Arteriae carotides
Yuxu arteriyaları boyunda keçən və baş beyni, üzü, başın yumşaq toxumalarını qanla təchiz edən iri damarlardır.
Sistem: Ürək-damar sistemi
Yerləşməsi
Ümumi yuxu arteriyaları boynun hər iki tərəfində, nəfəs borusu və qırtlağın yanında yerləşir. Sağ ümumi yuxu arteriyası bazu-baş gövdəsindən, sol isə birbaşa aorta qövsündən başlayır. Qalxanabənzər qığırdağın yuxarı kənarı səviyyəsində hər biri daxili və xarici yuxu arteriyalarına bölünür.
Quruluşu
- Daxili yuxu arteriyası — kəllə boşluğuna daxil olur, baş beyni və gözü qidalandırır.
- Xarici yuxu arteriyası — üzə, dilə, qalxanabənzər vəzə, başın dərisinə şaxələr verir.
Bölünmə yerində genişlənmə — yuxu cibi yerləşir; burada arterial təzyiqi qəbul edən reseptorlar var. Bu nahiyə həm də aterosklerotik piləklərin ən tez əmələ gəldiyi yerlərdəndir.
Funksiyası
Yuxu arteriyaları baş beyinə gedən qanın əsas hissəsini daşıyır. Onların daralması beyin qan dövranını zəiflədir, piləyin parçaları və ya laxta beyin arteriyalarına düşdükdə işemik insult yarana bilər.
Kimlərə müayinə tövsiyə olunur
- keçici işemik həmlə və ya insult keçirmiş insanlara;
- yüksək arterial təzyiq, şəkərli diabet, yüksək xolesterin olanlara;
- ayaq və ya ürək arteriyalarında ateroskleroz aşkarlananlara;
- həkim boyunda damar küyü eşitdikdə.
Suallar və cavablar
Əsas üsul baş və boyun damarlarının ultrasəs dupleks skanlanmasıdır: o, divarın qalınlığını, piləkləri və daralma dərəcəsini göstərir. Lazım olduqda KT-angioqrafiya və ya MR-angioqrafiya aparılır.
Taktika daralmanın dərəcəsindən və əlamətlərdən asılıdır: risk amillərinə nəzarət və dərman müalicəsi, ağır hallarda isə damar cərrahının apardığı əməliyyat (endarterektomiya və ya stentləmə).
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
Simptomlar
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
İnsult öncəsi vəziyyət (mini-insult)
İnsult öncəsi vəziyyət — beyin qan dövranının müvəqqəti pozğunluqları kompleksidir və o, əsl insultun inkişafı riskinin yüksək olduğunu…
İstiqamət: Nevrologiya
