Polysomnography

Gecə yuxusu zamanı beyin fəaliyyətinin, tənəffüsün, göz və ətraf hərəkətlərinin, EKQ-nin və qanın oksigenlə doymasının eyni vaxtda qeydə alındığı müayinə.

Polisomnoqrafiya yuxu pozuntularının diaqnostikasında «qızıl standart» sayılır. Xüsusi palatada və ya yuxu laboratoriyasında gecə yuxusu zamanı onlarla göstərici eyni vaxtda yazılır: elektroensefaloqramma, göz hərəkətləri, çənə əzələlərinin tonusu, ayaq hərəkətləri, burun və ağızdan hava axını, döş qəfəsi və qarının tənəffüs hərəkətləri, xoruldama, bədənin vəziyyəti, EKQ və oksigen saturasiyası. Çox vaxt sinxron video yazılış da aparılır.

Göstərişlər

Obstruktiv və ya mərkəzi yuxu apnoesinə şübhə: güclü xoruldama, yuxuda nəfəsin dayanması, gündüz yuxululuğu.
CPAP terapiyasının parametrlərinin seçilməsi.
Narkolepsiya və hipersomniyanın digər səbəbləri (gündüz aparılan yuxunun çoxsaylı latentlik testi ilə birlikdə).
Yuxuda qeyri-adi davranış: danışma, kəskin hərəkətlər, yuxugörmələrin «yaşanması», epilepsiyaya bənzər gecə tutmaları.
Yuxuda ətrafların periodik hərəkətləri, müalicəyə tabe olmayan ağır yuxusuzluq.

Əks-göstərişlər

Mütləq əks-göstəriş demək olar ki, yoxdur. Yüksək hərarətlə keçən kəskin xəstəlik və ya intensiv terapiya tələb edən qeyri-sabit vəziyyət zamanı müayinə təxirə salınır.

Hazırlıq

Müayinə günü nahardan sonra qəhvə, tünd çay və enerji içkiləri içməyin, alkoqol qəbul etməyin.
Mümkünsə, gündüz yatmayın.
Başınızı yuyun, dəriyə krem və dırnaqlara lak çəkməyin (pulsoksimetrin sensoruna mane olur).
Həkim başqa cür deməyibsə, adi dərmanlarınızı qəbul edin; yuxu dərmanlarını yalnız razılaşdırmaqla.
Yatmaq üçün rahat paltar götürün.

Necə aparılır

Axşam tibb işçisi baş, üz, döş qəfəsi və ayaqlara sensorlar bərkidir, tənəffüs kəmərləri və burun kanyulası taxır. Prosedur ağrısızdır. Pasiyent adi vaxtında yatır, aparatura isə bütün gecə məlumatları yazır; əməkdaş yazılışı izləyir və lazım olduqda sensorları düzəldir. Səhər sensorlar çıxarılır və dərhal adi işlərə qayıtmaq olar. Somnoloq yazılışı təhlil edir: yuxu mərhələlərini, apnoe və hipopnoe epizodlarının sayını (apnoe-hipopnoe indeksi), saturasiya enmələrini, ətraf hərəkətlərini və ürək ritmi pozuntularını qiymətləndirir.

Mümkün ağırlaşmalar

Polisomnoqrafiya ağırlaşma yaratmır. Bəziləri sensorlarla yatmağa öyrəşmədiyi üçün ilk gecə yuxu bir qədər pis ola bilər — bu, nəticələr izah edilərkən nəzərə alınır. Bəzən elektrod yapışqanından dəridə yüngül qıcıqlanma qalır. Apnoe zamanı həkim bəzən evdə sadələşdirilmiş tənəffüs müayinəsi təyin edə bilər, lakin o, tam polisomnoqrafiyanı əvəz etmir.