İmmunoqlobulin G-yə qarşı yönəlmiş autoanticisimlərin qan analizi; revmatoid artritin və bəzi digər xəstəliklərin diaqnostikasında istifadə olunur.
Sinonimlər: RF
Revmatoid faktor (RF) əsasən IgM sinfinə aid olan autoanticisimlərdir; onlar orqanizmin öz IgG anticisimlərini yad kimi tanıyır. RF revmatoid artritli pasiyentlərin çoxunda aşkar edilir, lakin ciddi spesifik deyil: o, digər xəstəliklərdə və sağlam insanların bir qismində, xüsusən yaşlılarda da tapılır. Buna görə nəticə yalnız şikayətlər, müayinə və digər analizlərlə birlikdə qiymətləndirilir.
Nə üçün təyin edilir
- revmatoid artrit şübhəsi olduqda — xırda oynaqlarda simmetrik ağrı və şişkinlik, səhər buxovluğu;
- proqnozu qiymətləndirmək üçün: RF-in yüksək titri, xüsusən siklik sitrullinləşmiş peptidə qarşı anticisimlərlə birlikdə, daha aqressiv gedişlə və eroziyalarla əlaqəlidir;
- Şeqren sindromu, krioqlobulinemiya və bəzi digər sistem xəstəliklərinə şübhə olduqda.
Müalicəyə nəzarət üçün analizi təkrarlamağa adətən ehtiyac olmur.
Hazırlıq
Qan venadan, yaxşı olar ki, səhər acqarına (8 saat yeməkdən sonra) götürülür. Bir gün əvvəl yağlı yeməklərdən, spirtli içkilərdən və ağır fiziki yükdən çəkinmək, qan verməzdən 30 dəqiqə əvvəl siqaret çəkməmək məsləhətdir. Qəbul etdiyiniz dərmanlar barədə həkimə məlumat verin.
Normalar
Kəmiyyət üsullarından (nefelometriya, turbidimetriya) istifadə edən laboratoriyaların çoxunda norma 14 BV/ml-dən aşağı hesab olunur; bəzi laboratoriyalarda yuxarı hədd 20 BV/ml-dir. Lateks-testdə nəticə «mənfi» və ya titr şəklində verilir. İstinad göstəriciləri üsuldan, laboratoriyadan və yaşdan asılıdır, buna görə blankda göstərilən hədlərə əsaslanın.
Kənarlaşmaların səbəbləri
RF-in yüksəlməsi aşağıdakı hallarda müşahidə olunur:
- revmatoid artrit;
- Şeqren sindromu, sistem qırmızı qurdeşənəyi, birləşdirici toxumanın qarışıq xəstəlikləri;
- xroniki hepatit C və krioqlobulinemiya;
- xroniki infeksiyalar — infeksion endokardit, vərəm;
- ağciyər xəstəlikləri (sarkoidoz, fibroz), bəzi qan şişləri;
- heç bir xəstəliyi olmayan yaşlı insanlar.
Mənfi RF revmatoid artriti istisna etmir — xüsusən erkən mərhələdə «seroneqativ» variant mövcuddur. Şikayət olmadan təcrid olunmuş yüksək RF müalicə tələb etmir; nəticəni revmatoloq şərh edir.
Əlaqəli terminlər
- Revmatoid artrit
- Siklik sitrullinləşmiş peptidə qarşı anticisimlər
- Şeqren sindromu
- Antinuklear anticisimlər
- Hepatit C
- C-reaktiv zülal
- Eritrositlərin çökmə sürəti
- Autoanticisimlər
