Vaxtından əvvəl doğuş əlamətləri: sancı və su gəlməsində nə etməli?

Sancı, aybaşıya bənzər ağrı, belin aşağısında yeni ağrı və çanaqda təzyiq hiss edilə bilər. Su birdən və ya az miqdarda davamlı gələ bilər. Hər simptom eyni şəkildə görünmür. Suyun gəldiyini yalnız qoxuya və rəngə görə müəyyən etmək olmaz. Dölün hərəkətində azalma və ümumi pisləşmə də gecikmədən bildirilməlidir. Planlı qəbul və ya növbəti USM tarixini gözləməyin.

Hamiləliyin ikinci yarısında uşaqlıq zaman-zaman sərtləşə bilər; bunlara Brekston-Hiks yığılmaları deyilir və çox vaxt təhlükəsizdir. Lakin qadın üçün onları həqiqi sancılardan ayırmaq çətin ola bilər. Aşağıdakı müqayisə əsas fərqləri göstərir.

Şübhə yarananda özünüz diaqnoz qoymağa çalışmayın. Yığılmaların başlama vaxtını, aralığını və müddətini qeyd edib tibbi komanda ilə əlaqə saxlayın; qərar müayinə nəticəsinə görə verilir.

Yığılmaların sayını yoxlamaq üçün bir saat ərzində yatıb dincəlmək, su içmək və vəziyyəti dəyişmək olar. Əgər bunlardan sonra da davam edirsə, gözləməyin.

Hamiləlik həftəsi, əvvəlki tarixçə, təzyiq, hərarət və dölün vəziyyəti nəzərdən keçirilir. Qişaların açılması və infeksiya əlamətləri araşdırılır. Uşaqlıq boynunun vəziyyəti və uyğun olduqda transvaginal uzunluq ölçülməsi və xüsusi testlər istifadə edilə bilər. Heç bir nəticə bütün klinik mənzərəni təkbaşına əvəz etmir. Müayinələrin seçimi həftə və şikayətlərdən asılıdır.

Erkən doğuşun bir səbəbi yoxdur; adətən bir neçə amil birlikdə rol oynayır. Əvvəlki vaxtından əvvəl doğuş, uşaqlıq boynunun qısa olması və ya əvvəlki əməliyyatlar, əkiz və daha çox dölün olması, uşaqlığın anadangəlmə quruluş fərqləri və hamiləlik dövründə qanaxma risk yaradır. Sidik yollarının və cinsi orqanların infeksiyaları, siqaret, narkotik maddələrdən istifadə və bəzi xroniki xəstəliklər də əhəmiyyətlidir.

Hamiləlik arasındakı çox qısa interval və çox ağır fiziki yük də müzakirə olunur. Eyni zamanda risk amili olmayan qadınlarda da erkən doğuş baş verə bilər, buna görə əlamətlərə həmişə diqqətli olmaq lazımdır.

Əvvəlki hamiləliklərin gedişi barədə dəqiq məlumatı həkiminizə verin: doğuş həftəsi, doğuşun səbəbi və körpənin vəziyyəti növbəti hamiləlikdə izləmə planını müəyyən edir.

Risk amillərinin çoxu dəyişdirilə bilməz, lakin infeksiyaların vaxtında müalicəsi və siqaretdən imtina kimi addımlar riski azaltmağa kömək edə bilər.

Xeyr. Bəzi hallarda doğuşun qısa müddət ləngidilməsi körpəyə hazırlıq və uyğun mərkəzə köçürülmə üçün faydalı ola bilər. Kortikosteroid, maqnezium sulfat və sancını azaldan preparatların göstərişi həftə və vəziyyətə görə seçilir. İnfeksiya və digər risklərdə hamiləliyi uzatmaq təhlükəsiz olmaya bilər. Antibiotik də bütün sancılarda avtomatik verilmir; konkret səbəb və qişaların vəziyyəti əhəmiyyətlidir.

Əlamətlər başlayanda tibbi komandaya zəng edib hara getməli olduğunuzu soruşun və tək sürməyin. Yolda olarkən aşağıdakı məlumatı toplamaq müayinəni sürətləndirə bilər.

• Sancıların başlama vaxtı, aralığı və hər birinin müddəti.
• Maye gəlibsə, vaxtı, miqdarı, rəngi və qoxusu.
• Qanaxma olub-olmaması və miqdarı.
• Dölün son hərəkət etdiyi vaxt.
• Hamiləlik kartı, son ultrasəs və analiz cavabları.
• Qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısı.
• Şəxsi sənədlər və yanınızda olacaq şəxsin əlaqə nömrəsi.

Suyun gəlməsi şübhəsi varsa, təmiz bez qoyub rənginə baxın, lakin hamamda uzun müddət qalmayın və özbaşına vaginal duş etməyin. Yola çıxmağı gecikdirməyin: əlamətlər keçsə də, müayinə təhlükəsizlik üçün lazımdır.

Çantanı hamiləliyin son aylarında əvvəlcədən hazırlamaq və xəstəxananın ünvanını bilmək stress anında vaxt qazandırır.

Təcili hallarda sürücü təşkil etmək üçün yaxın şəxslə əvvəlcədən razılaşın.

Əvvəlki erkən doğuş və qısa uşaqlıq boynu kimi məlumatlar profilaktik planı dəyişə bilər. Progesteron və servikal tikiş müəyyən pasiyentlərdə müzakirə olunur. Bunlar bütün hamilələrə eyni qaydada tətbiq edilmir. Evə buraxılarkən təkrar müraciət əlamətləri və nəzarət tarixi alınmalıdır. Körpənin erkən doğulma ehtimalı varsa neonatal komanda ilə danışmaq və doğuş yerini uyğunlaşdırmaq faydalıdır.

Bəzi hallarda qısa müddət qazanmaq körpənin ağciyərlərinə hazırlıq və uyğun neonatal mərkəzə köçürülmə üçün faydalıdır. Bu, hamiləliyin mütləq müddətinə çatacağı vədi deyil. Hansı preparatın hansı məqsədlə verildiyini soruşun. Maqnezium sulfat, kortikosteroid və sancını azaltmaq üçün istifadə olunan preparatlar eyni işi görmür. Göstərişlər həftəyə və klinik vəziyyətə görə fərqlənir.

Qişalar açılıbsa infeksiya və dölün vəziyyətinin izlənməsi ayrıca əhəmiyyətlidir. Bəzən doğuşun davam etməsi daha təhlükəsiz sayılır. Evə buraxılma və ya xəstəxanada qalma qərarı da fərdi riskə əsaslanır. Yenidən sancı, mayenin rəng və qoxusunda dəyişiklik, hərarət və dölün hərəkətində azalma barədə əlaqə planı alın. Özbaşına yataq rejimi və dərman artırılması tibbi nəzarətin əvəzi deyil. Körpə erkən doğula bilərsə pediatrik məlumatlandırma görüşü istəmək olar.

Yığılmaların olması hər dəfə uşaqlıq boynunda irəliləyən dəyişiklik olduğunu göstərmir. Ancaq bunu evdə dəqiq ayırmaq mümkün deyil. Qişaların vəziyyəti, boyun və dölün qiymətləndirilməsi qərara kömək edir. İlk baxışda doğuş təsdiqlənməsə də simptomlar dəyişərsə yenidən müraciət lazım ola bilər. Təhlükəsizlik planı diaqnozun adından daha praktik əhəmiyyət daşıyır. Hansı yeni əlamətdə qayıtmalı olduğunuzu və hansı nəticəni gözlədiyinizi bilin. Gözləmə yalnız klinik vəziyyət uyğun olduqda və aydın nəzarətlə seçilir.

Vaxtından əvvəl doğuş təhlükəsi yarananda doğuşun hansı xəstəxanada olacağı vacib qərardır. Körpə çox erkən doğula bilərsə, yenidoğulmuşlara intensiv qayğı göstərə bilən mərkəz seçilir. Doğuşdan sonra körpəni köçürməkdənsə, ananı doğuşdan əvvəl uyğun mərkəzə yönləndirmək çox vaxt daha təhlükəsiz sayılır.

Doğuş üsulu da fərdi seçilir. Erkən doğuş avtomatik keysəriyyə demək deyil: körpənin duruşu, ürək döyüntüsü, hamiləlik həftəsi, ananın vəziyyəti və doğuşun irəliləməsi nəzərə alınır. Körpə yanlış vəziyyətdədirsə və ya ürək ritmi narahatlıq yaradırsa, əməliyyat təklif oluna bilər.

Hansı mərkəzə yönləndirildiyinizi, neonatal komandanın doğuşda iştirak edib-etməyəcəyini və yanınızda kimin ola biləcəyini soruşun. Bu məlumat ailənin hazırlığını asanlaşdırır.

Doğuşdan əvvəl bu barədə həkimlə danışmaq ailənin psixoloji hazırlığına kömək edir.

Yol uzaqdırsa, nəqliyyat vasitəsinin növü haqqında da tibbi komanda ilə razılaşın.

Körpə nə qədər erkən doğulursa, orqanları o qədər yetişməmiş olur. Əsas problemlər tənəffüs, temperaturun saxlanması, qidalanma və infeksiyaya qarşı müdafiədir. Buna görə körpə adətən yenidoğulmuş körpələr üçün xüsusi şöbədə izlənir; ehtiyac olduqda tənəffüs dəstəyi, inkubator və ya xüsusi qidalanma təmin edilir.

Valideynlər körpə ilə təmas, “kenquru” üsulu kimi dəri-dəri təması və süd sağılması prosesində aktiv rol oynaya bilər. Ana südü erkən doğulmuş körpələr üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır, ona görə laktasiya məsləhətçisi və ya tibb bacısından kömək istəyin.

Xəstəxanadan çıxdıqdan sonra körpənin inkişafı, görmə, eşitmə və peyvənd planı izlənməlidir. Hər körpənin gedişi fərqlidir; proqnozu yalnız körpəni izləyən komanda qiymətləndirə bilər.

Yenidoğulmuş şöbəsinin komandası ilə doğuşdan əvvəl görüşmək körpənin ilk günlərində nələrin gözlənildiyini anlamağa kömək edə bilər.

Əvvəl erkən doğuş yaşamısınızsa, növbəti hamiləliyi planlaşdırarkən bəzi addımlar faydalı ola bilər. Əvvəlcə həkimlə əvvəlki hamiləliyin gedişini nəzərdən keçirin: erkən doğuşun səbəbi aydındırmı, uşaqlıq boynunda problem və ya infeksiya olubmu? Hamiləlik arasında kifayət qədər fasilə vermək, siqareti buraxmaq, xroniki xəstəlikləri nəzarətdə saxlamaq və peyvəndləri yoxlamaq tövsiyə olunur.

Növbəti hamiləlikdə həkim uşaqlıq boynunun uzunluğunu izləməyi, infeksiyaları yoxlamağı və profilaktik tədbirləri müzakirə edə bilər. Hansı üsulun sizə uyğun olduğu fərdi seçilir.

Əvvəlki doğuşdan sonra çətin hisslər yaşayırsınızsa, bunu da tibbi komandaya bildirin. Qorxu və narahatlıq normaldır, psixoloji dəstək almaq mümkündür. Hamiləlik başladıqdan sonra ilk qəbulu gecikdirməyin ki, plan vaxtında qurulsun.

Əvvəlki erkən doğuşun təkrarlanacağı mütləq deyil; çoxlu qadın növbəti hamiləliyi tam müddətə daşıyır.