Burundan yad cismin çıxarılması burun boşluğuna düşmüş əşyanın LOR həkimi tərəfindən təhlükəsiz şəkildə xaric edilməsidir. Prosedur iltihabın, selikli qişanın zədələnməsinin və cismin tənəffüs yollarına keçməsinin qarşısını alır. Əksər hallarda cisim kəsiksiz, burun dəliyindən xüsusi alətlə və ya endoskopla bir neçə dəqiqəyə çıxarılır.
- Giriş
- Digər
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 5–30 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 1–3 gün
- Qiymət
- 50 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- burunda yad cisim
- burun boşluğundan yad cismin xaric edilməsi
- endoskopik yad cisim çıxarılması
- rinolitin çıxarılması
- Corpus alienum nasi
Əməliyyatın təsviri
Burunda yad cisim uşaqların LOR həkiminə müraciətinin ən çox rast gəlinən səbəblərindəndir: muncuq, düymə, oyuncaq hissəsi, noxud, kağız parçası. Böyüklərdə bu, daha nadir olur, məsələn tampon parçası və ya travma zamanı. Burunda qalan cisim selikli qişanı qıcıqlandırır, iltihab və irinli ifrazat yaradır, çəpəri zədələyə bilər. Uzun müddət qaldıqda ətrafında duzlar çökür və daşa bənzər rinolit əmələ gəlir. Ən təhlükəlisi cismin aşağı — udlağa və tənəffüs yollarına keçməsidir.
Çıxarılma üsulu cismin formasından, ölçüsündən və yerindən asılıdır:
- Üfürmə — kiçik hamar əşya təzəcə düşübsə, həkim sağlam burun dəliyini sıxır və sizdən 3–4 dəfə burnunuzu sümkürməyi xahiş edir;
- Alətlə — burun güzgüsü ilə görərək maşa, qarmaq və ya ilgəklə çıxarılır;
- Endoskopik — nazik endoskop və miniatür alətlərlə monitor nəzarəti altında cisim çevrilir, lazım olduqda xırdalanır və çıxarılır;
- Cərrahi — cisim burunətrafı cibə keçibsə və ya başqa üsulla çıxmırsa, cib açılır.
Əməliyyatın nəticəsi
Cisim çıxarıldıqdan dərhal sonra burun tənəffüsü bərpa olunur, narahatlıq keçir. Mürəkkəb olmayan çıxarılmadan sonra həmin an evə gedirsiniz. Cərrahi müdaxilə aparılıbsa, yaranın sağalmasını izləmək üçün bir neçə gün həkim nəzarəti lazım olur.
Selikli qişada qıcıqlanma və ya kiçik zədə varsa, həkim yerli müalicə təyin edir. Cisim uzun müddət qalıb irinli rinit yaradıbsa, bir neçə gün müalicədən sonra nəzarət baxışı təyin olunur.
Göstərişlər
Burunda olan istənilən yad cisim mümkün qədər tez çıxarılmalıdır. Böyüklər və şüurlu yaşda uşaqlar adətən nəyin və necə düşdüyünü deyir. Kiçik uşaqlarda isə aşağıdakı əlamətlərə diqqət edin:
- əşya düşən kimi başlayan və tezliklə kəsilən təkrar asqırma;
- burnun bir yarısında narahatlıq, ağrı, yanağa və alına yayılan təzyiq;
- burnun bir tərəfdən tutulması, ödem;
- bir burun dəliyindən selikli, qanlı, sonra irinli və pis qoxulu ifrazat;
- bir tərəfdən burunla nəfəs almanın çətinləşməsi və ya tam kəsilməsi.
Alternativlər və üsulun seçimi
Burunda yad cisim təzədirsə, kiçik və hamardırsa, həkim bəzən heç bir alətsiz üsulu sınaya bilər: sağlam burun dəliyi bağlanıb sümkürmək; kiçik uşaqlarda valideynin ağız üfürməsi («öpüş» üsulu) də kömək edə bilər. Həkim nəzarəti olmadan cismi özünüz barmaq, pinset və ya çubuqla çıxarmağa çalışmayın — bu, cismi dərinə itələyə bilər. Cisim sıxışıbsa, kövrəkdirsə (noxud, kağız) və ya batareya, maqnit kimi təhlükəli əşyadırsa, alətlə çıxarılır; uşaq sakitləşmirsə, qısa narkoz altında da aparıla bilər.
Üsulu LOR-həkim müayinədən sonra seçir: cismin növü, forması və yeri, nə qədər müddət qalması, uşağın yaşı və əməkdaşlığı nəzərə alınır. Seçim valideynlərlə və ya sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Bu, təxirəsalınmaz prosedurdur və mütləq əks göstərişi yoxdur. Aşağıdakı hallarda isə üsul və şərait dəyişir.
Mütləq əks göstərişlər
- yoxdur — cisim hər halda çıxarılmalıdır.
Nisbi əks göstərişlər
- cisim dərində, burunətrafı cibdə yerləşir və ya böyükdür — çıxarılma stasionarda, bəzən narkoz altında aparılır;
- kiçik uşaq və ya hərəkətsiz qala bilməyən pasiyent — qısa ümumi anesteziya lazım ola bilər;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- yerli anestetiklərə və ya damardaraldıcı vasitələrə allergiya.
Çıxarılma üsulu barədə son qərarı həkim müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Prosedur çox vaxt qısa və yüngül keçir, lakin hər müdaxilə müəyyən risk daşıyır. Həkim onları azaltmaq üçün cismin növünə uyğun alət seçir.
- burundan qanaxma
- selikli qişanın cızılması və ya zədələnməsi
- anestezik və ya damardaraldıcı məhlula reaksiya
- cismin dərinə itməsi və ya udlağa keçməsi, nadir hallarda tənəffüs yollarına düşməsi — buna görə uşağın vəziyyəti və başın duruşu xüsusi nəzarətdə saxlanılır
- çəpərin zədələnməsi və uzun müddət qalmış cisim ətrafında iltihab, irinli ifrazat
- uşaq tərpəndiyi üçün prosedurun təkrarlanması və ya qısa narkoz ehtiyacı
Fərdi riski artıran amillər: cismin uzun müddət qalması, kiçik uşaq yaşı və sakitləşməməsi, kövrək və ya sivri cisim, burunda iltihab. Bunları həkim prosedurdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq Həmin gün
Hazırlıq tələb olunmur, LOR həkimi rinoskopiya aparır və çıxarılma üsulunu seçir.
-
Əməliyyat 5–30 dəqiqə
Yerli keyitmə ilə burun dəliyindən alətlə və ya endoskopla aparılır.
-
Bərpa 1–3 gün
Prosedurdan dərhal sonra evə gedirsiniz, adətən məhdudiyyət yoxdur.
Əməliyyata hazırlıq
Xüsusi hazırlıq tələb olunmur — əksinə, həkimə mümkün qədər tez gəlmək lazımdır. Evdə cismi yalnız ehtiyatla burnu sümkürməklə çıxarmağa cəhd edə bilərsiniz. 3–4 cəhddən sonra çıxmırsa, davam etməyin.
- pinsetlə, pambıq çubuqla və ya barmaqla cismi çıxarmağa çalışmayın — onu daha dərinə itələyə bilərsiniz;
- batareya, maqnit və iti əşya düşübsə, dərhal həkimə müraciət edin;
- uşağı sakitləşdirin və burnundan dərin nəfəs almamasını xahiş edin.
Klinikada həkim rinoskopiya aparır, cismin yerini müəyyən edir, selikli qişanı damardaraldıcı və keyidici məhlulla işləyir. Cismin yeri aydın deyilsə, rentgen və ya endoskopik müayinə aparılır. Narkoz planlanırsa, 4–6 saat yemək olmaz.
Əməliyyat necə aparılır
- Vəziyyət. Oturursunuz, başınız bir qədər irəli uzadılır, üzünüz həkimin üzü ilə eyni səviyyədədir. Kiçik uşağı valideyn qucağında tutur.
- Keyitmə. Selikli qişa damardaraldıcı və anestetik məhlulla işlənir, burun yolu genişlənir, narahatlıq azalır.
- Çıxarılma. Həkim cismin formasına uyğun alət seçir — qarmaqla arxadan tutub çəkir, maşa ilə götürür və ya endoskop nəzarətində çevirib çıxarır.
- Yoxlama. Burun boşluğu yenidən müayinə edilir, ikinci cismin olmadığı və selikli qişanın vəziyyəti yoxlanılır, lazım olduqda antiseptiklə yuyulur.
Sadə hallarda prosedur bir neçə dəqiqə, endoskopik çıxarılma 15–30 dəqiqə çəkir.
Stasionarda qalma
Prosedur adətən yerli anesteziya və ya anestezikli sprey ilə, bəzən heç bir anesteziyasız aparılır və stasionarda qalmaq lazım gəlmir. Cisim çıxarıldıqdan sonra həkim burunu yoxlayır ki, başqa cisim, qanaxma və ya selikli qişa zədəsi olmasın. Qısa müşahidədən sonra həmin gün evə gedirsiniz.
Bir neçə saat burunda yüngül narahatlıq və ya az miqdarda qanlı ifrazat ola bilər. Narkoz verilibsə, uşaq ayılana qədər izlənilir. Çıxarkən burunun qayğısı, lazım olduqda damcılar barədə yazılı tövsiyələr verilir; hərarət, irinli ifrazat və ya təkrar tıxanıqlıq olarsa, həkimə qayıdın.
Bərpa dövrü
İltihab və ya zədə yoxdursa, heç bir məhdudiyyət və dərman lazım deyil. Ağırlaşma olduqda:
- həkimin təyin etdiyi burun damcılarını və ya məlhəmi istifadə edin;
- burnu duzlu məhlulla yuyun;
- 2–3 gün burnunuzu güclü sümkürməyin və qurdalamayın;
- təyin olunmuş gün nəzarət baxışına gəlin.
Uşaqlarda kiçik əşyaları əlçatmaz yerdə saxlamaq təkrar hadisələrin qarşısını alır.
Yadda saxla!
Uşaqda bir burun dəliyindən uzun sürən pis qoxulu ifrazat çox vaxt unudulmuş yad cismin əlamətidir — bunu adi zökəm saymayın. Batareya burunda bir neçə saata selikli qişanı yandırır, ona görə təcili çıxarılmalıdır.
- Nəfəs almaq çətinləşərsə, öskürək tutmaları başlayarsa və ya dodaqlar göyərərsə, dərhal təcili yardım çağırın.
- Prosedurdan sonra qanaxma dayanmazsa və ya ağrı artarsa, həkimə müraciət edin.
- Cismi özünüz çıxarmağa təkrar-təkrar cəhd etməyin.
Qiymət cədvəli
- Burundan yad cismin çıxarılması 50 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Selikli qişa keyidici məhlulla işləndiyi üçün prosedur az ağrılıdır. Uşaqlar üçün əsas çətinlik bir neçə dəqiqə hərəkətsiz qalmaqdır, buna görə valideyn uşağı qucağında möhkəm tutur.
Əksər hallarda xeyr. Qısa narkoz yalnız cisim dərində olduqda, böyük olduqda və ya uşaq çox narahat olub prosedur təhlükəsiz mümkün olmadıqda tətbiq olunur.
Cisim burundan udlağa keçib udulubsa və uşaq rahat nəfəs alırsa, həkimə müraciət edin — bəzən rentgen lazım olur. Öskürək, boğulma və ya nəfəs çətinliyi varsa, bu, cismin tənəffüs yollarına düşdüyünü göstərə bilər — dərhal təcili yardım çağırın.
Bəli, kiçik cisim aylarla və illərlə diqqətdən kənarda qala bilər. Bu vaxt ətrafında daşa bənzər rinolit əmələ gəlir və xroniki irinli ifrazat yaranır. Belə hallarda çıxarılma çox vaxt endoskopik aparılır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Adenoidlər və onların böyüməsinin nəticələri
Adenoidlər – burun-udlağın tağında yerləşən və qoruyucu funksiya daşıyan limfoid toxumadır. Adenoidlərin (əsasən udlaq və damaq badamcıqlarının) həddindən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qulağın iltihabı
İsti yay günlərində çoxumuz sərin suya girmək istəyirik. Və hərə bir yerə üz tutur: kimisi yaxınlıqdakı gölməçələrə, çaylara,…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Larinqoskopiya nədir?
Larinqoskopiya – otolarinqologiyada geniş yayılmış müayinə üsuludur; ondan istifadə edərək həkim qırtlağı patoloji dəyişikliklər baxımından müayinə etmək, aşkar…
İstiqamət: Otolarinqologiya
