Prostat sağlamlığı indeksi ümumi PSA, sərbəst PSA və [-2]pro-PSA göstəricilərini birləşdirən hesablamadır. Ümumi PSA sərhəd həddə olan kişilərdə prostat xərçəngi ehtimalını adi PSA-dan daha dəqiq qiymətləndirir və biopsiyaya ehtiyacı olub-olmadığını müəyyən etməyə kömək edir.
- Biomaterial
- Qan zərdabı
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 60 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- PHI
- prostat sağlamlıq indeksi
Müayinənin təsviri
Uzun illər prostat xərçəngini erkən aşkarlamaq üçün qanda yalnız prostatspesifik antigen (PSA) ölçülürdü. PSA prostat vəzinin epitel hüceyrələrinin hasil etdiyi fermentdir: əvvəlcə toxum mayesinə, sonra az miqdarda qana keçir. Ümumi PSA 4 nq/ml-dən yüksək olanda xərçəngdən şübhələnmək olar, lakin eyni artım prostat adenomasında, iltihabda və hətta prostat masajından sonra da baş verir. Ona görə daha dəqiq göstərici lazım oldu və belə göstəricilərdən biri PHI-dir.
PHI bir qan nümunəsində immun analiz üsulu ilə ölçülən üç göstəricidən hesablanır:
- ümumi PSA – qandakı bütün PSA;
- sərbəst PSA – zülallarla birləşməmiş hissə; xoşxassəli dəyişikliklərdə onun payı adətən daha böyük olur;
- [-2]pro-PSA – PSA-nın sələf formalarından biri. Sağlam vəzidə demək olar ki, olmur, əsasən prostatın periferik hissəsində, yəni xərçəngin ən çox inkişaf etdiyi zonada hasil olunur və xərçəngdə xeyli artır.
Bu üç rəqəm xüsusi düsturla birləşdirilir. PHI nə qədər yüksəkdirsə, xərçəng ehtimalı və biopsiyaya ehtiyac bir o qədər çoxdur. Diaqnozu artıq qoyulmuş xəstədə yüksək PHI daha aqressiv şişə işarə edə bilər.
Göstərişlər
PHI əsasən bu kişilərə tövsiyə olunur:
- 50 yaşdan yuxarı;
- ümumi PSA 2–10 nq/ml arasında, yəni sərhəd zonasındadır;
- barmaqla düz bağırsaq müayinəsində prostatda dəyişiklik tapılmayıb.
Belə hallarda indeks prostatda xoşxassəli proseslərlə (hiperplaziya, iltihab, travma) xərçəngi ayırmağa və lazımsız biopsiyadan qaçmağa kömək edir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 10 gün
Prostat masajından sonra gözləyin, qanı ac qarına verin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Üç göstərici üçün dirsək venasından bir dəfə qan götürülür.
-
Nəticə 1 iş günü
Növbəti addımı nəticəyə görə uroloq müəyyən edir.
Müayinəyə hazırlıq
- Prostat masajından sonra qanı ən tez 10 gün keçdikdən sonra verin.
- Analizdən bir gün əvvəl yağlı yeməkdən imtina edin.
- Qanı ac qarına verin, yalnız təmiz su içmək olar.
- Yarım saat əvvəl siqaret, elektron siqaret və qəlyan çəkməyin.
- Laboratoriyaya bir qədər tez gəlin ki, qan verməzdən əvvəl sakitləşib dincələsiniz.
Analiz necə götürülür
Üç göstəricinin hamısı bir venoz qan nümunəsindən ölçülür, ona görə qan bir dəfə götürülür. Tibb işçisi dirsək bükümündəki venadan nazik iynə ilə qan alır. Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir, yalnız iynə dəriyə keçəndə qısa narahatlıq olur.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Prostat sağlamlığı indeksi üç PSA göstəricisindən hesablanır və prostata edilən təsirlər nəticəni dəyişə bilər.
- Analizdən əvvəl prostatın barmaqla müayinəsi, masajı, sistoskopiya, kateter və biopsiya PSA-nı artırır; bundan sonra bir neçə həftə gözləmək lazım ola bilər.
- Velosiped sürmə, atçılıq və cinsi əlaqə PSA-nı müvəqqəti qaldıra bilər.
- Prostatın iltihabı, sidik yollarının infeksiyası və sidik tutulması göstəriciləri artırır.
- Prostat vəzi üçün qəbul edilən 5-alfa-reduktaza inhibitorları qrupundan dərmanlar PSA-nı azaldır; bunu mütləq deyin.
- Nümunə tez ayrılmalıdır, çünki sərbəst PSA saxlanma zamanı dəyişir.
- Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Hər hansı dərman, vitamin və qida əlavəsi qəbul edirsinizsə, bunu həkimə bildirin. Nəticəni yalnız həkim simptomlarınızla və digər analizlərlə birlikdə qiymətləndirə bilər.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Dəyər | Mənası |
|---|---|---|
| PHI | 21-dən az | Prostat xərçəngi riski aşağıdır |
| PHI | 21–40 | Risk orta səviyyədədir |
| PHI | 40-dan çox | Risk yüksəkdir |
| Ümumi PSA | 0–4 nq/ml | Norma |
| Sərbəst PSA / ümumi PSA | 25%-dən çox | Risk aşağıdır |
| Sərbəst PSA / ümumi PSA | 10%-dən az | Risk yüksəkdir |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
- PHI 21-dən aşağı – prostatda bədxassəli şiş ehtimalı azdır, adətən müntəzəm nəzarət kifayət edir.
- PHI 21–40 – risk orta səviyyədədir, həkim nəticəni yaş, prostatın həcmi və PSA-nın dinamikası ilə birlikdə qiymətləndirir.
- PHI 40-dan yuxarı – xərçəng ehtimalı yüksəkdir, diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün adətən prostat biopsiyası tövsiyə olunur.
Sərbəst və ümumi PSA nisbəti də nəzərə alınır: sərbəst PSA-nın payı nə qədər azdırsa, bədxassəli proses ehtimalı bir o qədər yüksəkdir. Xoşxassəli böyümədə və iltihabda bu pay adətən böyük olur.
PHI diaqnoz deyil, risk qiymətləndirməsidir. Diaqnozu uroloq, lazım olduqda biopsiyanın nəticəsinə əsasən qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda və onkoloji risk yüksək olduqda prostat biopsiyası aparılır, götürülən toxuma histoloji müayinə olunur. İltihabdan şübhə olduqda isə həkim prostat sekretinin və uretradan götürülən yaxmanın mikroskopik müayinəsini, infeksiyalara testləri və spermoqrammanı təyin edə bilər.
Yadda saxla!
Üç PSA göstəricisi mütləq eyni laboratoriyada, eyni qan nümunəsindən ölçülməlidir. Müxtəlif laboratoriyaların nəticələrindən PHI hesablamaq olmaz: belə indeksin diaqnostik dəyəri olmur.
- Son həftələrdə sistoskopiya, kateter qoyulması və ya prostat masajı olubsa, həkimə xəbər verin.
- Prostat həcmini kiçildən dərmanlar qəbul edirsinizsə, bunu da deyin: onlar PSA-nı azalda bilər.
Qiymət cədvəli
- Prostat sağlamlığı indeksi (Prostate Health Index, PHI) 60 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Adətən bəli. PHI üçün ümumi PSA, sərbəst PSA və [-2]pro-PSA bir nümunədə ölçülməlidir. Ayrıca verilmiş köhnə PSA nəticəsi indeksin hesablanmasına yaramır.
Aşağı PHI xərçəng ehtimalının az olduğunu göstərir və bir çox kişidə biopsiyanı təxirə salmağa imkan verir. Lakin qərarı uroloq bütün məlumatları nəzərə alaraq verir, çox vaxt PSA-nın dinamikasını izləməyi tövsiyə edir.
Eyakulyasiya PSA-nı qısa müddət yüksəldə bilər. Ona görə analizdən 1–2 gün əvvəl cinsi əlaqədən, həmçinin velosiped sürmək kimi prostata təzyiq göstərən yüklərdən çəkinmək məsləhətdir.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Sidik ifrazı zamanı ağrılar
Sidik ifrazı zamanı ağrı barədə bilinməli ən vacib məqam odur ki, belə simptom orqanizmdəki pozğunluğun əlamətidir. Pozğunluqlar müxtəlif…
İstiqamət: Urologiya
