Bronchial obstruction

Bronxial obstruksiya — bronxların daralması və ya tutulması nəticəsində keçiriciliyinin pozulmasıdır; çətin nəfəsvermə və fitverici xırıltılarla özünü göstərir.

Sinonimlər: Bronxoobstruktiv sindrom, BOS

Bronxial obstruksiya (bronxoobstruktiv sindrom) diaqnoz deyil, bir çox xəstəlikdə yaranan əlamətlər toplusudur. Hava daralmış bronxlardan, xüsusilə nəfəsvermə zamanı, çətinliklə keçir; ona görə nəfəsvermə uzanır, döş qəfəsində fitverici xırıltılar eşidilir. Obstruksiya geri dönən (astmada müalicədən sonra tam keçir) və ya davamlı (XOAX-da) ola bilər.

Mümkün səbəblər

Daralma mexanizmləri: bronxların saya əzələlərinin spazmı, selikli qişanın ödemi, qatı bəlğəmin toplanması, divarda geri dönməz çapıq dəyişiklikləri və ya xaricdən sıxılma. Əsas xəstəliklər:

bronxial astma və xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi;
obstruktiv bronxit və bronxiolit — virus infeksiyaları fonunda kiçik uşaqlarda xüsusilə tez-tez rast gəlinən səbəblər;
allergik reaksiyalar, anafilaksiya;
tənəffüs yollarında yad cisim, bronx şişi;
mukovissidoz, bronxoektaziya, ürək çatışmazlığı.

Nələr müşayiət edir

Çətin nəfəsverməli təngnəfəslik, uzaqdan eşidilən fitverici tənəffüs, tutmaşəkilli öskürək, döş qəfəsində sıxılma hissi. Uşaqlarda qabırğaarası sahələrin içəri çəkilməsi, burun qanadlarının şişirilməsi, tezləşmiş tənəffüs görünür. Ağır obstruksiyada insan əllərinə söykənərək oturur və danışa bilmir.

Diaqnostika

Əsas üsul spirometriyadır: FEV1/FVC nisbətinin həddən aşağı düşməsi obstruksiyanı təsdiqləyir, bronxodilatasiya testi isə onun geri dönən olub-olmadığını göstərir. Pulsoksimetriya qanın oksigenlə doymasını qiymətləndirir. Səbəbi axtarmaq üçün rentgenoqrafiya və ya KT, allerqoloji müayinə, yad cisim və ya şişdən şübhələndikdə bronxoskopiya təyin olunur.

Müalicə

Yüngülləşməni bronxolitiklər — inhalyasiya beta-2-aqonistləri və xolinolitiklər verir, çox vaxt speyser və ya nebulayzer vasitəsilə. İltihab əleyhinə terapiya, oksigen, antibiotiklər və ya yad cismin çıxarılması səbəbdən asılı olaraq seçilir. Obstruksiyanı, xüsusilə uşaqda, müstəqil müalicə etmək olmaz.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Təngnəfəslik sürətlə artırsa, inhalyator kömək etmirsə, dodaqlar və ya dəri göyərirsə, insan danışa bilmirsə və ya ləng, yuxulu olursa, bir yaşadək uşaq tez-tez və ağır nəfəs alır, yeməkdən imtina edirsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın. Fitverici tənəffüs yemək zamanı və ya kiçik əşyalarla oyun zamanı qəfil yaranıbsa, yad cisimdən şübhələnin.