General anesthesia

Əməliyyatların təhlükəsiz aparılmasına imkan verən, dərmanla yaradılan, şüursuz, ağrısız və hərəkətsiz dərin yuxunun geri dönən vəziyyəti.

Sinonimlər: Narkoz

Ümumi anesteziya, yaxud narkoz, şüurun idarə olunan və tamamilə geri dönən söndürülməsidir. Anestezioloq bir neçə dərman qrupunu birləşdirir: yuxugətirici (hipnotiklər), ağrıkəsici (daha çox opioidlər) və lazım olduqda əzələləri boşaldan miorelaksantlar. Narkozun dərinliyi daim tənzimlənir, dərmanların verilməsi dayandırıldıqda isə insan oyanır. Narkoz zamanı pasiyent ağrı hiss etmir və baş verənləri xatırlamır.

Göstərişlər

Qarın boşluğu, döş qəfəsi, neyrocərrahi, ortopedik əməliyyatların əksəriyyəti və bir çox laparoskopik əməliyyatlar; regionar anesteziyanın mümkün olmadığı və ya arzuolunmaz olduğu müdaxilələr; kiçik uşaqlarda və hərəkətsiz qala bilməyən insanlarda mürəkkəb prosedurlar.

Əks-göstərişlər

Həyati göstərişlə aparılan təcili əməliyyat üçün mütləq əks-göstəriş yoxdur. Planlı müdaxilələr xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi, tənəffüs yollarının kəskin infeksiyası, dekompensasiya olunmuş ürək çatışmazlığı, diabet və ya hipertoniya zamanı vəziyyət sabitləşənədək təxirə salına bilər.

Hazırlıq

anestezioloqla söhbət: xəstəliklər, allergiyalar, dərmanlar, sizdə və qohumlarınızda əvvəlki narkozlar və onlara reaksiyalar, siqaret, alkoqol, xoruldama və yuxu apnoesi;
göstərişə görə analizlər, EKQ və digər müayinələr;
ac qalma müddəti: adətən anesteziyadan təxminən 6 saat əvvəl yemək olmaz, şəffaf mayeni 2 saat qalanadək içmək olar — klinikanızın göstərişlərinə əməl edin;
hansı dərmanların davam etdiriləcəyini, hansılarının müvəqqəti dayandırılacağını (məsələn, antikoaqulyantlar, bəzi şəkərsalıcı dərmanlar) həkim həll edir;
personalın xahişi ilə çıxarılan protezləri, kontakt linzaları, bəzək əşyalarını, dırnaq lakını çıxarmaq.

Necə aparılır

Venaya kateter qoyulur, monitorinq qoşulur. Narkoza salmaq üçün dərmanlar venadaxili yeridilir (uşaqlarda çox vaxt maska ilə inhalyasiya yolu ilə), insan bir dəqiqə ərzində yuxuya gedir. Tənəffüs yolları intubasiya borusu və ya larinqeal maska ilə təmin edilir və süni ventilyasiya aparatı qoşulur. Anesteziya inhalyasion anestetiklərlə (məsələn, sevofluran) və ya venadaxili (məsələn, propofol) davam etdirilir. Əməliyyatdan sonra dərmanların verilməsi dayandırılır, pasiyent oyanır və oyanma palatasına keçirilir.

Mümkün ağırlaşmalar

ürəkbulanma və qusma, yuxululuq, üşütmə, boğaz ağrısı, səsin batması;
xüsusən yaşlılarda qısamüddətli şüur qarışıqlığı (əməliyyatdan sonrakı delirium);
nadir hallarda — aspirasiya, allergiya, dişlərin zədələnməsi, narkoz zamanı ayılma;
çox nadir hallarda — bədxassəli hipertermiya, ağır ürək-damar ağırlaşmaları.

Narkozdan sonra bir sutka ərzində sükan arxasına keçməyin və mühüm qərarlar qəbul etməyin.

Üst termin: Anesteziya