Epidermis
Epidermis dərinin xarici, daim yenilənən qatıdır. O, bədəni su itkisindən, mikroblardan və ultrabənövşəyi şüalardan qoruyan əsas maneədir.
Orqan: Dəri
Yerləşməsi
Epidermis dərinin ən səthi qatıdır və dermanın üzərində yerləşir. Onun damarı yoxdur — qidalanma dermadan diffuziya ilə baş verir.
Quruluşu
- Bazal qat — bölünən hüceyrələr və piqment hüceyrələri (melanositlər).
- Tikanlı qat — bir-birinə sıx birləşmiş hüceyrələr.
- Dənəli qat — hüceyrələr buynuzlaşmağa başlayır.
- Parlaq qat — yalnız qalın dəridə (ovuc, ayaqaltı) olur.
- Buynuz qat — ölü, keratinlə dolu yastı hüceyrələr; tədricən qopur.
Funksiyası
Hüceyrələr bazal qatda əmələ gəlir və bir neçə həftə ərzində səthə qalxaraq buynuzlaşır. Melanositlərin hasil etdiyi melanin dərinin rəngini müəyyən edir və hüceyrə nüvələrini ultrabənövşəyi şüalardan qoruyur. Epidermisin hüceyrələrinin yenilənməsinin pozulması psoriazda, ixtiozda və hiperkeratozda müşahidə olunur.
Suallar və cavablar
Buynuz qatın maneə funksiyası zəiflədikdə su itkisi artır. Səbəbləri: tez-tez isti su ilə yuyunma, aqressiv yuyucu vasitələr, quru hava, yaş, atopik dermatit kimi xəstəliklər. Mütəmadi nəmləndirmə maneəni bərpa etməyə kömək edir.
Melaninin bir sahədə həddindən artıq toplanmasından — günəşin təsiri, hormonal dəyişikliklər, iltihabdan sonra. Yeni və ya dəyişən ləkələr dermatoloq tərəfindən yoxlanılmalıdır.
