Patoloji üşümə hissi — insanın normal temperaturda belə həmişə üşüdüyü. Bu səhifədə üşümə hissinin səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Endokrinoloq Hematoloq İnfeksionist Kardioloq Nevroloq Terapevt
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Patoloji üşümə hissi — insanın normal temperaturda belə həmişə üşüdüyü, bu vəziyyəti törədə biləcək aşkar səbəblər olmadığı üçün niyə isinə bilmədiyini anlamadığı diskomfort yaradan subyektiv hissiyyatdır. Belə insanları tez-tez «üşüdücü» adlandırırlar. Onlar hətta otaqda belə həmişə isti geyimə bürünür, açıq pəncərələrdən və küləkdən qaçırlar. Bir çoxu bu hadisəyə əhəmiyyət vermir, onu soyuğa artmış həssaslıqla izah edir və həkimə müraciət etmirlər. Öz vəziyyətinə belə münasibət yolverilməzdir, çünki daimi üşümə hissi tez-tez ciddi xəstəliyin inkişafının əlaməti olur. Mənfi hisslər olduqda mütəxəssislə məsləhətləşmək mütləqdir. Xəstəlik yalnız erkən aşkar edildikdə onun müalicəsi tez və ağırlaşmasız keçir.
Növləri
Soyuqluq hissinin bir neçə təsnifat variantı var. Onların hər biri diaqnostik üsulların və terapevtik tədbirlərin seçilməsində böyük əhəmiyyət daşıyır. Davametmə müddətindən asılı olaraq soyuqluq hissinin 2 növü fərqləndirilir:
- Qısamüddətli, insan üşüyür və özünü donmuş hiss edir, bu bir saatdan azdır;
- Daimi, izahsız soyuqluq hissi uzun müddət, bəzən bir neçə saat ərzində mövcud olur.
Yaranma tezliyindən asılı olaraq soyuqluq hissi belə olur:
- Təkrarlanmayan, adətən iltihabi prosesin inkişafı və digər ilkin amillərlə əlaqəlidir;
- Çoxsaylı, ciddi infeksion patologiyalar, məsələn, qarın yatalağı üçün xarakterikdir.
İnsanın vəziyyətindən asılı olaraq patoloji hadisənin 3 növü fərqləndirilir:
- Bədən istiliyinin yüksəlməsi zamanı yaranan;
- Orqanizmin hipotermiyası zamanı yaranan;
- Ətraf mühit şəraiti və hərarət vəziyyəti ilə əlaqəli olmayan.
Patoloji soyuqluq hissi xoşagəlməz hislərin lokalizasiya yerinə görə də bölünür: dərinin səthində və bədən daxilində. Hər halda söhbət klinik əlamətlərinə, mümkün ağırlaşmalarına və terapevtik taktikasına görə fərqlənən müxtəlif patologiyalardan gedir.
Səbəbləri
Soyuqluq hissinin əsas səbəbləri 2 qrupa bölünür: hərarətsiz və yüksək bədən istiliyi ilə müşayiət olunan. Sağlamlığa açıq təhlükə yaratmayan səbəblərə adətən aiddir:
- Hipodinamiya, az hərəkətli həyat tərzi;
- Vegetativ-damar distoniyası;
- Metabolizmin pozulması;
- Xroniki yorğunluq, sinir və ya fiziki yorulma;
- Hipotermiya, orqanizmin soyuması;
- Bədən çəkisinin çatışmazlığı;
- Klimakterik dövr;
- Dərman allergiyası;
- Qida rejiminin pozulması, orqanizmin həyat fəaliyyəti üçün lazım olan qida maddələrinin çatışmazlığı;
- Spirtli içkilərdən sui-istifadə;
- Stress, sinir sarsıntıları.
Daha ciddi səbəblərə aiddir:
- Ətraf və bel travmaları, onurğa beyni sinir köklərinin zədələnməsi;
- Iltihabi proseslər;
- Kiçik çanaq orqanlarının infeksion zədələnməsi;
- Kardioloji xəstəliklər;
- Qanın laxtalanmasının pozulması;
- Endokrin sistem xəstəlikləri;
- Autoimmun patologiyalar.
Yaşlı insanlar və qadınlar soyuqluq hissinin tez-tez yaranması baxımından risk qrupundadır. Yaşlılıqda bu hiss termorequlyasiya prosesindəki yaşla bağlı dəyişikliklərlə, qan axınının yavaşlaması və əzələ kütləsinin azalması ilə əlaqəlidir. Qadının daim üşüməsinin, həmişə soyuqluq hiss etməsinin səbəbləri çox vaxt menstrual dövrün fazalarının dəyişməsi və menopauza zamanı baş verən hormonal dəyişikliklərdən asılıdır.
İnsan daimi soyuqluq hissi keçirdiyi, lakin bununla belə onda soyuğa qarşı artmış həssaslığa səbəb ola biləcək fizioloji səbəblər və ya aşkarlanmış sağlamlıq problemləri olmadığı hallarda mütəxəssis məsləhəti lazımdır.
Diaqnostika
Bütün bədənində daim üşüdüyünə dair şikayətlə və bunun səbəbini aydınlaşdırmaq xahişi ilə müraciət edən insanla həkim ilk növbədə anamnez toplayır. Lazımi məlumatı almaq üçün pasiyentdən mövcud şikayətlər, mənfi hisslərin nə qədər davam etdiyi, ailə anamnezi haqqında ətraflı soruşur, ilkin müayinə aparır, təzyiqi, nəbz tezliyini, temperaturu ölçür.
Alınan məlumatlar əsasında pasiyentə ilkin diaqnoz qoyulur. Onu təsdiqləmək və dəqiqləşdirmək üçün laboratoriya və instrumental müayinələr aparılır.
- Analizlər: ümumi qan və sidik analizi, qanın biokimyası, hormon səviyyəsinin tədqiqi, infeksiyalara analizlər və s.
- Hormonal disbalansın mümkün mənbəyini aşkar etmək üçün böyrəküstü vəzilərin, qalxanabənzər vəzinin USM-i.
- Vərəmi və digər xroniki prosesləri istisna etmək üçün ağciyərlərin rentgenoqrafiyası.
- Qan dövranı çatışmazlığı, vaskulitlər, venoz patologiyalar şübhəsi olduqda yuxarı və aşağı ətraf damarlarının ultrasəs dopplerografiyası.
- Ürəyin funksiyasını qiymətləndirmək üçün EKQ, EXOKQ (exokardioqrafiya).
Diaqnostika və diaqnoz qoyulmasında müxtəlif ixtisas həkimləri iştirak edə bilər. Müayinələrin siyahısı daha geniş ola bilər. Prosedurların dəqiq siyahısı ehtimal olunan diaqnozdan asılıdır.
Müalicə
Mütəxəssis terapevtik tədbirlərin sxemini daimi soyuqluq hissinə səbəb olan amilə əsasən qurur. Vəziyyətdən asılı olaraq aşağıdakılar təyin oluna bilər:
- Infeksiyalarda antimikrob vasitələr;
- Autoimmun və sistemli xəstəliklərdə qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr, hormonlar;
- Müxtəlif növ diabetdə pəhriz və insulin terapiyası;
- Ürək çatışmazlığında ürəyin işini dəstəkləyən vasitələr;
- Hipotireozda və s. Əvəzedici hormon terapiyası.
Bütün dərman təyinatlarını həkim xəstənin orqanizminin xüsusiyyətlərini, özünü necə hiss etməsini və yaşını nəzərə alaraq fərdi qaydada edir. Bu əlamətdə cərrahi müdaxilə nadir hallarda tələb olunur.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Soyuqluq hissi özü-özlüyündə orqanizm üçün təhlükə yaratmır. Onun yaranmasına səbəb olan xəstəliklər təhlükəlidir. Düzgün seçilmiş terapiya kursu olmadıqda onlar ciddi nəticələrin inkişafına səbəb ola bilər:
- Böyrək çatışmazlığı;
- Tənəffüs sisteminin funksiyasının pozulması;
- Infeksion-toksik şok;
- Sepsis.
Soyuqluq hissinin səbəbi kardioloji xəstəliklərdirsə, vaxtından əvvəl ölüm riski artır. Şəkərli diabet korluq, böyrək çatışmazlığı, qanqrena səbəbindən əlilliyə gətirib çıxara bilər.
Hansı həkimə müraciət etməli
İnsan daim üşüyürsə, səbəbini və isti otaqda niyə titrəmə hiss etdiyini anlamağa kömək edəcək həkimə müraciəti təxirə salmamalıdır. Bu simptomla müşayiət olunan xəstəliklərin diaqnozları çoxdur, onlarla müxtəlif ixtisas həkimləri məşğul olur.
Diaqnostika və müalicədə iştirak edən həkim ixtisasları:
Yadda saxla!
Üşümə, daimi soyuq hissi insanlar tərəfindən adətən xoşagəlməz, narahatedici vəziyyət kimi qəbul edilir. Bu hadisəyə, xüsusən əlavə mənfi əlamətlərlə müşayiət olunmadıqda, çox vaxt xüsusi əhəmiyyət verilmir: onu orqanizmin təbii reaksiyası, aşağı temperaturlara həddindən artıq həssaslıq sayırlar.
Belə reaksiya olur, lakin bəzi hallarda isti otaqda soyuq hissi ciddi xəstəliyin inkişafının yeganə simptomu ola bilər — qalxanabənzər vəzinin funksiyasının azalması, anemiya, qan dövranı pozğunluqları.
Üşümə daimi olursa və zəiflik, saçların tökülməsi, çəki dəyişiklikləri ilə müşayiət olunursa, qanın ümumi analizini və qalxanabənzər vəzi hormonlarını yoxlamağa dəyər.
Suallar və cavablar
Belə vəziyyətə sağlamlıq və həyat üçün təhlükəli patologiyalar səbəb ola bilər, buna görə əsassız soyuqluq hissi tez-tez yarandıqda həkimə müraciət etmək və müayinədən keçmək lazımdır.
Anormal soyuqluq hissi çox vaxt bir sıra psixi pozğunluqların, nevroloji xəstəliklərin və ya daxili orqanların ciddi patologiyalarının inkişafından xəbər verir. Daimi soyuqluq hissi zamanı tibbi müayinə lazımdır.
Bəli. Qadınların kişilərdən daha çox məruz qaldığı tez-tez stress vəziyyətləri qanda adrenalin, dofamin və digər katexolaminlərin konsentrasiyasının artmasına səbəb olur. Bu hormonlar əzələlərə təsir edir, nəticədə bütün bədəndə titrəmə yaranır. Bundan əlavə, kəskin stress vəziyyətində damar spazmı və əzələlərin qısamüddətli gərginləşməsi baş verir ki, bu da titrəməyə səbəb olur. O, adətən güclü soyuqluq hissi və tərləmə ilə birləşir.
Bu əlamətin yaranmasına səbəb olan amillər çoxdur. Onlar həm təbii, həm də patoloji ola bilər. Daimi soyuqluq hissinin nəyə görə yarandığını özbaşına müəyyən etmək və ondan qurtulmaq çox çətindir. Buna görə ən yaxşı həll mütəxəssisə müraciət etmək və diaqnostik müayinədən keçməkdir. Daimi soyuqluq hissinin patoloji səbəbinin vaxtında aşkarlanması və müalicəsi təhlükəli ağırlaşmaların inkişafının qarşısını almağa imkan verəcək.
