Hamiləlikdə adi narahatlıqla təhlükə əlamətini necə ayırd etməli?

Hamiləlikdə qanaxmanın müxtəlif səbəbləri var; hamısı hamiləliyin itirilməsi demək deyil. Bununla belə yeni qanaxma barədə tibbi komanda məlumatlandırılmalıdır. Güclü ağrı, bayılma, kəskin zəiflik və çox qanaxmada təcili yardım tələb olunur. Erkən həftələrdə uşaqlıqdankənar hamiləlik nəzərə alınır. Əvvəlki USM və ya ev testinin nəticəsi yeni təhlükə əlamətini avtomatik izah etmir.

Güclü və davamlı baş ağrısı, bulanıq görmə, qabırğa altında ağrı və qəfil şişkinlik preeklampsiya kimi vəziyyətlərin qiymətləndirilməsini tələb edə bilər. Təkcə uzanıb keçməsini gözləmək doğru deyil. Təzyiqin evdə normal çıxması bütün səbəbləri istisna etmir. Hamiləlikdən sonra da yeni ağır simptomlar əhəmiyyətlidir və doğuşla bütün risklərin bitdiyi düşünülməməlidir.

Vaginadan suya bənzər mayenin gəlməsi, müntəzəm ağrılı yığılmalar və yeni çanaq təzyiqi qiymətləndirilməlidir. Xüsusən vaxtından əvvəl doğuş ehtimalında gecikmək olmaz. Evdə mayenin qoxusuna və ya miqdarına görə qəti diaqnoz qoymaq mümkün deyil. Tibbi yoxlama qişaların vəziyyətini, infeksiya əlamətlərini və dölün halını nəzərdən keçirir.

Körpənin artıq hiss etdiyiniz adi hərəkətində azalma və dəyişiklik varsa doğum komandası ilə dərhal əlaqə saxlayın. Ev Doppleri və şirin içki içib gözləmək tibbi qiymətləndirməni əvəz etmir. Nəfəs darlığı, sinə ağrısı, bir ayaqda yeni ağrılı şiş və qıcolma da təcili əlamətlərdir. Hərarət və maye saxlaya bilməyəcək qədər qusma zamanı da yardım alınmalıdır.

Hamiləlik həftəsini, əlamətin başlama vaxtını və gücünü, qanaxma və ya maye olub-olmadığını qısa bildirin. Dölün adi hərəkətində dəyişiklik və mühüm əvvəlki diaqnoz varsa qeyd edin. Qəbul etdiyiniz dərmanı və evdə ölçülmüş təzyiq və hərarəti deyə bilərsiniz. Amma cihaz tapmaq və rəqəm toplamaq üçün ağır simptomda müraciəti təxirə salmayın. Telefonla verilən tövsiyəni anlamırsınızsa aydınlaşdırın.

Əlamət yüngül sayılıb evdə müşahidə tövsiyə olunarsa hansı dəyişiklikdə yenidən əlaqə saxlamalı olduğunuzu soruşun. Bir dəfə məsləhət almaq bütün sonrakı pisləşməni əhatə etmir. Gecə və həftəsonu müraciət yolunu da əvvəlcədən bilin. Evdə dölün ürək səsini eşitmək onun bütün vəziyyətinin yaxşı olduğunu göstərmir. Narahatlıq davam edirsə əvvəlki məsləhətə kor-koranə bağlanmaqdansa yeni vəziyyəti komandaya bildirmək daha düzgündür.

Bir narahatlığın əvvəl yüngül olması onun sonra da eyni qalacağını göstərmir. Ağrının güclənməsi, yeni qanaxma və ya ümumi vəziyyətin dəyişməsi təkrar əlaqə səbəbidir. Əvvəlki məsləhətin hansı şəraitdə verildiyini nəzərə alın. Həkim sizə evdə müşahidə planı veribsə onun sərhədlərini bilin. Ailənizin “hamiləlikdə olur” deməsi tibbi qiymətləndirməni əvəz etmir. Eyni zamanda hər kiçik hissi ağır diaqnoz kimi qəbul etmək də faydalı deyil. Konkret simptom və aydın geri müraciət meyarı tarazlığı qorumağa kömək edir.

Bu bölgü ümumi istiqamətdir. Şikayət sizin üçün adi deyilsə və ya sizi narahat edirsə, bu, əlaqə üçün kifayət qədər səbəbdir.

Hər şikayəti təhlükəli hesab etmək də lazım deyil. Əsas ölçülər şikayətin gücü, davamlılığı və yanaşı əlamətlərdir.

Hamiləliyin ilk həftələrində ürəkbulanma və qusma çox yayılmışdır, çox vaxt isə hamiləliyin 12–14-cü həftələrində azalır. Lakin gün ərzində maye saxlaya bilməmək, sidiyin azalması və tünd rəngdə olması, baş gicəllənməsi, çəki itkisi və güclü zəiflik susuzlaşma əlamətləridir. Bu vəziyyət hiperemezis adlanır və tibbi müalicə tələb edə bilər.

Belə hallarda “dözmək lazımdır” yanaşması düzgün deyil. Mayelərin damar yolu ilə verilməsi və ya digər dəstək tədbirləri lazım ola bilər. Gün ərzində nə qədər qusduğunuzu, nə qədər maye içə bildiyinizi və sidiyin rəngini qeyd edin. Bu məlumat həkimə vəziyyətin ciddiliyini daha tez qiymətləndirməyə kömək edir.

Hamiləlikdə dərinin qaşınması quruluqdan da ola bilər. Lakin xüsusilə hamiləliyin ikinci yarısında əl və ayaq ovuclarında güclənən, gecələr pisləşən qaşınma qaraciyər ilə əlaqəli vəziyyətə, məsələn, hamiləlik xolestazına işarə edə bilər. Bu zaman dəridə çox vaxt səpgi görünmür, ona görə şikayət asan diqqətdən kənarda qala bilər. Qan analizi ilə qaraciyər göstəriciləri yoxlanır.

Vaginal ifrazatın miqdarı hamiləlikdə artır, lakin qeyri-adi qoxu, yaşıl-sarı rəng, qızartı və ya yanma infeksiyanı göstərə bilər. Özbaşına dərman və vaginal vasitə tətbiq etməyin, çünki səbəb müxtəlif ola bilər və müalicə fərqlənir.

Qaşınma üçün yalnız ev üsulları ilə kifayətlənməyin və bunun keçib-keçməyəcəyini gözləməyin; analiz qərarı həkim verir.

Hərarət hamiləlikdə infeksiyanın əlaməti ola bilər və səbəbi araşdırılmalıdır. Zərbədən sonra yaxşı hiss etmək həmişə problemin olmadığını göstərmir, ona görə qiymətləndirmə üçün komanda ilə əlaqə saxlamaq daha təhlükəsizdir.

Hərarəti ölçərkən vaxtı və rəqəmi qeyd edin, bu məlumat qəbulda faydalı olur.

Qadınların çoxu körpənin hərəkətini hamiləliyin təxminən 18-ci ilə 25-ci həftələri arasında hiss etməyə başlayır; ilk hamiləlikdə bu, bir qədər gec ola bilər. Əvvəlcə hərəkətlər yüngül çırpınma kimi hiss olunur, sonra isə daha aydın və sıx olur. Hər körpənin öz fəaliyyət və istirahət ritmi var.

Hərəkətləri hiss etməyə başladıqdan sonra körpənin adi ritmini tanımaq vacibdir. Bəzi mərkəzlər sayma üsulu və ya müəyyən saatda neçə hərəkət olması barədə fərdi tövsiyə verir, lakin bu qayda mərkəzdən mərkəzə dəyişir. Ona görə nəyin “normal” sayıldığını doğum komandasından soruşun. Əsas prinsip belədir: körpənin adi hərəkətində azalma və ya dəyişiklik hiss edirsinizsə, gün və gecə fərq etməz, gözləmədən əlaqə saxlayın. Şirin içki içmək, soyuq su və ya digər ev üsulları qiymətləndirməni əvəz etmir.

Hamiləlikdə sidiyə tez-tez çıxma artır və çox vaxt normal sayılır. Lakin sidik ifrazı zamanı yanma, qarının aşağısında ağrı, sidiyin bulanıq olması, qanlı sidik və ya güclü təcili sidik hissi sidik yolları infeksiyasını düşündürə bilər. Belə infeksiya hamiləlikdə müalicə olunmalıdır, çünki yuxarı yollara keçib böyrək infeksiyasına çevrilə bilər.

Sidik analizi və lazım olduqda kultura müayinəsi aparılır. Simptom yoxdursa belə, hamiləlik nəzarətində sidik yoxlanışı adətən planlı aparılır. Antibiotik seçimini yalnız həkim edir; əvvəlki dərmanları özbaşına qəbul etməyin.