki fəaliyyətə ağrı və qanaxma imkan verdiyi qədər qayıdın; bunun üçün xüsusi qadağa yoxdur.
• Qanaxma zamanı tampon yerinə gigiyenik bezdən istifadə etmək miqdarı izləməyə kömək edir.
• Qidalanma və maye qəbuluna diqqət edin, spirtdən çəkinin.
• Ağrı üçün istifadə edəcəyiniz vasitələri həkimlə razılaşdırın.
• İşə qayıdış vaxtını öz vəziyyətinizə görə seçin; emosional dəstək üçün istirahət almaq təbiidir.
• Yenidən hamiləlik testi etmək üçün həkimin göstərdiyi vaxtı gözləyin.

Qanaxma və ağrı sizi narahat edirsə, “normaldır” deyə gözləməyin, həkimə zəng edin.