Sedation

Prosedurların rahat keçməsi və ya reanimasiyada müalicə üçün narahatlığın və oyaqlıq səviyyəsinin dərmanla azaldılması — yüngül sakitləşmədən dərin yuxuya qədər.

Sedasiya dərmanlar vasitəsilə «sakitləşdirmə»dir. Ümumi anesteziyadan fərqli olaraq, yüngül və orta sedasiyada insan adətən özü nəfəs alır və səsə və ya toxunuşa reaksiya verə bilir, baxmayaraq ki, çox vaxt proseduru xatırlamır. Sedasiya tez-tez yerli anesteziya ilə birləşdirilir: birincisi qorxu və narahatlığı, ikincisi ağrını aradan qaldırır.

Göstərişlər

endoskopik müayinələr: qastroskopiya, kolonoskopiya, bronxoskopiya;
narahat pasiyentlərdə və uşaqlarda stomatoloji müalicə;
uşaqlarda və hərəkətsiz uzana bilməyən insanlarda (klaustrofobiya) MRT və KT;
kardioloji prosedurlar, kardioversiya, kateterlərin qoyulması;
yerli ağrısızlaşdırma ilə birlikdə kiçik cərrahi müdaxilələr;
intensiv terapiya şöbəsində — süni ventilyasiyaya dözümlülük və oyanıqlığın azaldılması üçün.

Sedasiyanın səviyyələri

minimal — insan sakitdir, suallara cavab verir;
orta — mürgü, səsə və ya yüngül toxunuşa reaksiya, tənəffüs saxlanılır;
dərin — yalnız güclü qıcıqla oyanır, tənəffüs zəifləyə bilər, onu dəstəkləməyə hazır olmaq lazımdır.

Səviyyələr arasındakı sərhəd şərtidir, buna görə sedasiyanı tənəffüsə kömək üçün avadanlığı olan təlim keçmiş personal aparır. Daha çox propofol, midazolam və digər benzodiazepinlər, deksmedetomidin, bəzən opioidlərlə birlikdə istifadə olunur.

Əks-göstərişlər

Ağır ürək və ağciyər xəstəliklərində, yuxu apnoesində, kəskin piylənmədə, çətin tənəffüs yollarında, hamiləlikdə, həmçinin dərmanların komponentlərinə allergiyada (məsələn, propofolun bəzi formaları üçün yumurta və ya soyaya — bu, həkimlə müzakirə olunur) xüsusi ehtiyat tələb olunur.

Hazırlıq

Adətən narkozdan əvvəlki kimi ac qalma müddətinə əməl edilir. Bütün dərmanlar, xüsusən yuxu dərmanları və ağrıkəsicilər, alkoqol barədə həkimə məlumat verin. Müşayiətçi götürün: sedasiyadan sonra tək getmək olmaz.

Necə aparılır

Dərmanlar venadaxili kateter vasitəsilə kiçik porsiyalarla, nadir hallarda inhalyasiya yolu ilə və ya ağızdan (uşaqlarda) yeridilir. Prosedur zamanı pulsoksimetriya, təzyiq, tənəffüs tezliyi, dərin sedasiyada isə karbon qazı izlənilir. Burun kanyulaları ilə oksigen verilir.

Mümkün ağırlaşmalar

bir neçə saat ərzində yuxululuq, başgicəllənmə, koordinasiyanın pozulması;
tənəffüsün seyrəlməsi və saturasiyanın enməsi — personalın dərhal müdaxiləsini tələb edir;
təzyiqin enməsi, ürəkbulanma;
yaşlılarda qısamüddətli şüur qarışıqlığı.

Sedasiya günü avtomobil sürməyin, təhlükəli mexanizmlərlə işləməyin və alkoqol qəbul etməyin.