Uşaqlıq boynu qısadır: servikometriya nəticəsi doğuş vaxtını deyirmi?

Müəyyən klinik qərarlar üçün standart transvaginal ölçmə istifadə edilir. Qarından alınan təxmini görüntü həmişə eyni məqsədi daşımır. Sidik kisəsinin vəziyyəti və texniki amillər görünüşə təsir edə bilər. Hesabatda üsulun və nəticənin aydın göstərilməsi vacibdir. Kiçik fərqi dərhal vəziyyətin kəskin pisləşməsi kimi qəbul etməkdənsə, müqayisə şəraitini də nəzərə almaq lazımdır.

Əvvəlki erkən doğuş və ya gec hamiləlik itkisi, uşaqlıq boynuna müdaxilələr və uyğun anamnez nəzarət planına təsir edir. Bununla belə tək risk amili bütün qadınlarda eyni müalicəni tələb etmir. Həkim müayinənin nə zaman təkrarlanacağını və hansı dəyişiklikdə müdaxilə ediləcəyini izah etməlidir. Şikayət olmaması planlı nəzarəti əvəz etmir.

Müəyyən pasiyentlərdə vaginal progesteron və ya servikal tikiş nəzərdən keçirilə bilər. Seçim əvvəlki tarixçəyə, ölçüyə, həftəyə və digər vəziyyətlərə bağlıdır. İnfeksiya, qanaxma, suyun gəlməsi və artıq başlamış doğuş qərarı dəyişə bilər. İnternetdəki bir millimetr həddinə görə dərman və ya tikiş tələb etmək düzgün deyil. Müalicə planı konkret göstərişlə əsaslandırılmalıdır.

Müntəzəm ağrılı yığılmalar, maye gəlməsi, qanaxma, çanaqda yeni güclü təzyiq və ya vəziyyətin pisləşməsində doğum komandası ilə təcili əlaqə saxlayın. Əvvəlki ölçü normal olsa belə bu əlamətlər ayrıca qiymətləndirilir. Evdə özünüz vaginal müayinə aparmayın. Uzun müddətli yataq rejimini də profilaktika adı ilə özbaşına tətbiq etməyin; hərəkət məhdudiyyətinin ehtiyacı və zərəri həkimlə danışılmalıdır.

Planlı servikometriyada tapılan qısalma ilə sancı və açılma olan vəziyyətin yanaşması fərqlənə bilər. Müalicə qərarının yalnız uzunluğa görə verilməməsinin səbəbi budur. Əvvəlki doğuşun neçə həftədə və hansı şəraitdə baş verdiyi də vacibdir. Əvvəlki uşaqlıq boynu əməliyyatının adı və həcmi məlumdursa sənədi gətirin; ümumi “yanma olub” ifadəsi hər şeyi dəqiqləşdirmir.

Tikiş və ya progesteron təklif olunursa gözlənilən faydanın sizin vəziyyətinizə necə aid olduğunu soruşun. Nəzarət tezliyi, əlavə simptomda müraciət və doğuş yaxınlığındakı plan izah edilməlidir. Tikiş qoyulması bütün risklərin aradan qalxdığını göstərmir. Əksinə, tikiş lazım olmaması nəzarətsiz qalmaq demək deyil. İş, hərəkət və yaxınlıqla bağlı məhdudiyyətlər verilirsə konkret səbəb və müddət öyrənilməlidir; ümumi qorxuya əsaslanan geniş qadağalar özbaşına artırılmamalıdır.

Uşaqlıq boynunun USM-də uzunluğu ilə klinik açılmanın qiymətləndirilməsi eyni ölçü deyil. Boyundakı dəyişiklik hamiləliyin vaxtı və şikayətlə birlikdə şərh edilir. Tək “qısadır” sözü doğuşun artıq başladığını göstərmir. Əksinə, əvvəlki normal ölçü yeni sancını əhəmiyyətsiz etmir. Qişaların vəziyyəti və infeksiya ehtimalı da müdaxilə seçimində vacib ola bilər. Müalicə təklifində həkimin hansı məlumatı əsas götürdüyünü soruşun. Fərqli hesabatlarda eyni terminlərin işlənməsi nəticələrin hər zaman tam müqayisə olunduğu demək deyil.

1. Hazırlıq. Müayinədən əvvəl sidik kisəsini boşaltmağınız xahiş olunur, çünki dolu kisə uşaqlıq boynunu süni şəkildə uzun göstərə bilər.
2. Vəziyyət. Arxanız üstə uzanırsınız və vaginal prob ehtiyatla yerləşdirilir.
3. Görüntünün tapılması. Mütəxəssis uşaqlıq boynunun uzununa kəsiyini və daxili ağzın yerini müəyyənləşdirir.
4. Ölçmə. Boynun qapalı hissəsinin uzunluğu ölçülür. Qısa müddətdə bir neçə ölçmə götürülə bilər və ən etibarlı nəticə qeyd edilir.
5. Yekun. Boynun formasında dəyişiklik, məsələn, daxili ağızda aralanma olub-olmaması da hesabata yazılır.

Müayinə adətən bir neçə dəqiqə çəkir və ağrılı olmur. Prob uşaqlıq boynuna təzyiq etməməlidir; narahatlıq hiss etsəniz, deyin.

Müayinə üçün xüsusi hazırlıq lazım deyil; adi geyimdə gəlmək kifayətdir. Qanaxma və ya maye gəlməsi varsa, bunu müayinədən əvvəl mütləq bildirin.

Servikometriya çox vaxt hamiləliyin ikinci trimestrində, məsələn, döl anatomiyasının ətraflı USM-i zamanı aparılır. Riski artmış qadınlarda isə müayinə daha erkən başlaya və müəyyən fasilələrlə təkrarlana bilər. Əvvəlki gec hamiləlik itkisi və ya erkən doğuş tarixçəsi varsa, nəzarət planı fərdi qurulur.

Hamiləliyin həftəsi nəticənin şərhinə təsir edir: eyni uzunluq müxtəlif həftələrdə fərqli məna daşıya bilər. Ona görə hesabatda həftə, üsul və uzunluq birlikdə yazılmalıdır. Əgər bu müayinə sizə təyin edilməyibsə, bu, təkbaşına təhlükə əlaməti deyil; yalnız həkim risk faktoru görərsə, əlavə nəzarət təklif edir.

Nəzarətdə ölçmələr təkrarlandıqda eyni mütəxəssisin baxması fərqləri azalda bilər. Hesabatda ölçmənin üsulunu və vaxtını soruşun.

Servikal tikiş uşaqlıq boynunun ətrafına qoyulan tikişdir və cərrahi müdaxilədir. Pessar isə uşaqlıq boynunu əhatə edən yumşaq silikon və ya oxşar materialdan hazırlanmış cihazdır; o, boyna mexaniki dəstək verməyə yönəlib. Hər iki yanaşma yalnız seçilmiş hallarda müzakirə olunur və hər qısa boy üçün avtomatik tətbiq edilmir.

Hansı variantın uyğun olduğunu əvvəlki hamiləliklərin gedişi, hamiləliyin həftəsi, boynun uzunluğu, çoxdöllülük və infeksiya əlamətlərinin olub-olmaması müəyyən edir. Hər variantın faydası, riskləri və tələb etdiyi nəzarət ayrıca izah edilməlidir. Bu qərardan əvvəl ikinci rəy almaq normaldır.

Pessarın yerləşdirilməsi cərrahi əməliyyat tələb etmir, lakin düzgün seçim və mütəxəssis nəzarəti vacibdir. Tikiş isə anesteziya altında aparılır və hamiləliyin sonunda çıxarılır. Hər iki halda sonrakı nəzarət planı yazılı verilməlidir.

• Növbəti müayinənin tarixini və hansı əlamətlərdə tez müraciət edəcəyinizi dəqiqləşdirin.
• Cinsi əlaqə və fiziki yük barədə fərdi tövsiyəni soruşun.
• Siqareti buraxmaq üçün dəstək alın; siqaret vaxtından əvvəl doğuş riskini artırır.
• Sidik yollarında yanma və ya qeyri-adi ifrazat varsa, bunu gecikdirmədən bildirin.

Müalicə seçilərsə, növbəti görüş tarixlərini yazılı alın və vasitənin istifadə qaydasını yalnız həkimdən öyrənin.

Bir çox təlimatlarda hamiləliyin ikinci trimestrində təxminən 25 mm-dən qısa uşaqlıq boynu qısa hesab olunur, lakin hədlər müəssisə və klinik vəziyyətə görə bir qədər fərqlənə bilər. Bu, avtomatik müalicə göstərişi deyil, əlavə qiymətləndirmə siqnalıdır. Hesabatda təkcə uzunluq yox, boynun daxili ağzının formasının dəyişməsi də qeyd oluna bilər. Daxili ağızda aralanma lehinə olan görüntü “huni formalaşması” adlandırılır və qərara əlavə məlumat verir.

Boynun uzunluğu ölçmə vaxtı bir qədər dəyişə bilər, ona görə bəzən təkrar baxış planlaşdırılır. Bir ölçməni yekun hökm kimi qəbul etməyin. Həftə, əvvəlki hamiləliklər, şikayətlər və digər müayinələrlə birlikdə həkim nəticənin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu müəyyən edir.

Müayinə nəticəsi normal çıxsa belə, hamiləlik boyu təhlükə əlamətlərini bilmək vacibdir.

Vaxtından əvvəl doğuş riski artmış qadınlar üçün əvvəlcədən plan qurmaq stressi azaldır. Planın bir hissəsi hansı doğum müəssisəsinə müraciət edəcəyinizi dəqiqləşdirməkdir: yenidoğulmuşlar üçün xüsusi qulluq bölməsi olan müəssisə vaxtından əvvəl doğulan körpə üçün daha uyğun ola bilər. Bunu həkimlə erkən müzakirə edin.

• Hamiləlik kartını və bütün USM hesabatlarını yanınızda saxlayın.
• Təcili halda yola çıxmaq üçün nəqliyyat və müşayiətçi planlayın.
• Ailə üzvləri hansı əlamətlərdə nə edəcəyini bilsin.
• Müəssisənin qəbul qaydası və əlaqə nömrəsini yazın.

Bu hazırlıq vəziyyətin pisləşəcəyini nəzərdə tutmur. Məqsəd lazım olanda vaxt itirməməkdir.