Barmağın, əlin və ya ətrafın travmatik qopması istehsalat, məişət alətləri və qəzalar zamanı baş verir. Həyat üçün əsas təhlükə qan itkisidir. Qopmuş hissəni düzgün saxlamaq onun cərrahi yolla bərpa olunma şansını artırır.
Əlamətlər
- Barmağın və ya ətrafın tam və ya qismən ayrılması
- Güclü qanaxma
- Güclü ağrı və ya şok səbəbindən ağrının zəif hiss olunması
- Solğunluq, soyuq tər, sürətli nəbz — qan itkisi əlamətləri
Nə etməli
-
103-ə zəng edin
Özünüzü qoruyun: maşın və ya aləti söndürün. Təcili yardımı dərhal çağırın.
-
Qanaxmanı dayandırın
Yaraya steril və ya təmiz parça qoyub güclə sıxın. Qan sıxmaya baxmayaraq güclü axırsa, ətrafa yaradan yuxarı turniket qoyun və vaxtını qeyd edin.
-
Yaranı örtün
Kötüyü steril sarğı ilə örtün, zədələnmiş ətrafı qaldırın.
-
Qopmuş hissəni saxlayın
Qopmuş hissəni yumadan, təmiz və ya steril sarğıya bükün, plastik paketə qoyub ağzını bağlayın. Paketi su və buz qarışığı olan ikinci paketə və ya qaba qoyun. Paketin üstünə ad və vaxtı yazın.
-
Şokun qarşısını alın
Zərərçəkəni uzandırın, örtün, sakitləşdirin. Yemək və içki verməyin.
-
Qopmuş hissəni zərərçəkənlə birlikdə göndərin
Paketi təcili yardım briqadasına təhvil verin.
Nə etmək olmaz
- Qopmuş hissəni birbaşa buza və ya suya qoymayın — toxuma zədələnir
- Qopmuş hissəni yumayın, ona məlhəm və ya antiseptik sürtməyin
- Qismən ayrılmış hissəni kəsib ayırmayın — onu təbii vəziyyətdə sarğı ilə dəstəkləyin
- Turniketi özbaşına boşaltmayın
- Zərərçəkənə yemək və içki verməyin
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
Barmağın və ya ətrafın qopmasında həmişə dərhal 103-ə zəng edin. Kiçik barmaq ucunun zədəsində belə cərrahi yardım vacibdir.
Tez-tez verilən suallar
Bəzi hallarda bu mümkündür. Uğur ehtimalı zədənin növündən, keçən vaxtdan və qopmuş hissənin necə saxlanmasından asılıdır. Qərarı mütəxəssis cərrah verir, ona görə qopmuş hissəni düzgün saxlayıb mümkün qədər tez göndərmək vacibdir.
Yaraya güclü və davamlı birbaşa təzyiq edin, mümkünsə təzyiqli sarğı qoyun. Əl altındakı vasitələrdən hazırlanmış turniket enli olmalıdır — nazik ip, məftil istifadə etməyin.
