Qida borusunun stentlənməsi daralmış nahiyəyə xüsusi genişləndirici protezin — stentin yerləşdirilməsidir. Prosedur şiş və ya çapıq səbəbindən çətinləşmiş udqunmanı bərpa edir və qidanın mədəyə sərbəst keçməsini təmin edir. Stent dərman yuxusu altında endoskop vasitəsilə qoyulur, döş qəfəsi və qarın açılmır.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Sedasiya
- Müddət
- 15–30 dəqiqə
- Stasionarda
- 1–3 gün
- Bərpa
- 1 həftə
- Qiymət
- 2 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- qida borusuna stent qoyulması
- endoskopik stentləmə
- ezofageal stentləmə
- qida borusunun endoprotezləşdirilməsi
Əməliyyatın təsviri
Qida borusu daraldıqda əvvəlcə bərk, sonra yumşaq qida, ən ağır hallarda isə hətta su keçməkdə çətinlik çəkir. İnsan arıqlayır, qidalanma və maye balansı pozulur. Daralmanın səbəbi qida borusunun və ya qonşu orqanların şişi, şişin xaricdən sıxması, yanıq və ya iltihabdan sonra qalan çapıq ola bilər.
Stent elastik metal tordan hazırlanmış borucuqdur. O, sıxılmış vəziyyətdə daralma nahiyəsinə yeridilir, sonra açılır və öz elastikliyi ilə divarları genişləndirərək mənfəzi açıq saxlayır. Örtüklü stentlər toxumanın stentin içinə böyüməsinin qarşısını alır və qida borusu ilə nəfəs borusu arasındakı fistulu bağlaya bilir.
Stentləmə xəstəliyin özünü müalicə etmir, amma insana yenidən ağızdan qidalanmaq imkanı verir. Şişin cərrahi müalicəsi mümkün olmadıqda bu, həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağın əsas yollarından biridir. Bəzən stent kimyaterapiya və ya şüa terapiyası dövründə müvəqqəti qoyulur.
Eyni üsulla mədənin çıxış şöbəsi, onikibarmaq bağırsaq və yoğun bağırsaq da stentlənə bilər.
Əməliyyatın nəticəsi
Stent açıldıqca qida borusunun mənfəzi genişlənir, udqunma asanlaşır və ağızdan qidalanma mümkün olur. Fistul olduqda örtüklü stent onu bağlayır, qida və maye nəfəs yollarına düşmür.
Nəzarət müayinələrində həkim stentin vəziyyətini və mövqeyini, udqunmanın necə yaxşılaşdığını qiymətləndirir. Rentgen və ya endoskopik yoxlama lazım olduqda təkrarlanır.
Üstünlüklər
Cərrahi əməliyyatdan fərqli olaraq stentləmə daralmış qida borusunun keçiriciliyini kəsiksiz bərpa edir.
-
Kəsiksiz
Stent endoskop vasitəsilə daralma nahiyəsinə yerləşdirilir, döş qəfəsi və qarın açılmır.
-
Udqunma tez yaxşılaşır
Stent açıldıqdan sonra ilk günlərdə maye və yumşaq qidanı udmaq asanlaşır.
-
Dərman yuxusu altında
Prosedur sedasiya ilə aparıldığı üçün ümumi narkoz yükü olmur.
-
Fistulun bağlanması
Örtüklü stent qida borusu ilə nəfəs borusu arasındakı fistulu örtə bilər.
Göstərişlər
- qida borusunun mənfəzi daraldan şişləri;
- cərrahiyyə və ya şüa terapiyasından sonra təkrarlanan və ya böyüyən şişlər;
- qida borusunu xaricdən sıxan törəmələr (ağciyər, limfa düyünləri və s.);
- qida borusu ilə nəfəs borusu arasında fistul;
- bujlama ilə kömək olmayan xoşxassəli daralmalar;
- mədənin pilorik şöbəsinin, onikibarmaq bağırsağın, mədəaltı vəzin, öd yollarının və yoğun bağırsağın keçiriciliyi pozan şişləri.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Qida borusu daralmasının müalicəsi səbəbdən asılıdır. Xoşxassəli çapıq daralmalarda balon dilatasiyası və bujlama əsas seçimdir, bəzən stent müvəqqəti yerləşdirilir. Şiş səbəb olduqda şüa və ya kimyəvi müalicə daralmanı azalda bilər. Əməliyyat mümkün deyilsə, qida mədəyə və ya nazik bağırsağa yeridilən zond və ya stoma vasitəsilə verilə bilər. Seçilmiş hallarda şişlə birlikdə qida borusunun bir hissəsini götürən əməliyyat da müzakirə olunur.
Stent çox vaxt səbəb aradan qaldırılmayanda, yəni yeməyi bərpa etmək və simptomları yüngülləşdirmək lazım gələndə seçilir. Qərarı həkim daralmanın səbəbinə, uzunluğuna və yerinə, ümumi vəziyyətinizə və yaşadığınız simptomlara görə verir. Seçim sizinlə müzakirə edilir.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- endoskopun keçməsinə imkan verməyən tam daralma;
- selikli qişanın ağır zədələnməsi;
- kəskin miokard infarktı, insult;
- mediastinit — döş qəfəsinin orta hissəsində irinli iltihab.
Nisbi əks göstərişlər
- hemofiliya və laxtalanmanın digər ağır pozğunluqları;
- onurğanın kəskin əyriliyi;
- iri zob;
- ağır ürək-ağciyər çatışmazlığı.
Stentin qoyulmasının mümkünlüyünü həkim müayinədən sonra müəyyən edir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Stent yerləşdirilməsi yaxşı tanınan prosedurdur, lakin hər müdaxilə və sedasiya risk daşıyır. Həkim monitor və rentgen nəzarəti altında işləyir.
- döş sümüyü arxasında ağrı və yad cisim hissi, ilk günlərdə daha çox
- stentin yerindən sürüşməsi — yenidən düzəltmək lazım gələ bilər
- şişin stentin üstündən və ya içindən böyüməsi, daralmanın yenidən yaranması
- yeməyin stentə ilişməsi
- mədə turşusunun qida borusuna axması (reflüks) — stent mədə ilə birləşmə yerinə yaxındırsa
- qanaxma və ya qida borusu divarının deşilməsi — nadir
- nəfəs borusuna təzyiq və nəfəs darlığı — nadir
- sedasiyaya qarşı reaksiya
Şiş fonunda zəiflik, qanı durulaşdıran dərmanlar, əvvəlki şüa müalicəsi və tənəffüs yollarına yaxın yerləşmə riski artıra bilər.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 2–5 gün
Qastroskopiya, KT və ya rentgen, analizlər və EKQ tələb olunur.
-
Əməliyyat 15–30 dəqiqə
Dərman yuxusu altında endoskop vasitəsilə, kəsiksiz aparılır.
-
Bərpa 1 həftə
İlk günlər həkim nəzarətindəsiniz, qidalanma 5–6 günə tədricən genişlənir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada həkim daralmanın yerini və uzunluğunu dəqiqləşdirmək üçün müayinələr təyin edir:
- qastroskopiya, lazım olduqda biopsiya;
- kontrastlı rentgen və ya döş qəfəsinin KT-si;
- ümumi qan analizi, koaquloqramma, biokimyəvi analizlər;
- EKQ, terapevt və anestezioloq baxışı.
Prosedurdan 8–12 saat əvvəl yeməyi, 2–4 saat əvvəl isə mayeni tam dayandırın. Yoğun bağırsaq stentlənəcəksə, hazırlıq kolonoskopiyadakı kimidir — bağırsaq təmizlənir. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın.
Əməliyyat necə aparılır
- Sedasiya. Anestezioloq dərman yuxusu üçün preparatın dozasını fərdi seçir, prosedur zamanı diskomfort olmur.
- Endoskopun yeridilməsi. Ucunda kamera və işıq olan nazik endoskop ağız yolu ilə daralma nahiyəsinə çatdırılır. Həkim daralmanın sərhədlərini qiymətləndirir və stentin ölçüsünü seçir.
- Stentin yerləşdirilməsi. Sıxılmış stent xüsusi ötürücü vasitəsilə daralma yerinə yeridilir və orada açılır. Düzgün mövqeyi endoskopik və bəzən rentgen nəzarəti ilə yoxlanılır.
- Tamamlama. Endoskop ehtiyatla çıxarılır, siz ayılırsınız.
Prosedur 15–30 dəqiqə çəkir və qansız aparılır. Stent sonrakı 1–2 gün ərzində tam açılır.
Stasionarda qalma
Adətən 1–3 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Prosedur sedasiya altında aparılır. Oyandıqdan sonra nəbz, təzyiq, ağrı və nəfəs izlənilir, stentin yerini yoxlamaq üçün rentgen çəkilə bilər. Döş qəfəsində yüngül ağrı və sıxılma hissi normaldır, ağrıkəsici verilir. Əvvəlcə maye, sonra tədricən yumşaq, xırda doğranmış qida icazə verilir. Yeməkdən sonra oturaq vəziyyətdə qalmaq, başı qaldırılmış yatmaq tövsiyə olunur. Ağrı nəzarətdədirsə, qidalanırsınızsa və nəfəs normaldırsa, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı qidalanma tövsiyələri verilir.
Bərpa dövrü
İlk 3 gün stentin nahiyəsində yüngül ağrı və hərarətin bir qədər yüksəlməsi mümkündür, bu dövrdə həkim nəzarətindəsiniz. Qidalanma tədricən genişlənir:
- 1–2-ci gün: otaq temperaturunda su, çay, süd, durulaşdırılmış şirə, yağsız bulyon;
- 3–4-cü gün: isti olmayan duru şorbalar və sıyıqlar;
- 5–6-cı gündən: blenderdən keçirilmiş adi yeməklər.
Kiçik porsiyalarla, oturaq vəziyyətdə yeyin və hər tikəni su ilə için. Reflüksün qarşısını almaq üçün yeməkdən sonra 2 saat uzanmayın, çarpayının baş tərəfini 30–40 dərəcə qaldırın.
Yadda saxla!
Stent mexaniki maneəni aradan qaldırır, lakin onu yaradan xəstəliyi müalicə etmir. Ona görə onkoloqun və ya qastroenteroloqun təyin etdiyi əsas müalicəni davam etdirin. Lifli ət, bərk meyvə qabığı, iri tikələr stentin tutulmasına səbəb ola bilər.
- Udqunma yenidən çətinləşərsə və ya qida döşdə ilişib qalarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Kəskin döş ağrısı, qusma və ya qanlı ifrazat stentin yerdəyişməsinin əlaməti ola bilər.
- Öskürək yeməklə əlaqəlidirsə, bu barədə həkiminizə mütləq deyin.
Qiymət cədvəli
- Qida borusunun stentlənməsi 2 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Prosedur dərman yuxusu altında aparılır, ona görə ağrı hiss etmirsiniz və çox vaxt onu xatırlamırsınız. Sonra bir neçə gün döş sümüyünün arxasında yad cisim və ya sıxılma hissi ola bilər. Bu, stentin açılması ilə bağlıdır və tədricən keçir.
Bu, stentin qoyulma səbəbindən asılıdır. Şişdə stent çox vaxt daimi qalır, xoşxassəli daralmada və ya müalicə dövründə isə müvəqqəti qoyulur və sonra çıxarılır və ya dəyişdirilir. Müddəti və nəzarət qrafikini həkim fərdi müəyyən edir.
Bəli, xüsusilə örtüklü stentlərdə və şiş kiçildikdə yerdəyişmə ehtimalı var. Belə olduqda stent endoskopik yolla düzəldilir və ya yenisi ilə əvəz edilir. Qidalanma qaydalarına əməl etmək bu riski azaldır.
Əksər pasiyentlər stentlə evdə yaşayır, ağızdan qidalanır və gündəlik işlərini görür. Stent metal aşkarlayıcılardan keçməyə mane olmur. MRT müayinəsindən əvvəl stentin növü barədə həkimə məlumat verin.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Histeroskopiya nə vaxt lazımdır və necə aparılır?
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna baxmağa, lazım gəldikdə biopsiya götürməyə və bəzi törəmələri çıxarmağa imkan verir. Hazırlıq və ağrının idarəsi…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
CO2 ilə kolonoskopiya — bağırsağın müayinəsi informativ və təhlükəsizdir
Kolonoskopiya kolorektal xərçəngin (yoğun bağırsaq xərçənginin) profilaktikasında və erkən diaqnostikasında açar rol oynayır. Skrininq müayinəsi xəstəliyi hələ əlamət…
İstiqamət: Endoskopiya
Prosedurdan sonra endoskopun emalı və dezinfeksiyası
Endoskopik müayinələr bu gün klinik praktikanın demək olar ki, bütün istiqamətlərində istifadə olunur. Onlar həkimə daxili orqanların vəziyyəti…
İstiqamət: Endoskopiya
Barrett qida borusu: bu nədir və biz necə kömək edə bilərik?
Barrett qida borusu – qastroezofageal reflyuksun (QÖRX) yaratdığı xroniki qıcıqlanma səbəbindən qida borusunun aşağı şöbəsinin selikli qişasının dəyişdiyi…
İstiqamət: Qastroenterologiya
