Qida borusu venalarının endoskopik liqasiyası genişlənmiş (varikoz) venaların endoskop vasitəsilə elastik halqalarla sıxılması prosedurudur. O, qaraciyər sirrozu və portal hipertenziya fonunda yaranan, həyat üçün təhlükəli qanaxmaların qarşısını alır və davam edən qanaxmanı dayandırır. Endoskop ağız vasitəsilə yeridilir, prosedur dərman yuxusunda, kəsiksiz aparılır.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Sedasiya
- Müddət
- 15–30 dəqiqə
- Stasionarda
- 2–3 gün
- Bərpa
- 7–10 gün
- Qiymət
- 600 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- varikoz venaların liqasiyası
- endoskopik halqa liqasiyası
- qida borusu varikozunun bantlanması
- ELVV
- qida borusu venalarının liqaturası
Əməliyyatın təsviri
Qaraciyər sirrozu və digər ağır qaraciyər xəstəliklərində qapı venası sistemində təzyiq yüksəlir (portal hipertenziya). Qan qaraciyərdən yan yollarla axmağa başlayır və qida borusunun aşağı hissəsindəki nazik divarlı venalar genişlənir, qıvrılır. Belə venalar çox vaxt heç bir əlamət vermir, lakin istənilən an partlayıb güclü qanaxmaya səbəb ola bilər. Varikoz venalardan qanaxma həyat üçün təhlükəlidir, hər təkrar epizodda isə risk artır.
Liqasiya zamanı endoskopun ucuna taxılmış qurğu genişlənmiş venanı içinə sorur və onun əsasına kiçik elastik halqa (liqatura) keçirir. Halqa venada qan axınını dayandırır, bir neçə gün sonra sıxılmış hissə ölür və halqa ilə birlikdə düşür, yerində kiçik çapıq qalır. Bu üsul yüksək effektivliyi və az travmatikliyi ilə portal hipertenziyanın kompleks müalicəsində əsas endoskopik üsul sayılır.
Liqasiya əsasən qida borusunun venalarına tətbiq olunur. Mədənin, xüsusən kardia nahiyəsinin varikoz venalarında çox vaxt venaya xüsusi yapışqan maddənin yeridilməsi kimi başqa endoskopik üsullar seçilir.
Əməliyyatın nəticəsi
Halqa keçirilmiş venalarda qan axını dayanır, qanaxma riski xeyli azalır, lakin tam aradan qalxmır. Halqalar 7–10 gün ərzində təbii yolla düşür, venalar isə kiçilir və çapıqlaşır.
Bir seansda bütün venaları aradan qaldırmaq çox vaxt mümkün olmur. Ona görə təxminən 30 gün sonra nəzarət endoskopiyası aparılır və qalan genişlənmiş venalar təkrar liqasiya olunur. Venalar tam aradan qalxana qədər seanslar davam etdirilir.
Üstünlüklər
Açıq cərrahi müdaxilə ilə müqayisədə endoskopik liqasiya varikoz venalara qida borusunun içindən təsir etməyə imkan verir.
-
Kəsiksiz müdaxilə
Endoskop ağız vasitəsilə yeridilir, venalar elastik halqalarla sıxılır, kəsik qalmır.
-
Aşkar edib dərhal müalicə
Endoskopiya zamanı qanaxma mənbəyi görünür və eyni seansda liqasiya aparılır.
-
Dərman yuxusu altında
Prosedur adətən sedasiya ilə aparılır, ümumi narkoz çox vaxt lazım olmur.
-
Nəzarət və təkrar liqasiya
Nəzarət endoskopiyasında yeni aşkar edilən venalar təkrar liqasiya olunur.
Göstərişlər
Liqasiyaya ehtiyac endoskopik müayinədə qida borusunun varikoz genişlənmiş venaları aşkar edildikdə müəyyən olunur. Prosedur üç məqsədlə aparılır:
- qanaxma riski yüksək olan iri venalarda ilk qanaxmanın qarşısını almaq;
- artıq qanaxma keçirmiş pasiyentlərdə təkrar qanaxmanın qarşısını almaq;
- davam edən qanaxmanı təcili dayandırmaq.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Qida borusu venalarından qanaxmanın qarşısını almaq üçün bir neçə yol var. Venalardakı təzyiqi azaldan dərmanlar uzunmüddətli qəbulla tətbiq edilir və çox vaxt liqasiya ilə birgə təyin olunur. Skleroterapiya (venaya dərman yeridilməsi) başqa endoskopik variantdır. Qanaxma artıq başlayıbsa, balonlu zondla müvəqqəti sıxma, damar içi dərmanlar, ağır hallarda TİPS adlanan şunt əməliyyatı və ya cərrahi üsullar tətbiq edilir. Əsas xəstəlik — qaraciyər sirrozu — ayrıca müalicə olunur, bəzən transplantasiya müzakirə edilir.
Üsulu həkim venaların ölçüsünə, daha əvvəl qanaxma olub-olmamasına, qaraciyərin vəziyyətinə, laxtalanma göstəricilərinə və ümumi halınıza görə seçir. Qərar sizinlə müzakirə edilir.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Davam edən qanaxmada prosedur həyati göstərişlə aparılır, planlı liqasiyadan əvvəl isə aşağıdakı hallar nəzərə alınır.
Mütləq əks göstərişlər
- endoskopu yeritməyə imkan verməyən kritik daralmalar;
- mediastinit, qida borusu selikli qişasının yanıqları və ağır zədələnmələri;
- aorta anevrizması;
- kəskin miokard infarktı, beyin qan dövranının kəskin pozulması;
- lateksə allergiya — halqalar lateksdən ola bilər, həkimə mütləq deyin.
Nisbi əks göstərişlər
- ürək-ağciyər çatışmazlığının ağır formaları;
- hemofiliya və laxtalanmanın digər ağır pozğunluqları;
- psixi pozğunluqlar, onurğanın ifadəli əyrilikləri;
- venaların kardia nahiyəsində yerləşməsi və ya diametrinin 3 mm-dən az olması — başqa üsul seçilə bilər.
Prosedurun mümkünlüyü barədə son qərarı həkim müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Qaraciyər xəstəliyi olan insanlarda hər müdaxilə daha diqqətli planlaşdırılır. Prosedur monitor nəzarəti altında aparılır, laxtalanma göstəriciləri əvvəlcədən yoxlanılır.
- halqa düşdükdən sonra qalan yaradan gec qanaxma — adətən 1–2 həftə ərzində
- udarkən ağrı və ya döş sümüyü arxasında narahatlıq, bir neçə gün
- qida borusu divarının deşilməsi — nadir
- hərarət və tənəffüs yollarına maye düşməsi (aspirasiya)
- venaların təkrar genişlənməsi və təkrar seans ehtiyacı
- sedasiyaya qarşı reaksiya
Qaraciyər çatışmazlığının dərəcəsi, laxtalanma pozğunluğu, aktiv qanaxma və qan trombositlərinin azlığı riski artırır. Həkim bu göstəricilərə əvvəlcədən baxır.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 8–12 saat
Acqarına gəlirsiniz, qan analizləri və laxtalanma göstəriciləri yoxlanır.
-
Əməliyyat 15–30 dəqiqə
Dərman yuxusunda endoskopla venalara elastik halqalar keçirilir.
-
Bərpa 7–10 gün
2–3 gün müşahidədə qalırsınız, bir aydan sonra nəzarət endoskopiyası aparılır.
Əməliyyata hazırlıq
Planlı liqasiyadan əvvəl həkim qaraciyərin vəziyyətini və qanaxma riskini qiymətləndirir:
- qanın ümumi analizi trombositlərin sayı ilə, koaquloqramma, biokimyəvi analiz;
- qarın boşluğunun USM-i;
- EKQ, lazım olduqda anestezioloq baxışı.
Prosedur acqarına aparılır: 8–12 saat əvvəl yemək, 2–4 saat əvvəl maye qəbul etmək olmaz. Qanı durulaşdıran dərmanlar, beta-blokatorlar və diabet dərmanları barədə həkimə deyin, onların qəbulunu razılaşdırın. Təcili hallarda mədə zondla boşaldılır.
Əməliyyat necə aparılır
- Hazırlıq. Siz kuşetkada yan üstə uzanırsınız, venaya kateter qoyulur və dərman yuxusu verilir. Endoskopu dişlərdən qorumaq üçün ağıza xüsusi ağızlıq yerləşdirilir.
- Baxış. Nazik çevik endoskop ağız vasitəsilə qida borusuna yeridilir, həkim selikli qişanı nəzərdən keçirir və genişlənmiş venaları müəyyən edir.
- Liqasiya. Hər vena endoskopun ucundakı qurğuya sorulur və onun əsasına elastik halqa keçirilir. Venaların genişlənmə dərəcəsindən asılı olaraq bir seansda bir neçə halqa qoyulur.
- Tamamlama. Həkim nəzarət baxışı aparır və endoskopu çıxarır.
Prosedur 15–30 dəqiqə çəkir. Ayıldıqdan sonra palataya keçirsiniz.
Stasionarda qalma
Adətən 2–3 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Prosedurdan sonra nəbz, təzyiq, nəcisin rəngi və qusma izlənilir. İlk saatlarda yemək verilmir, sonra əvvəlcə soyudulmuş maye, bir neçə saatdan sonra yumşaq qida tədricən icazə verilir. Boğazda və döş qəfəsində yüngül narahatlıq ola bilər, ağrıkəsici verilir. Həkim lazım bilərsə, mədə turşusunu azaldan və qanaxmanın qarşısını alan dərmanlar təyin edir. Vəziyyətiniz sabit olduqda, udmaq çətinlik törətmədikdə evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Prosedurdan sonra 2–3 gün həkim müşahidəsi altında qalırsınız.
- ilk günlərdə otaq temperaturunda maye və əzilmiş qida qəbul edin;
- həkim mədə turşuluğunu azaldan dərmanlar təyin edir, onları göstərildiyi kimi qəbul edin;
- bir neçə gün döş sümüyü arxasında yüngül narahatlıq və udqunanda çətinlik ola bilər;
- 30 gündən sonra nəzarət endoskopiyasına gəlin;
- 6–12 aydan sonra yekun yoxlama, sonra ildə 1–2 dəfə endoskopik müayinə aparılır.
Qaraciyər xəstəliyinin müalicəsini hepatoloq və ya qastroenteroloqla birlikdə davam etdirmək vacibdir.
Yadda saxla!
Liqasiya qanaxmanın qarşısını alır, amma portal hipertenziyanın özünü aradan qaldırmır, ona görə venalar zamanla yenidən genişlənə bilər. Spirtli içkidən tam imtina və qaraciyər xəstəliyinin müalicəsi nəticəni qorumaq üçün vacibdir.
- Qanlı və ya qəhvə rəngli qusma, qara rəngli nəcis, ani zəiflik olarsa, dərhal təcili yardım çağırın.
- Güclü döş ağrısı və ya hərarət olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Nəzarət endoskopiyalarını buraxmayın.
Qiymət cədvəli
- Qida borusu venalarının endoskopik liqasiyası 600 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Liqasiya dərman yuxusunda aparılır, ona görə prosedur zamanı ağrı hiss etmirsiniz. Sonrakı 2–3 gündə döş sümüyü arxasında yüngül ağrı və udqunanda narahatlıq ola bilər. Bunu azaltmaq üçün həkim dərman təyin edir.
Adətən venaları tam aradan qaldırmaq üçün 2–4 seans lazım olur. Seanslar arasında təxminən bir ay fasilə verilir. Dəqiq sayı venaların ölçüsündən və sayından asılıdır.
Bəli, davam edən qanaxmada liqasiya təcili aparılır və qanaxmanı dayandırmağın əsas yollarından biridir. Bu zaman uzun ac qalma kimi hazırlıq mərhələləri tam yerinə yetirilmir, mədə zondla boşaldılır. Prosedur reanimasiya tədbirləri ilə birlikdə aparılır.
Portal hipertenziya davam etdiyi üçün yeni genişlənmiş venalar yarana bilər. Ona görə ildə 1–2 dəfə nəzarət endoskopiyası tövsiyə olunur. Erkən aşkar edilən venalar asanlıqla təkrar liqasiya edilir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Histeroskopiya nə vaxt lazımdır və necə aparılır?
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna baxmağa, lazım gəldikdə biopsiya götürməyə və bəzi törəmələri çıxarmağa imkan verir. Hazırlıq və ağrının idarəsi…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
CO2 ilə kolonoskopiya — bağırsağın müayinəsi informativ və təhlükəsizdir
Kolonoskopiya kolorektal xərçəngin (yoğun bağırsaq xərçənginin) profilaktikasında və erkən diaqnostikasında açar rol oynayır. Skrininq müayinəsi xəstəliyi hələ əlamət…
İstiqamət: Endoskopiya
Prosedurdan sonra endoskopun emalı və dezinfeksiyası
Endoskopik müayinələr bu gün klinik praktikanın demək olar ki, bütün istiqamətlərində istifadə olunur. Onlar həkimə daxili orqanların vəziyyəti…
İstiqamət: Endoskopiya
Barrett qida borusu: bu nədir və biz necə kömək edə bilərik?
Barrett qida borusu – qastroezofageal reflyuksun (QÖRX) yaratdığı xroniki qıcıqlanma səbəbindən qida borusunun aşağı şöbəsinin selikli qişasının dəyişdiyi…
İstiqamət: Qastroenterologiya
