Qulağın qəflətən tutulması hissi bir çoxlarına tanışdır. Bu səhifədə qulaq tutulmasının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Allerqoloq Cərrah İnfeksionist Nevroloq Otolarinqoloq Terapevt
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Qulağın qəflətən tutulması hissi bir çoxlarına tanışdır. Bu, xoşagəlməz olsa da, belə vəziyyətdə adətən həkimə tələsmirlər. Çox vaxt simptom ətraf mühit şəraitinə təbii reaksiyadır və təhlükə yaratmır. Ağrısız qulaq tutulmasının səbəbləri təyyarə uçuşları zamanı və ya sürətlə hərəkət edən nəqliyyatda atmosfer təzyiqinin dəyişməsi, eşitmə keçidinə suyun düşməsi və s. Ola bilər. Bu hallarda narahatedici hisslər xarici təsir kəsildikdən sonra tez keçir. Lakin qulağın qəflətən tutulması hissi tez-tez yaranırsa, ona baş ağrısı, ürəkbulanma və digər xoşagəlməz simptomlar əlavə olunursa, mütəxəssis müayinəsi zəruridir. Bu hallarda tutulma orqanizmdə patoloji prosesin gizli inkişafından xəbər verə bilər. Gizli gedən xəstəliyi yalnız həkim aşkar edə bilər. Bu nə qədər tez baş versə, insanın həyat keyfiyyətini pozan narahatedici hisslərdən qurtulmaq və ciddi ağırlaşmaların inkişafından qaçmaq şansı bir o qədər çox olar.
Növləri
Yerləşməsinə görə tutulma belə olur:
- Birtərəfli;
- Ikitərəfli.
Hisslərin ifadəlilik dərəcəsinə görə tutulmanın 3 tipi fərqləndirilir:
- Yüngül — xüsusi narahatlıq yaratmır;
- Orta — yuxunun keyfiyyətini pozur və əsəbilik yaradır;
- Orta ağırlıqda — daim mövcuddur, emosional vəziyyətə təsir edir və yuxusuzluğa səbəb olur;
- Ağır — nəzərəçarpacaq narahatlıq gətirir, demək olar ki, tam eşitmə itkisi ilə müşayiət olunur, iş qabiliyyətinin xeyli azalmasına gətirib çıxarır.
Əlavə akustik simptomların xarakterinə görə qulaq tutulması aşağıdakılarla fərqləndirilir:
- Şaqqıltı;
- Cingilti;
- Fit səsi;
- Küy;
- Dalğavari döyünən gurultu.
Bu patologiya zamanı yaranan səslər gücünə görə fərqlənir və ətraf mühitdən deyil, beyin tərəfindən yaradılır. Pasiyentlər öz hisslərini təsvir edərkən tez-tez bunun qulaqda çalxalanan suya və ya eşitmə keçidini içəridən dartan bir əşyanın olmasına bənzədiyini deyirlər.
Səbəbləri
Eşitmə orqanında tutulmanın yaranması ən çox ciddi sağlamlıq təhlükəsi daşımayan səbəblərdən olur:
- Qulağa su və ya yad cismin düşməsi;
- Kükürd tıxacının əmələ gəlməsi;
- Kəskin təzyiq dəyişmələri;
- Ucadan gələn səslərin təsiri;
- Yaşla bağlı dəyişikliklər;
- Xroniki yorğunluq;
- Allergenlərin təsiri;
- Adi soyuqdəymə.
Daha ciddi səbəblərə aiddir:
- Orta qulaqda iltihabi proses;
- Eşitmə keçidinin infeksion və virus zədələnmələri;
- Anemiya;
- Kəllə-beyin travmaları;
- Orqanizmin intoksikasiyası;
- Damarların sıxılması ilə müşayiət olunan onurğanın distrofik dəyişiklikləri;
- Endokrin sistemin xəstəlikləri;
- Nevroloji pozulmalar.
Sol, sağ və ya hər iki qulağın eyni vaxtda tutulmasına səbəb olan patoloji amilləri yalnız həkim müəyyən edə bilər. Məhz buna görə cüzi tutulma yarandıqda belə mütəxəssisə müraciət edib diaqnostik müayinədən keçmək lazımdır.
Diaqnostika
Qulağı sanki tutulub, lakin ağrımır və ya eşitmə keçidində cüzi ağrı var şikayəti ilə həkimə müraciət edildikdə ilk növbədə anamnez toplanır.
- Analizlər
- Audiometriya
- Baş beynin MRT-si
- Gicgah sümüklərinin KT-si
- Braxiosefal arteriyaların dupleks skanlaşdırılması
- Otoskopiya
- Baş və boyun damarlarının USDM-i
- Timpanometriya
Pasiyentin sorğusu, obyektiv müayinənin, audioqramma və kamerton sınaqlarının aparılması mütəxəssisə ilkin diaqnoz qoymağa imkan verir, onu təsdiqləmək və dəqiqləşdirmək üçün əlavə müayinələr təyin olunur.
- İltihabi prosesin intensivliyini qiymətləndirmək, infeksiyadan şübhələndikdə törədicini axtarmaq və s. Üçün analizlər.
- LOR orqanlarının anatomik strukturlarını qiymətləndirmək üçün qulağın, burunudlağın və burunun videoendoskopiyası.
- Orta qulaqda yerləşən patoloji dəyişiklikləri aşkar etmək üçün xüsusi mikroskopla otomikroskopiya.
- Pasiyentdə səs rəqslərinin keçiriciliyi pozuntularını aşkar etmək məqsədilə qulaq zondlu xüsusi aparatla timpanometriya.
- Audiometriya: eşitmə kəskinliyinin tədqiqi.
- Qan axını sürətini qiymətləndirmək üçün boyun damarlarının USDM-i.
- Mexaniki travmaların, infeksion, iltihabi və ya damar patologiyalarının, şiş strukturlarının olub-olmadığını dəqiqləşdirmək məqsədilə daxili qulağın KT-si.
- Baş beyin və gicgah sümüklərinin MRT-si.
Diaqnostik müayinəyə tez-tez dar ixtisaslı mütəxəssislər cəlb edilir.
Müalicə
Terapiya üsulunun seçimi tutulmanın yaranmasına səbəb olan amildən asılıdır. Əksər hallarda xəstəyə hospitalizasiya tələb etməyən dərman müalicəsi təyin olunur. Dərman preparatlarını həkim diaqnostika nəticələrini və insanın ümumi vəziyyətini nəzərə alaraq fərdi seçir. Bunlar ola bilər:
- Antibiotiklər;
- Antivirus preparatlar;
- Göbələk əleyhinə vasitələr;
- Iltihab əleyhinə preparatlar;
- Antihistamin vasitələr;
- Vazokonstriktorlar (damarları daraldan dərmanlar);
- Immunomodulyatorlar.
Terapiyanın effektivliyini artırmaq üçün həkim bir neçə dərman vasitəsini birləşdirə bilər. Dərman müalicəsi sxeminə qan dövranını stimullaşdıran, mənfi hissləri azaldan, orta qulaqdan mayenin axınını yaxşılaşdıran fizioterapevtik prosedurlar da daxil edilir.
Klinik cəhətdən mürəkkəb hallarda cərrahi müdaxilə tələb olunur. Göstərişlərə əsasən xəstələrə bunlar təyin oluna bilər:
- Timpanoplastika (baraban pərdəsinin plastikası);
- Hipertrofik rinitin müalicəsi üçün konxotomiya (burun balışcığının bir hissəsinin çıxarılması);
- Angina aşkar edildikdə tonzillektomiya (badamcıqların çıxarılması), adenoidit aşkar edildikdə isə adenotomiya (adenoidlərin çıxarılması);
- Orta qulağı patoloji toxumalardan təmizləmək məqsədilə sanasiya əməliyyatı.
Bəzi hallarda orta və daxili qulaqda rekonstruktiv müdaxilələrin aparılması tələb oluna bilər.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Qulaqların tutulması vəziyyətinə əhəmiyyət verilməzsə, onu törədən səbəb aydınlaşdırılmazsa və müalicə kursu keçilməzsə, nəticələr çox ciddi ola bilər. Bu əlaməti aradan qaldırmaq üçün həkimlə məsləhətləşmədən damcı, məlhəm, xalq vasitələrinə müraciət etmək xüsusilə təhlükəlidir.
Mütəxəssislər bu hallarda yarana biləcək ağırlaşmalara aid edirlər:
- Karlığın inkişafı;
- Eşitmənin tam itirilməsi;
- Baraban pərdəsinin zədələnməsi;
- Irinli otit;
- Infeksiyanın generalizasiyası, beyin daxil olmaqla bütün orqanizmə yayılması;
- Eşitmə sinirinin zədələnməsi.
Bu cür nəticələrin qarşısını almaq üçün tutulma yarandıqda mütləq həkimə müraciət etmək və mütəxəssisin bütün tövsiyələrinə əməl etmək lazımdır.
Hansı həkimə müraciət etməli
Əvvəllər müəyyən edilmiş xəstəlik olmadan tez-tez qulaqların niyə tutulduğunu aydınlaşdırmaq üçün ilk növbədə terapevtə və ya LOR həkiminə müraciət etmək lazımdır (uşağı pediatra göstərmək lazımdır). Bu profillərin həkimləri ilkin diaqnostik müayinədən sonra ilkin diaqnoz qoyacaq. Narahatedici hisslərin yaranmasına səbəb ola biləcək ehtimal olunan əsasında pasiyent dar ixtisaslı mütəxəssisə yönləndirilir.
Yadda saxla!
Qulaqda tutulma hissi kifayət qədər ciddi əlamətdir. Təbii səbəblərdən yaransa və sağlamlığa təhlükə yaratmasa belə, xoşagəlməz hisslərin özü diskomfort yaradır və əsəbiləşdirir. Əksər hallarda qulaq tutulmasının müalicəsiz qalması ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər:
- Eşitmənin itirilməsi;
- Üz sinirinin iflici;
- Meningit və s.
Qulaq tutulmasında eşitmə kəskinliyinin azalması irəliləmə meylindədir. Tədricən insan ətrafındakı real səsləri qavramaqda çətinlik çəkməyə başlayır ki, bu da həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirə bilər. Görünən səbəb olmadan qəflətən qulaq tutulubsa və xoşagəlməz hisslər bir neçə gün keçmirsə, mütləq həkimə müraciət edib konsultasiya almaq lazımdır. Mütəxəssis düzgün diaqnoz qoya və klinik hala uyğun müalicə kursu təyin edə biləcək.
Suallar və cavablar
Bu əlamət heç bir səbəb olmadan daim yaranmır, sadəcə ona səbəb olan patologiya gizli gedə bilər, yəni aydın mənfi əlamətlərlə müşayiət olunmaya bilər. Bu halda əsl səbəbi yalnız həkim müəyyən edə bilər. Vaxtında mütəxəssisə müraciət həyat keyfiyyətinin bərpası və ciddi nəticələrin qarşısının alınması üçün bütün şansları verir.
Bu patoloji vəziyyətin yaranmasına həm təbii, həm də patoloji çoxlu səbəb təsir edə bilər. Qulağın vaxtaşırı və ya daim niyə tutulduğu sualına yalnız həkim, üstəlik yalnız ətraflı diaqnostikadan sonra cavab verə bilər.
Bu patoloji hadisəni özbaşına aradan qaldırmaq kəskin şəkildə yolverilməzdir. Dərmanlar üzrə bütün tövsiyələri yalnız həkim diaqnostika aparıb xoşagəlməz hislərə səbəb olan amili aşkar etdikdən sonra verə bilər.
