Milium dərinin səthi qatında keratinlə dolmuş kiçik ağ və ya sarımtıl düyüncüklərdir. Təhlükəsiz törəmələrdir; körpələrdə öz-özünə keçir, böyüklərdə isə istəyə görə mütəxəssis tərəfindən asanlıqla çıxarılır.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Milia
- ağ düyünlər
- keratin kistaları
Xəstəlik haqqında
Milium dərinin buynuz qatının əsas zülalı olan keratinin dərinin səthi qatında kiçik qapalı kistada toplanmasıdır. Düyüncüklər darı dənəsinə bənzəyir: bir-iki millimetr ölçülü, bərk, ağ və ya sarımtıl olur, dərinin altından «mirvari» kimi parlayır.
Yenidoğulmuşlarda milium çox tez-tez rast gəlinir və burun, yanaqlar, çənə və alında yerləşir. Ağız boşluğunda – damaqda və diş ətində – oxşar ağ düyüncüklər də ola bilər; onlar da zərərsizdir və öz-özünə keçir. Böyüklərdə milium hər yaşda yarana bilər, əsasən göz qapaqlarında, göz ətrafında, yanaqlarda və alında, bəzən travma və ya dəri xəstəliyindən sonra bədənin digər nahiyələrində olur.
Milium ağrı və qaşınma vermir, yoluxucu deyil və bədxassəli törəməyə çevrilmir. Əsasən kosmetik narahatlıq yaradır. Bununla belə, çoxsaylı, tez yaranan və ya qabarcıqlı dəri xəstəliyi ilə müşayiət olunan milium dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Səbəbləri
Milium dərinin səthindəki ölü hüceyrələr normal qopmadıqda və tük follikulunun və ya tər vəzisi axarının yaxınlığında kiçik kistada «ilişib» qaldıqda yaranır. Səbəbinə görə birincili və ikincili milium ayırd edilir.
- Körpələrdə dərinin yetişməməsi – yenidoğulmuşların dəri strukturları hələ tam formalaşmayıb, ona görə milium ilk həftələrdə tez-tez yaranır; ananın hormonları və ya qidalanma ilə əlaqəsi yoxdur.
- Dərinin ölü hüceyrələrinin yavaş qopması – böyüklərdə birincili miliumun əsas mexanizmidir.
- Ağır, komedogen kremlər – xüsusən göz ətrafına çəkilən yağlı kremlər və kosmetika.
- Günəş zədələnməsi – uzunmüddətli ultrabənövşəyi şüa təsiri dərini qalınlaşdırır və miliumun yaranmasına şərait yaradır.
- Dəri travmaları – yanıqlar, sıyrıntılar, dermabraziya, lazer prosedurları, dərin pilinqlər; sağalma zamanı ikincili milium yarana bilər.
- Uzunmüddətli güclü hormonlu kremlərin istifadəsi – dərinin nazilməsinə və miliuma səbəb ola bilər.
- Qabarcıqlı dəri xəstəlikləri – bəzi porfiriya formaları, irsi qabarcıqlı epidermoliz, qabarcıqlı autoimmun xəstəliklər; qabarcıqlar sağaldıqdan sonra milium qalır.
- İrsi meyl – bəzi ailələrdə milium daha tez-tez rast gəlinir, nadir hallarda irsi sindromların tərkib hissəsidir.
Növləri
- yenidoğulmuşların miliumu – ən çox rast gəlinən forma, öz-özünə keçir;
- böyüklərdə birincili milium – görünən səbəb olmadan, adətən üzdə və göz ətrafında;
- ikincili milium – travma, yanıq, prosedur, hormonlu kremlər və ya qabarcıqlı dəri xəstəliyindən sonra;
- lövhə şəkilli milium (milia en plaque) – qızartılı, bir qədər qalınlaşmış lövhə üzərində sıx yerləşən düyüncüklər; nadir formadır, daha çox qulaq arxasında və göz qapaqlarında olur;
- çoxsaylı püskürən milium – qısa müddətdə çoxlu düyüncüklərin yaranması; nadir formadır.
Klinik mənzərə
- bir-iki millimetr ölçülü ağ və ya sarımtıl, bərk, günbəzşəkilli düyüncüklər;
- tək-tək və ya qrup şəklində yerləşmə;
- körpələrdə – burun, yanaqlar, çənə, alın; böyüklərdə – göz qapaqları, göz ətrafı, yanaqlar, alın, bəzən qulaq və bədən;
- ağrısız, qaşınmasız;
- sıxdıqda boşalmır – sızanaqdan fərqli olaraq;
- ətrafında qızartı və iltihab yoxdur;
- uzun müddət – həftələr, aylar, bəzən illər – dəyişmədən qala bilər.
Körpələrdə milium doğuşdan və ya ilk günlərdən görünür və adətən bir neçə həftəyə keçir. Böyüklərdə isə düyüncüklər daha uzun qalır. Hamiləlik dövründə miliumun xüsusi gedişi yoxdur.
Təcili həkimə müraciət etmək lazımdır, əgər: düyüncüyü sıxdıqdan sonra ətrafında artan qızartı, şişkinlik, ağrı, irin və ya hərarət yaranıbsa, xüsusən göz ətrafında; yenidoğulmuşda səpgi qabarcıqlar, irinli düyüncüklərlə müşayiət olunursa, körpədə hərarət, süst olma və ya əmməkdən imtina varsa – bu, milium deyil, infeksiya əlaməti ola bilər.
Planlı şəkildə dermatoloqa müraciət etmək lazımdır, əgər düyüncüklər sürətlə çoxalırsa, lövhə üzərində yerləşirsə, dəri qabarcıqları ilə və ya günəşdən sonra dərinin zədələnməsi ilə müşayiət olunursa, həmçinin tək düyüncük böyüyür, qanayır və ya yaralanırsa.
Şəkillərdə əlamətlər
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Diaqnoz dermatoloq tərəfindən baxış əsasında qoyulur və adətən xüsusi analiz tələb olunmur.
- Anamnez – düyüncüklərin nə vaxt yarandığı, istifadə olunan kosmetika və kremlər, keçirilmiş prosedurlar, yanıqlar və dəri xəstəlikləri, ailədə oxşar halların olması.
- Baxış – düyüncüklərin ölçüsü, rəngi, sayı, yerləşməsi, ətraf dərinin vəziyyəti.
- Dermatoskopiya – düyüncüyün daxili quruluşunu böyüdülmüş şəkildə göstərir və miliumu oxşar törəmələrdən ayırmağa kömək edir.
- Biopsiya və histoloji müayinə – nadir hallarda, qeyri-tipik görünüşdə, lövhə şəkilli formada və ya diaqnoz şübhəli olduqda.
- Əlavə müayinələr – ikincili milium qabarcıqlı dəri xəstəliyi ilə müşayiət olunduqda, məsələn, porfiriyadan şübhə edildikdə porfirinlərin müayinəsi və digər analizlər.
Differensial diaqnostika sızanaq, yenidoğulmuşların sızanağı, kontagioz molyusk, ksantelazma, piy vəzilərinin hiperplaziyası, siringoma və böyüklərdə bazal hüceyrəli dəri xərçənginin erkən forması ilə aparılır.
Böyüklərdə tək, tədricən böyüyən, səthində incə damarlar görünən və ya asanlıqla qanayan «mirvari» düyüncük milium deyil, başqa törəmə ola bilər – belə hallarda həkim dermatoskopiya və lazım olduqda biopsiya tövsiyə edir.
Ağırlaşmalar
Milium özlüyündə ağırlaşma vermir. Problemlər əsasən düyüncüklərin evdə sıxılmasına və ya iynə ilə açılmasına cəhd zamanı yaranır:
- dərinin zədələnməsi və bakterial infeksiya;
- çapıq və piqment ləkələri, xüsusən tünd dərili insanlarda;
- göz ətrafında incə dərinin travması, göz qapağının iltihabı;
- düyüncüyün tam çıxarılmaması və yenidən yaranması.
Müalicə
Milium təhlükəsiz olduğu üçün müalicə məcburi deyil. Çıxarılma əsasən kosmetik səbəblərlə, pasiyentin istəyi ilə aparılır. İkincili miliumda əsas dəri xəstəliyinin müalicəsi vacibdir.
- Körpələrdə – müalicə tələb olunmur, düyüncüklər bir neçə həftə ərzində öz-özünə keçir. Kifayətdir ki, üz ilıq su ilə yumşaq yuyulsun və quru silinsin.
- Böyüklərdə müşahidə – bir çox milium, xüsusən travmadan sonra yarananlar, aylar ərzində öz-özünə yox olur.
- Mexaniki çıxarılma – steril iynə və ya kiçik bıçaqla səthin açılması və məzmunun xaric edilməsi; ən sadə və effektiv üsuldur, yalnız dermatoloq və ya ixtisaslı kosmetoloq tərəfindən aparılmalıdır.
- Elektrokoaqulyasiya və lazer – çoxsaylı düyüncüklərdə və ya göz ətrafında istifadə oluna bilər.
- Kriodestruksiya – maye azotla dondurma; bəzi hallarda istifadə olunur, lakin piqmentasiya riski var.
- Yerli retinoidlər – dərinin yenilənməsini sürətləndirir və yeni düyüncüklərin yaranmasını azaldır; göz qapaqlarına çəkilmir, hamiləlikdə istifadə olunmur, həkimin təyinatı ilə istifadə edilir.
- Yüngül kimyəvi pilinqlər – təkrarlanan milium meylində dəri səthinin yenilənməsi üçün.
Lövhə şəkilli və çoxsaylı püskürən formalarda müalicə dermatoloq tərəfindən fərdi seçilir.
Evdə nə etmək olar: dərini yumşaq təmizləmək, ağır kremlərdən imtina etmək, günəşdən qorunmaq. Nə etməmək lazımdır: düyüncükləri sıxmaq, iynə ilə açmaq, sərt skrablarla sürtmək – bu, infeksiya və çapıq riski yaradır və miliumu aradan qaldırmır.
Profilaktika
- ağır, yağlı, komedogen kosmetikadan, xüsusən göz ətrafında imtina etmək; «qeyri-komedogen» işarəli məhsullara üstünlük vermək;
- dərini müntəzəm, yumşaq təmizləmək və dəri tipinə uyğun olaraq, ehtiyatla zərif eksfoliasiya etmək;
- günəşdən qorunmaq – günəşdən qoruyucu vasitələr, papaq, günəş eynəyi;
- hormonlu kremləri yalnız həkim təyinatı ilə və təyin olunmuş müddətdə istifadə etmək;
- lazer, dermabraziya və pilinq prosedurlarından sonra mütəxəssisin baxım tövsiyələrinə əməl etmək;
- körpənin dərisinə yağlı kremlər və yağlar çəkməmək, əgər həkim tövsiyə etməyibsə.
Hansı həkimə müraciət etməli
Milium ilə dermatoloqa müraciət etmək lazımdır. Körpələrdə düyüncüklər pediatr tərəfindən qiymətləndirilir; göz qapağının kənarına yaxın düyüncüklərdə oftalmoloqun məsləhəti də lazım ola bilər.
Yadda saxla!
Milium təhlükəsiz törəmədir və onu sıxmağa çalışmaq yalnız dərini zədələyir.
- Göz qapaqlarındakı düyüncükləri evdə çıxarmayın.
- Körpədə milium narahatlıq doğurmamalıdır – o, öz-özünə keçir.
- Düyüncüklər sürətlə çoxalırsa, lövhə üzərində yerləşirsə və ya qızartı, qabarcıqlarla gedirsə, dermatoloqa müraciət edin.
- Yüngül, qeyri-komedogen kosmetika və günəşdən qorunma yeni düyüncüklərin yaranma riskini azaldır.
Suallar və cavablar
Xeyr. Sızanaq piy vəzisi follikulunun iltihabıdır, milium isə dərinin səthi qatında keratin kistasıdır. Milium iltihablı olmur və sıxdıqda boşalmır.
Adətən bir neçə həftə ərzində heç bir müalicə olmadan keçir. Dərini sürtmək və ya kremlər çəkmək lazım deyil.
Çıxarılmış düyüncük adətən geri qayıtmır, lakin meyl olduqda yeni düyüncüklər yarana bilər. Kosmetikanın düzgün seçilməsi və yumşaq eksfoliasiya bu riski azaldır.
Prosedur qısa çəkir və yüngül narahatlıq yaradır. Düzgün aparıldıqda adətən iz qoymur.
Tövsiyə edilmir. Evdə steril şərait yoxdur, düyüncüyün düzgün açılması təcrübə tələb edir və infeksiya, çapıq riski yüksəkdir. Göz ətrafında bu, xüsusilə təhlükəlidir.
Miliumun qidalanma ilə əlaqəsi sübut olunmayıb. Əsas rolu dərinin xüsusiyyətləri, istifadə olunan kosmetika, günəş təsiri və dəri travmaları oynayır.
Mövzu üzrə məqalələr
PRF və PRP prosedurları: “öz qanımdandır” təhlükəsizliyə zəmanətdirmi?
Trombositlə zəngin plazma və fibrin, PRP və PRF adları ilə estetik prosedurlarda təqdim olunur. Material pasiyentin qanından hazırlanır.…
İstiqamət: Kosmetologiya
Yaşlanmaya qarşı mioskulptura — visseral terapiya seansları
Sirr deyil ki, qadının gözəlliyi bilavasitə onun sağlamlığı ilə bağlıdır. Təravətli xarici görünüş, sağlam dəri, əla əhval-ruhiyyə —…
İstiqamət: Kosmetologiya
BELOTERO — kontur plastikasında yenilik!
Biz hər il dərimizin vəziyyətinin və xarici görünüşünün dəyişdiyini görürük. Kimdə bu daha tez, kimdə daha yavaş baş…
İstiqamət: Kosmetologiya
Biorevitalizasiya — gəncliyə doğru addım
Dəri əvvəlki görünüşünü itirdikdə və bu zaman adi qulluq vasitələri kömək etmədikdə, biorevitalizasiya prosedurundan istifadə etməyi sınayın.
İstiqamət: Kosmetologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
