Xroniki prostatit – prostat vəzinin toxumalarının dalğavari gedişli iltihabıdır.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Prostat vəzinin xroniki iltihabı
- çanaq ağrısı sindromu
Xəstəlik haqqında
Xroniki prostatit – prostat vəzinin toxumalarının dalğavari gedişli iltihabıdır.
Prostatın xroniki iltihabı ən geniş yayılmış patoloji proses hesab olunur və 50 yaşdan kiçik təxminən hər ikinci-üçüncü kişidə rast gəlinir. Xəstəliyin əsas simptomu aralıq nahiyədə, qarın aşağı hissəsində, xayalıqda və cinsiyyət üzvündə lokallaşa bilən ağrılardır. Lakin bəzi kişilərdə ağrısız formalar da ola bilər, buna görə də prostatda «nəzərdə tutulmayan vəziyyətin» erkən diaqnostikası üçün mütəmadi olaraq (ildə 1 dəfə) uroloqa müraciət etmək tövsiyə olunur.
Ağrı yeganə xroniki prostatit simptomu deyil. Bu patologiyası olan kişilərdə cinsi pozğunluqlar və sonsuzluq tez-tez rast gəlinir. İltihablı prostatın sidik kanalını sıxması isə dizurik pozğunluqlara gətirib çıxarır – sidik ifrazı çətinləşir və pozulur.
Xroniki prostatitin kompleks müalicəsi mövcud risk faktorları, üstünlük təşkil edən simptomlar və reproduktiv planlar nəzərə alınmaqla hər bir pasiyent üçün fərdi seçilir. Müalicənin əsasını iltihabi prosesi aradan qaldırmağa, prostatda qan axınının və limfa axınının normallaşdırılmasına, həmçinin səbəbkar mikroorqanizmlərlə mübarizəyə (bakterial formalar zamanı) yönəlmiş konservativ terapiya təşkil edir.
Səbəbləri
Xroniki prostatitin ilkin səbəbləri demək olar ki, həmişə mikroorqanizmlərlə bağlı olur. Bəzi hallarda bunlar tipik uropatogenlər ola bilər, onların arasında ən əhəmiyyətlisi bağırsaq çöplüyüdür. Digər hallarda isə aşkar edilməsi çətin olan hüceyrədaxili törədicilər (xlamidiyalar, ureaplazmalar, mikoplazmalar və s.) ola bilər. Lakin səbəbkar mikroorqanizm yalnız ilk mərhələlərdə rol oynayır və iltihabi prosesin inkişafını başladır. Çox vaxt iltihab adekvat olmur və patogenin eliminasiya olunmasına gətirib çıxarmır.
Mikroorqanizmlər prostat vəzinə uretra vasitəsilə qalxan yolla və ya düz bağırsaqdan limfa axınları ilə daxil ola bilərlər. Çox vaxt iltihabi proses bağırsağın baryer funksiyasını pozan ishal və ya qəbizlik nəticəsində provokasiya oluna bilər. Xroniki prostatitin digər risk faktorları bunlardır:
- gecə növbələrində işləmək;
- soyuyub-qalma;
- siqaret çəkmək;
- spirtli içkilərdən sui-istifadə etmək;
- acı yeməklərə meyl;
- kifayət qədər maye qəbul etməmək (optimal olaraq gün ərzində 1,5-2 litr içmək);
- sidik kisəsinin vaxtında boşaldılmaması;
- artırılmış seksual aktivlik;
- stresli vəziyyətlər;
- cinsi aktın süni şəkildə uzadılması.
Təsnifat
Klinik təsnifata əsasən, bir-birindən müxtəlif simptomlara, prostat sekretində leykositlərin sayına və müəyyən edilmiş bakterial agentin olub-olmamasına görə fərqlənən 4 növ prostatit ayırd edilir:
- kəskin prostatit – müalicə vaxtında təyin edilərsə, tam sağalma əldə etmək mümkündür;
- bakteriyalarla assosiasiyalı xroniki prostatit – prostat vəzisinin sekretində səbəbkar patogeni aşkar etmək mümkündür;
- xroniki bakteriyasız prostatit, iltihabi və qeyri-iltihabi mənşəli ola bilər (sonuncu halda çanaq nahiyəsində xroniki ağrı sindromundan söhbət gedir);
- asimptomatik – xroniki prostatitin klinik əlamətləri yoxdur, lakin əlavə diaqnostika məlumatlarına görə prostat vəzinin zədələnməsi aşkar olunur.
Klinik mənzərə
Xroniki prostatitin simptomları və müalicəsi birbaşa patoloji prosesin mərhələsindən asılıdır. Ən parlaq təzahürlər kəskinləşmə dövründə müşahidə olunur, təkrarlanmaarası dövrdə isə kişi ümumiyyətlə heç nə hiss etməyə bilər.
Xəstəliyin əsas simptomları hesab olunur:
- sidiyə getmə epizodlarının daha tez-tez olması;
- qarının aşağı hissəsində yandırıcı ağrı və diskomfort hissləri;
- qasıq, aralıq və xayalıq nahiyəsində ağrılı hisslər;
- orgazm zamanı yaranan cinsiyyət üzvünün ucunda ağrılar;
- sidik kisəsinin boşaldılması zamanı çətinlik və ağrılar;
- sidiyə getdikdə gücənməyə ehtiyac;
- aralıqlı və zəif sidik şırnağı;
- düz bağırsaq vasitəsilə prostat vəzini palpasiya edərkən ağrılar;
- eyakulyatda qanın qarışması;
- cinsi həyat zamanı ağrı və diskomfort;
- cinsi meylin azalması;
- zəif erektil funksiya;
- cinsi əlaqənin müddətinin azalması;
- daha erkən eyakulyasiya;
- hamiləlik əldə etməkdə çətinliklər.
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Şübhəli simptomlar olduqda prostat vəzinin ilkin qiymətləndirilməsi üçün uroloq rektal müayinə aparır. Rektal müayinə prostatın ölçülərini, formasını, sıxlığını və ağrılılığını qiymətləndirməyə imkan verir. Xroniki iltihab zamanı vəzi çox vaxt böyümüş, sıx, həssas olur və nahamar ola bilər.
Xroniki prostatitlə bağlı əlavə müayinə proqramına aşağıdakı testlər daxil ola bilər:
- ümumi klinik sidik analizi;
- prostatın ultrasəs müayinəsi (optimal olaraq düz bağırsaq vasitəsilə);
- qalıq sidik həcminin təyini ilə sidik kisəsinin ultrasəs müayinəsi;
- spermoqramma;
- prostat vəzinin masajından sonra sidiyin ilk porsiyasının mikroskopik analizi;
- antibakterial preparatlara həssaslığın təyini ilə sidiyin bakterioloji əkilməsi;
- urogenital mikroorqanizmlərin PCR-diaqnostikası (xlamidiyalar, ureaplazmalar, mikoplazmalar və s.);
- qonoreyanın istisna edilməsi.
Xidmətlər
Müalicə
Xroniki prostatitin müalicəsi konservativ üsullarla aparılır. Cərrahi müdaxilə ağırlaşmaların inkişafı zamanı göstəriş ola bilər (prostat vəzin absesi, prostat sekretinin axınını tıxayan daşların olması).
Kəskinləşmə dövründə, həmçinin səbəbkar mikroorqanizmlər aşkar edildikdə, xroniki prostatitin müalicəsi üçün antibakterial preparatlar təyin edilir. Seçim vasitələri ftorxinolonlardır. Bununla belə, bəzi törədicilər onlara həssas olmaya bilər və ya pasiyentdə əks-göstərişlər ola bilər. Buna görə optimal preparat hər bir kişi üçün fərdi olaraq seçilir. Bəzi hallarda antibiotiklər hətta göstəriş də olmaya bilər, xüsusilə bu, remissiya mərhələsində olan iltihabi prosesə aiddir.
Xroniki prostatitin kompleks müalicəsi çərçivəsində uroloq həmçinin alfa-adrenoblokatorlar təyin edir. Onlar sidik kisəsinin boynunun və prostat kanallarının tonusunu azaldır. Bu, prostat vəzinin tam boşalmasına kömək edir və iltihabın sönməsi üçün şərait yaradır. İltihabəleyhinə təsiri gücləndirmək üçün əlavə olaraq kortikosteroidlərdən istifadə olunur. Digər bir terapevtik istiqamət mikrosirkulyasiyanın yaxşılaşdırılmasıdır. Kəskin proses səngidikdən sonra fizioterapevtik prosedurlar tövsiyə oluna bilər.
Cərrahi müdaxilə prostatitin müalicəsi üçün deyil, mümkün ağırlaşmaların aradan qaldırılması üçün aparılır. Əsas göstərişlər bunlardır:
- prostat vəzin absesi – lokalizə olunmuş irinli iltihab (açılma və drenaj aparılır);
- kalkulyoz prostatit formaları – sekretin axınına mane ola bilən konkrementlərin çıxarılması aparılır.
Reabilitasiya
Cərrahi müdaxilədən sonra ilk sutkalarda sidiyin axını uretral kateter vasitəsilə həyata keçirilir. Sidik yollarını daha tez sanasiya etmək üçün qəbul edilən suyun həcmini artırmaq tövsiyə olunur. Uretral kateter çıxarıldıqdan sonra bir həftə ərzində sidikdə qan qarışığı ola bilər ki, bu da normadır. İnfeksion-iltihabi ağırlaşmaların profilaktikası üçün antibiotiklərin qəbulu göstərilir.
Profilaktika
Prostatın iltihabi zədələnməsi riskini aşağıdakı tədbirlər azalda bilər:
- təsadüfi cinsi əlaqələr zamanı prezervativlərdən istifadə;
- soyuqlanma və həddindən artıq isinmədən çəkinmək (mövsümə uyğun geyinmək);
- qan dövranını yaxşılaşdırmaq üçün çanaq dibi əzələlərinin məşqi (Kegel məşqləri);
- prostatda durğunluq proseslərinin qarşısını almaq üçün müntəzəm cinsi yaxınlıq;
- sidik kisəsinin vaxtında boşaldılması;
- qəbizliyin qarşısını almaq üçün kifayət qədər lif tərkibli düzgün qidalanma və sutkada təxminən 2 litr su qəbulu.
Yadda saxla!
Tədqiqatların göstərdiyi kimi, xroniki prostatitli kişilərdə həyat keyfiyyəti əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşür və miokard infarktı və şəkərli diabetlə müqayisə oluna bilir. Ən böyük narahatlığı eyakulyasiya zamanı ağrı və seksual pozuntular yaradır. Bütün bu faktlar bir daha kişilərdə xroniki prostatitin vaxtında və effektiv müalicəsinin vacibliyini vurğulayır. Müasir urolojiya yüksək sübut səviyyəsinə malik geniş terapevtik metod arsenalına malikdir. Kişinin mümkün qədər tez həkimə yazılması və təyin olunmuş müayinələrdən keçməsi vacibdir. Uroloqları müalicə-diaqnostik prosedurların icrası zamanı tam məxfiliyə və maksimum komfort səviyyəsinə təminat verirlər.
Faydalı Məqalələr
Prostat xəstəliklərinin profilaktikası
Prostat vəzinin xəstəlikləri kişilərin ən geniş yayılmış xəstəliklərindən birinə aiddir. Xroniki prostatit əmək qabiliyyətli yaşda olan kişilərdə tez-tez…
İstiqamət: Urologiya
Suallar və cavablar
Diaqnostika və müalicəni uroloq aparır. Fertil və seksual pozğunluqların aradan qaldırılması ilə androloji sahədə ixtisaslaşmış uroloq məşğul olur.
Xəstəliyin əsas simptomları qarının aşağı hissəsində və aralıq nahiyəsində ağrılar, sidik ifrazının pozulması və seksual pozğunluqlardır. Bu kimi hallar olduqda mümkün qədər tez uroloqla məsləhətləşmək tövsiyə olunur. Mütəxəssis diferensial diaqnostika aparacaq və patoloji prosesin xarakterini müəyyən edəcək, bundan sonra müalicə seçəcək.
Xroniki prostatit dalğavari gedişlə xarakterizə olunur. Remissiya dövrləri kəskinləşmə dövrləri ilə əvəz olunur. Düzgün seçilmiş müalicə sakitlik dövrünü maksimum uzatmağa və prostat vəzisinin və yaxın yerləşən orqanların tərəfindən yaranan ağırlaşmaların inkişafının qarşısını almağa imkan verəcək.
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Hamiləlik alınmır: cütlük müayinəyə haradan başlamalıdır?
Hamiləlik çətinliyinin qiymətləndirilməsi yalnız qadının analizlərindən ibarət deyil. Hər iki tərəfin tarixçəsi və məqsədli testlər bir plan daxilində…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
