Qastrektomiya mədənin tam çıxarılması əməliyyatıdır və orqanı saxlamaq mümkün olmayan hallarda, əsasən mədə xərçəngində aparılır. Mədə ətrafdakı piy toxuması və limfa düyünləri ilə birlikdə götürülür, sonra qida borusu nazik bağırsaq ilgəyinə birləşdirilir ki, qida keçidi bərpa olunsun. Əməliyyat ümumi narkoz altında açıq və ya laparoskopik üsulla aparılır.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 3–5 saat
- Stasionarda
- 7–14 gün
- Bərpa
- 6 ay
- Qiymət
- 7 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- mədənin tam çıxarılması
- total qastrektomiya
- mədənin ekstirpasiyası
- laparoskopik qastrektomiya
- ezofagoyeyunoanastomozla qastrektomiya
- Gastrectomia
Əməliyyatın təsviri
Mədə qidanı qəbul edən, qarışdıran və həzmin ilk mərhələsini təmin edən orqandır. Şiş mədənin yuxarı və ya mərkəzi hissəsində yerləşdikdə, bütün divarı əhatə etdikdə və ya əvvəlki qismən rezeksiyadan sonra təkrarlandıqda, orqanın bir hissəsini saxlamaq təhlükəsiz olmur. Belə hallarda cərrah mədəni tam çıxarır.
Qastrektomiya mürəkkəb, böyük həcmli əməliyyatdır. Onun əsas məqsədi şişi sağlam toxuma sərhədləri daxilində, regionar limfa düyünləri ilə birlikdə götürmək və xəstəliyin yayılma riskini azaltmaqdır. Mədə çıxarıldıqdan sonra qida borusu nazik bağırsağın ilgəyi ilə birləşdirilir (ezofagoyeyunoanastomoz), ona görə qidalanma mümkün qalır, lakin rejim dəyişir.
Giriş variantları:
- açıq (laparotomiya) — qarın boşluğu orqanlarının geniş reviziyası lazım olduqda seçilir;
- laparoskopik — prosesin xarakteri imkan verdikdə kiçik deşiklərdən aparılır və daha az travmatikdir.
Əməliyyatın planı onkoloqla birlikdə hazırlanır və çox vaxt kimyaterapiya ilə birləşdirilir.
Əməliyyatın nəticəsi
Şiş mədə ilə birlikdə tam çıxarılır, qida isə qida borusundan birbaşa nazik bağırsağa keçir. Götürülmüş toxuma və limfa düyünləri histoloji müayinəyə göndərilir. Bu nəticə xəstəliyin mərhələsini dəqiqləşdirir və sonrakı müalicənin, məsələn kimyaterapiyanın, lazım olub-olmadığını müəyyən edir.
Cərrah və onkoloq histologiyanın cavabını sizinlə müzakirə edir və müşahidə planını tərtib edir. Mədəsiz qidalanmaya uyğunlaşma bir neçə ay çəkir, bu dövrdə bədən çəkisi və qan göstəriciləri müntəzəm yoxlanılır.
Üstünlüklər
Prosesin xarakteri imkan verdikdə qastrektomiya laparoskopik üsulla aparılır və açıq əməliyyatdan daha az travmatikdir.
-
Az invaziv giriş
Laparoskopik variantda mədə kiçik deşiklərdən çıxarılır, qarında geniş kəsik olmur.
-
Onkoloji radikallıq
Mədə piylik və regionar limfa düyünləri ilə birlikdə götürülür, kənarlar təcili biopsiya ilə yoxlanılır.
-
Qida keçidinin bərpası
Qida borusu nazik bağırsaq ilgəyinə birləşdirilir, mədəsiz də qidalanmaq mümkün olur.
Göstərişlər
Qastrektomiyanın əsas göstərişi mədənin bədxassəli şişləridir, orqanı saxlamaq mümkün olmadıqda:
- qida borusuna yaxın yerləşən şiş;
- mədənin mərkəzi hissəsinin şişi;
- mədənin bütün şöbələrini əhatə edən yayılmış forma;
- mədənin qismən çıxarılmasından sonra şişin təkrarlanması.
Nadir hallarda əməliyyat başqa səbəblərdən aparılır:
- selikli qişanın böyük sahəsini əhatə edən çoxsaylı poliplər;
- mədənin yuxarı üçdə bir hissəsində müalicəyə tabe olmayan xora;
- Zollinger-Ellison sindromu — çox miqdarda xlorid turşusu ifrazı səbəbindən mədənin yayılmış eroziv-xoralı zədələnməsi.
Alternativlər və üsulun seçimi
Erkən mərhələli kiçik mədə şişləri bəzən endoskopik yolla çıxarılır, yayılmış xəstəlikdə isə dərman müalicəsi, şüa müalicəsi və ya yaşamın keyfiyyətini yüngülləşdirən müdaxilələr (stent, yan birləşmə) seçilə bilər. Bəzən əməliyyatdan əvvəl və ya sonra dərman müalicəsi əlavə olunur.
Əməliyyatın həcmi də seçilir: mədənin yalnız bir hissəsi və ya tamamı, limfa düyünləri ilə birlikdə götürülə bilər. Cərrah və həkimlər konsiliumu üsulu şişin yerinə və mərhələsinə, yaşınıza, ümumi vəziyyətinizə və qidalanma halınıza görə seçir. Bu əməliyyat açıq üsulla aparılır. Plan sizinlə ətraflı müzakirə olunur.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası, ümumi anesteziyanın mümkün olmaması;
- uzaq metastazlar (qaraciyərə, peritona) və ya şişin radikal çıxarılmanı mümkünsüz edən geniş yayılması — bu halda başqa müalicə üsulları müzakirə olunur.
Nisbi əks göstərişlər
- ağır anemiya, arıqlama və qidalanma çatışmazlığı — əvvəlcə korreksiya aparılır;
- kəskin infeksiyalar və xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- qanın laxtalanmasının pozulması;
- yanaşı xəstəliklərlə ağırlaşmış ahıl yaş — risk fərdi qiymətləndirilir.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra, adətən onkoloqla birlikdə verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Əməliyyatın faydası ilə yanaşı, mümkün ağırlaşmaları da bilməyiniz vacibdir. Onların bir qismi qabaqcadan görülən tədbirlərlə azaldılır, ortaya çıxdıqda isə vaxtında müalicə olunur.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- qida borusu ilə nazik bağırsağın birləşmə yerindən sızma
- qarın boşluğunda irinli yığıntı (abses)
- yeməkdən sonra halsızlıq, ishal və ya şişkinlik
- B12 vitamini və dəmir çatışmazlığı, qan azlığı, çəki itkisi
- qida borusunda daralma və udqunma çətinliyi
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Bu böyük həcmli əməliyyatdır. Fərdi riski artıran amillər: qida çatışmazlığı, siqaret, artıq çəki, şəkərli diabet, ürək-ağciyər xəstəlikləri, yaş. Həkim bunları əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–2 həftə
Biopsiya ilə FQDS, KT, analizlər, onkoloq və anestezioloq baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 3–5 saat
Ümumi narkoz altında açıq və ya laparoskopik üsulla aparılır.
-
Bərpa 6 ay
Stasionarda 7–14 gün qalırsınız, qidalanmaya uyğunlaşma aylarla davam edir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah şişin yayılma dərəcəsini və ümumi sağlamlığınızı qiymətləndirmək üçün müayinələr təyin edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, laxtalanma göstəriciləri, qan qrupu, sidik analizi;
- biopsiya ilə fibroqastroduodenoskopiya;
- qida borusu və mədənin kontrastlı rentgeni;
- qarın boşluğunun USM-i, döş qəfəsi və qarnın kontrastlı KT-si;
- EKQ, flüoroqrafiya;
- terapevt, anestezioloq, onkoloq və qastroenteroloq baxışı.
Anemiya və arıqlama varsa, əməliyyatdan əvvəl qidalanma dəstəyi və müalicə aparılır. Əməliyyatdan bir gün əvvəl yüngül qida yeyilir, 8 saat əvvəl yemək və içmək dayandırılır. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır.
- Giriş. Qarnın ön divarında kəsik edilir və ya laparoskopik üsulda bir neçə kiçik deşikdən kamera və alətlər yeridilir. Cərrah qarın boşluğunu diqqətlə nəzərdən keçirir.
- Mədənin ayrılması. Mədəyə bitişik piylik və regionar limfa düyünləri ayrılır, mədə kiçik və böyük əyrilik boyunca piy toxuması ilə birlikdə götürülür.
- Kənarların yoxlanması. Lazım olduqda təcili biopsiya aparılır; kəsik xəttində şiş hüceyrələri tapılarsa, qida borusunun bitişik hissəsi də çıxarılır.
- Bərpa mərhələsi. Qida borusu nazik bağırsaq ilgəyi ilə birləşdirilir, qarın boşluğuna drenajlar qoyulur, qarın divarı qat-qat tikilir.
Əməliyyat bir neçə saat çəkir. Ayıldıqdan sonra ilk sutkanı adətən reanimasiya və ya intensiv müşahidə palatasında keçirirsiniz.
Stasionarda qalma
Adətən 7–14 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir və gedişatdan asılı olaraq dəyişə bilər. Əməliyyat ümumi anesteziya altında açıq üsulla aparılır. İlk sutka daha yaxın nəzarət, bəzən intensiv şöbədə müşahidə lazım olur. Ağrı dərmanla azaldılır, qarında drenaj, mədədə və ya bağırsaqda qidalanma zondu qala bilər. Yataqdan qalxmaq erkən başlayır, qidalanma isə maye ilə başlayıb tədricən genişlənir.
Vəziyyətiniz sabitləşəndə, ağrı nəzarətdə olanda, qidalanma və gəzmə mümkün olanda evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir. Qidalanma, vitamin və nəzarət müayinələri barədə təlimat da verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda 7–14 gün qalırsınız. İlk 3–5 gün birləşmə yerinin sağalması üçün ağızdan qida və su verilmir, qida maddələri venadaxili yeridilir. Sonra həkim maye püre və sıyıqlara icazə verir, rasion tədricən genişləndirilir.
- gündə 6–8 dəfə, kiçik porsiyalarla yeyin, yeməyi yaxşı çeynəyin;
- hər yeni məhsulu həkimlə razılaşdırın, şirin və çox isti qidadan çəkinin;
- yemək zamanı çox maye içməyin, onu yeməklər arasında qəbul edin;
- 2–3 ay ağır əşya qaldırmayın;
- B12 vitamini, dəmir və digər əlavələri təyin olunduğu kimi qəbul edin.
Tam bərpa adətən təxminən 6 ay çəkir. Bu müddətdə cərrah və qastroenteroloqla müntəzəm əlaqə saxlayırsınız.
Yadda saxla!
Yeməkdən sonra zəiflik, tərləmə, ürək döyüntüsü və baş gicəllənməsi demping sindromunun əlaməti ola bilər — bu, qidanın bağırsağa çox sürətlə keçməsi ilə bağlıdır. Porsiyaları kiçiltmək və karbohidratları azaltmaq adətən kömək edir.
- Udma çətinliyi, təkrarlanan qusma və ya döş sümüyü arxasında ağrı olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Bədən çəkinizi həftədə bir dəfə ölçüb qeyd edin.
- B12 vitamini və dəmir səviyyəsi üçün təyin olunan analizləri buraxmayın.
Qiymət cədvəli
- Mədənin çıxarılması (qastrektomiya) 7 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əməliyyat zamanı ağrı olmur, çünki ümumi narkoz tətbiq edilir. İlk günlərdə qarında orta və ya güclü ağrı ola bilər, onu venadaxili ağrıkəsicilər, bəzən epidural kateter vasitəsilə nəzarətdə saxlayırlar. Ağrı adətən bir həftə ərzində xeyli azalır.
Qida qida borusundan birbaşa nazik bağırsağa keçdiyi üçün bir dəfəyə az yemək lazımdır. Gündə 6–8 dəfə kiçik porsiyalarla yemək və şirniyyatı məhdudlaşdırmaq tövsiyə olunur. Zamanla bağırsaq uyğunlaşır və çoxu xəstə müxtəlif məhsullar yeyə bilir.
Mədə çıxarıldıqdan sonra B12 vitamini qida ilə praktiki olaraq sorulmur, ona görə adətən ömür boyu iynə və ya digər formada qəbul edilir. Dəmir, kalsium və D vitamini də tez-tez lazım olur. Dozanı analizlərin nəticəsinə görə həkim seçir.
İlk aylarda çəki itkisi normaldır və çox vaxt əvvəlki çəkinin 10–15 faizinə çatır. Rejim və pəhriz qaydaları qorunduqda çəki adətən 6–12 ay ərzində sabitləşir. Arıqlama davam edərsə, qidalanma planı həkimlə birlikdə dəyişdirilir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Hospitalizasiya - nə qədər davam edir, növləri və qaydaları
Hospitalizasiya — pasiyentin diaqnostika, terapiya və müşahidə üçün tibb müəssisəsinin stasionarında yerləşdirilməsidir. O, təcili və planlı olur. Növlərin…
İstiqamət: Terapiya / Ümumi cərrahiyyə
