Qadınlarda cinsi əlaqə zamanı ağrının (dispareuniya) səbəbləri həm fizioloji, həm də psixoloji ola bilər. Bu səhifədə cinsi əlaqə zamanı ağrının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Endokrinoloq Ginekoloq Nevroloq Seksoloq Uroloq Veneroloq
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Qadınlarda cinsi əlaqə zamanı ağrının (dispareuniya) səbəbləri həm fizioloji, həm də psixoloji ola bilər. Narahatlıq libidonun azalmasına, intim həyatdan narazılığa, depressiyaya, şəxsi münasibətlərin pozulmasına səbəb olur. Bir sıra hallarda dispareuniya ginekoloji patologiyanın əlamətidir. Onun səbəblərini müəyyən etmək üçün mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır.
Növləri
Yaranma mənbəyindən asılı olaraq intim yaxınlıq zamanı ağrının psixogen, fizioloji (üzvi) və qarışıq növləri ayırd edilir.
- Fizioloji növ obyektiv mövcud olan xəstəliklər fonunda yaranır: iltihab, eroziya, çapıqlar, orqanların yerdəyişməsi, atrofik proseslər.
- Psixogen. Narahatlıq üzvi xəstəliklərlə əlaqəli deyil. Səbəbi narahatlıq pozğunluqları, fobiyalardır.
- Qarışıq tip (psixosomatik) üzvi xəstəlikləri və onların üzərinə əlavə olunmuş psixoloji blokları özündə birləşdirir.
Yaranma anından asılı olaraq cinsi əlaqə zamanı ağrı ilkin və ikincili ola bilər. Birincisi cinsi münasibətlərin lap əvvəlindən yaranır. İkincisi normal intim həyat fonunda müxtəlif amillərin təsiri altında inkişaf edir.
Yerləşməsindən asılı olaraq qadınlarda cinsi əlaqə zamanı ağrı səthi (xarici orqanlar nahiyəsində) və dərin (kiçik çanaq nahiyəsində) ola bilər.
Səbəbləri
Genital nahiyədə narahatlığın üzvi səbəbləri:
- Estrogen çatışmazlığı səbəbindən selikli qişaların qurumu, premenopauzada atrofiya;
- Vaginanın, vulvanın, uşaqlıq boynunun, bartolin vəzilərinin iltihabı;
- Vaginizm;
- Cinsiyyət orqanlarının anadangəlmə inkişaf qüsurları;
- Doğuşdan sonrakı ağırlaşmalar (cırılmalar, travmalar);
- Kondilomalar və vaginanın travmaya məruz qalan digər törəmələri;
- Şegren sindromu (vəzi sekresiyasının pozulması).
Vaginanın qurumasına dərman preparatlarının qəbulu səbəb ola bilər. Bunlara bəzi antidepressantlar, təzyiq salan vasitələr, neyroleptiklər, antihistamin preparatlar aiddir.
Dərin ağrı hisslərinin səbəbləri:
- Uşaqlığın əyilməsi, aşağı düşməsi;
- Çanaq venalarının varikoz genişlənməsi;
- Endometrioz;
- Müxtəlif mənşəli xroniki çanaq ağrıları;
- Çapıqlar;
- Uşaqlıq artımlarının və uşaqlığın iltihabı;
- Interstisial sistit.
Psixoloji amil kimi cinsi münasibətlərin mənfi təcrübəsi çıxış edə bilər. Qadında şüuraltı qorxu yaranır, bunun nəticəsi vaginal əzələlərin spazmı, yağlanmanın olmamasıdır. Digər psixogen səbəblər:
- Cütlükdə etimadın və hissin olmaması, münasibətlərin soyuqluğu;
- Hamilə qalmaq və ya cinsi yolla yoluxan infeksiya ilə yoluxmaq qorxusu;
- Depressiya, mənfi emosiyalar, narahatlıq, xroniki stress;
- Partnyorların cinsi temperamentinin uyğun gəlməməsi.
Həkimlərin nə üzvi, nə də psixogen xəstəlik tapmadığı idiopatik ağrılar da mümkündür.
Diaqnostika
İlkin qəbulda mütəxəssis iltihab baxımından vulvanı, vaginanı, uşaqlıq boynunu müayinə edəcək. Daxili patologiyaları araşdırmaq üçün dərin diaqnostika aparılır.
- İntravaginal USM uşaqlığın və yumurtalıqların vəziyyətini və yerləşməsini göstərəcək, iltihabları, yeni törəmələri, birləşmələri aşkar etməyə kömək edəcək.
- Kolposkopiya — uşaqlıq boynunun çıxıntılı hissəsinin mikroskop altında tədqiqidir. Patoloji dəyişmiş sahələri, qanaxmanı, eroziyaları, displaziyanı aşkar etməyə imkan verir.
- MRT — reproduktiv orqanların yumşaq toxumalarının quruluşunu ətraflı əks etdirir, patoloji ocaqların yerləşməsini müəyyən etməyə kömək edir.
Orqanik zədələnmələr olmadıqda qadına digər mütəxəssislərin konsultasiyası tövsiyə olunur.
Müalicə
Cinsi əlaqə zamanı ağrının müalicəsi üsullarını həkim diaqnostika nəticələrinə əsasən seçir. İltihabi prosesləri aradan qaldırmaq üçün antibiotiklər, qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələr, antivirus preparatlar təyin edilir. Estrogen çatışmazlığını yerli tətbiq üçün hormonal vasitələr – gellər, şamlar, kremlər aradan qaldırmağa kömək edir. Selikli qişanın zədələnməsini bərpaedici preparatlar effektiv şəkildə sağaldır. Kistlər, miomalar, displaziya, poliplər, genitalların prolapsı cərrahi müdaxilə tələb edir.
Psixogen mənşəli dispareuniyanın müalicəsi üçün psixoloq və ya seksoloqa müraciət etmək lazımdır. Mütəxəssislər problemin səbəbini müəyyənləşdirməyə, cinsi texnikanı düzəltməyə kömək edəcək.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Cinsi əlaqə zamanı ağrının ağırlaşmaları xəstəliyin növündən asılıdır.
- Servisit: endometrit, uşaqlıq borularının, yumurtalıqların iltihabı. Uzun sürən proses bədxassəli dəyişikliklərin inkişafına səbəb ola bilər.
- Çapıqlar: bağırsaq keçməzliyi, nəcis pozğunluqları, sonsuzluq.
- Vaginanın qurumasının nəticələri: infeksiyanın qoşulması, iltihabın inkişafı, onun reproduktiv sistemin dərinliyinə yayılması.
İnfeksiyalar hamiləliyin vaxtından əvvəl kəsilməsinə, dölün zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bəzi törəmələr bədxassəli çevrilməyə meyllidir. Miomalar anemiyaya səbəb olur, orqanları sıxır, mayalanmaya mane olur.
Hansı həkimə müraciət etməli
Ağrılı cinsi əlaqələrin fizioloji səbəblərinin aşkar edilməsi ilə ginekoloq məşğul olur. Əgər o öz profili üzrə patologiya aşkar etməsə, xəstəni digər mütəxəssislərə yönləndirəcək.
Ginekoloq, endokrinoloq, nevroloq, seksoloq, venereoloq, uroloq.
Yadda saxla!
Cinsi əlaqə zamanı qadının ağrı hiss etməsinin ən çox rast gəlinən səbəbləri kontaktın xüsusiyyətləri ilə izah olunur:
- Əlverişsiz vəziyyət;
- Partnyorun cinsiyyət orqanının həddindən artıq böyük olması;
- Uşaqlığın aşağı yerləşməsi (adətən aybaşıdan əvvəl);
- Cinsi oyanmanın və müvafiq olaraq yağlanmanın olmaması;
- Psixoloji və əzələ gərginliyi;
- Lateks və lubrikanta allergiya;
- Quraşdırılmış uşaqlıqdaxili spiral;
- Aqressiv seks, intensiv sürtünmələr.
Bu amillər qadının cinsi əlaqə zamanı niyə ağrı hiss etdiyini obyektiv şəkildə izah edir. Bu amillər istisna edildikdə narahatlıq hələ də davam edirsə, ginekoloqa müraciət etmək lazımdır. Bir çox xəstəlik cinsi əlaqədən kənar heç bir şəkildə özünü büruzə vermir. Ağrı hissləri kistlərin, bəzi mioma növlərinin, çapıqların, iltihablanmış yumurtalıqların silkələnməsi və dartılması zamanı, həmçinin cinsiyyət orqanının iltihablanmış və ya eroziyalı uşaqlıq boynu, kondilomalarla təması zamanı yaranır. Üzvi xəstəlik olmadıqda seksoloq və psixoloqlara müraciət etməkdən çəkinmək lazım deyil.
Suallar və cavablar
Səbəb uşaqlığın və uşaqlıq boynunun iltihabı, miomalar, kistlər, şişlər, çapıqlar ola bilər.
Bu dövrdə uşaqlıq ağırlaşır, onun boynu aşağı enir. Ona dəyən zərbələr narahatlığa səbəb ola bilər.
Cinsi əlaqədən sonrakı narahatlığın səbəbi endometrioz, daxili mioma, endometriumun iltihabı, uşaqlığın travması ola bilər.
Yan tərəflərdə yumurtalıqlar yerləşir. Ağrı hissləri onların iltihabı və ya kistlərin əmələ gəlməsi fonunda yarana bilər.
