Gözlərdə ağrı geniş yayılmış və xoşagəlməz əlamətdir, bir çox insan müxtəlif səbəblərdən onunla üzləşir. Bu səhifədə gözlərdə ağrının səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər və hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Kardioloq Nevroloq Neyrocərrah Oftalmoloq Otolarinqoloq Revmatoloq Terapevt
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Gözlərdə ağrı geniş yayılmış və xoşagəlməz əlamətdir, bir çox insan müxtəlif səbəblərdən onunla üzləşir. O, ətraf mühitin təsirindən də, infeksiyanın inkişafından da yarana bilər. Bəzən bu hiss ciddi xəstəliyin əlamətidir. Səbəbindən asılı olmayaraq, gözlərdəki ağrı insanın həyat keyfiyyətini pisləşdirir, buna görə də ona diqqətsiz yanaşmaq olmaz.
Növləri
Hisslərinə görə xəstələr gözlərdəki ağrının aşağıdakı növlərini ayırd edirlər.
- Kəskin. Travma, yanıq, iltihab, torlu qişanın qopması və digər patologiyalar səbəbindən yaranan iti, deşici və ya yandırıcı hiss kimi təsvir olunur.
- Sıxıcı. Artmış gərginlik, göziçi təzyiq, qlaukoma, konyunktivit, kəskin respirator virus infeksiyası, allergiya və ya qaymorit ilə əlaqədardır.
- Qəfil. Buynuz qişanın eroziyası, arpacıq, göz yaşı sisteminin patologiyaları, sklerit, konyunktivit, yad cismin düşməsi, yanıq, üz və üçəyər sinirinin nevriti, insult da daxil olmaqla geniş spektrli patologiyalar üçün xarakterikdir.
- Nəbz vuran. Ürək döyüntüsünə bənzər ritmik, nəbz vuran xarakterli ağrıdır. Adətən miqren, iltihab prosesləri, arterial hipertenziya və qan-damar sistemi ilə əlaqəli digər vəziyyətlərlə bağlıdır.
- Dözülməz. Gözün ciddi zədələnməsinin, infeksiyanın və ya digər ağırlaşmaların nəticəsi ola bilər.
- Hərəkət zamanı. Uveit, iridosiklit, buynuz qişanın iltihabı, travma, selikli qişanın quruluğu üçün xarakterikdir.
- Göz qırpanda. Əsasən konyunktivit zamanı və ya gözdə yad cisim olduqda yaranır.
- Gözün küncündə diskomfort hissi. Xəstələr tərəfindən qıcıqlanma, sancı və ya təzyiq kimi təsvir olunur. Göz yaşı kanallarının iltihabı zamanı yaranır.
- Gecə və ya səhər ağrısı. “Quru göz” sindromu, yorğunluq və konyunktivit zamanı meydana çıxır.
Bəzən ağrı eyni zamanda bir neçə növün əlamətlərini özündə birləşdirə və ya onlar bir-birini əvəz edə bilər.
Əgər gözdəki ağrıya nitqin pozulması, üzün bir tərəfinin əyilməsi və ya qolda zəiflik əlavə olunarsa, bu, insultun əlaməti ola bilər: ÜZ–QOL–NİTQ–VAXT testini yoxlayın, əlamətlərin başlama vaxtını yadda saxlayın və dərhal təcili yardım çağırın.
Səbəbləri
Gözlərdə ağrının səbəblərini birbaşa görmə sisteminin xəstəliyi ilə əlaqədar olanlara və gözdəki ağrının yalnız başqa xəstəliyin müşayiətedici əlaməti olduğu hallara ayırmaq düzgün olar.
Birinci qrupa aiddir.
- Göz travmaları. Zədələnmələr, zərbələr, yanıqlar, yaralar ağrıya səbəb ola bilər. Bu, yad cisimlərin, linzaların təsiri, zərbə, kimyəvi maddələrlə təmas və ya digər amillərlə əlaqədar ola bilər.
- Kompüter arxasında işləyərkən gözlərin həddindən artıq gərginləşməsi. Qadcetlər arxasında uzun müddət keçirilən vaxt görmə sinirinin qurumasına, həddindən artıq yorulmasına və görmə fotoreseptorlarının tükənməsinə səbəb olur.
- Quru göz sindromu. Göz yaşının kifayət qədər olmaması və ya onun keyfiyyətinin pozulması gözlərin qurumasına və nəticədə ağrıya səbəb ola bilər.
- İnfeksion xəstəliklər və digər patologiyalar.
İkinci qrup səbəblərə gəldikdə isə, bunlara aid etmək olar.
- Miqren.
- Allergiya.
- LOR orqanlarının xəstəlikləri.
- Onurğanın, boynun xəstəlikləri və travmaları.
- Sistemli qırmızı qurdeşənəyi.
- Üz travmaları.
Buna uyğun olaraq, göz ağrısının səbəbi gözün birbaşa zədələnməsi və ya xəstəliyi ilə əlaqəli deyilsə, konkret klinik vəziyyətdən asılı olaraq başqa profilli mütəxəssisin məsləhəti tələb olunacaq.
Diaqnostika
İlk növbədə mütəxəssis gözləri zədələnmə əlamətləri baxımından vizual müayinə etməlidir. Ağrının travmatik mənşəyi zamanı xəstədə qansızma, gözbəbəyinin formasının dəyişməsi və ölçüsünün böyüməsi və ya kiçilməsi müşahidə olunur. Daha sonra bir sıra müayinələrin aparılması məqsədəuyğundur.
- Gözün biomikroskopiyası. Müayinə gözün bütün mühitlərini, həmçinin göz dibini və görmə siniri diskini patologiyaları aşkar etmək üçün nəzərdən keçirməyə imkan verir.
- Kompüter perimetriyası. Xəstənin görmə sahəsini qiymətləndirməyə imkan verən üsuldur. Perimetr adlanan xüsusi cihaz vasitəsilə görmə sahəsinin son sərhədləri ölçülür. Bu, periferik və mərkəzi görmə pozğunluqlarını aşkar etməyə imkan verir.
- USM. Gözün daxili strukturları — torlu qişa, şüşəvari cisim, görmə siniri haqqında ətraflı məlumat almağa imkan verir. USM həmçinin gözün ölçüsünü və formasını qiymətləndirmək, şiş, qansızma və ya digər anomaliyaların olub-olmadığını müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
- İnfeksiyaları aşkar etməyə yönəlmiş üsullar: konyunktivanın səthindən qazıntı, göz yaşı mayesinin analizi və s.
- Beynin müayinəsi: KT, MRT, rentgenoqrafiya, o cümlədən kontrastlaşdırma ilə. Göz almalarında ağrı ilə müşayiət olunan mərkəzi sinir sistemi patologiyalarını aşkar etməyə imkan verir. Qan dövranı patologiyalarını aşkar etmək üçün boyun və baş beyin damarlarının USM-i də aparılır.
Bundan başqa, göziçi təzyiqin ölçülməsi mühüm diaqnostik tədbirdir, çünki onun yüksək göstəricisi görmə sinirinin zədələnməsinə və sonradan görmənin itirilməsinə səbəb ola bilər. Kompleks diaqnostika çərçivəsində sidiyin və qanın ümumi analizini, biokimyanı vermək məqsədəuyğundur, digər laborator analizlər göz almalarındakı ağrını müşayiət edən əlamətlərə əsasən təyin oluna bilər.
Göstərişlər olduqda müayinələrin siyahısı genişləndirilir, xüsusilə görmə aparatı ilə birbaşa əlaqəli olmayan patologiyalar aşkar edildikdə.
Müalicə
Göz ağrısının müalicəsi səbəbindən asılıdır. İltihabi xəstəliklərin effektiv terapiyası üçün adətən antibakterial və iltihab əleyhinə preparatlar təyin edilir. Müddəti iltihabın dərəcəsindən və sağalma prosesinin gedişindən asılıdır. Gözün səthində yad cisim olduqda o çıxarılır, sonra infeksiyanın inkişafının qarşısını almaq üçün antibakterial preparatlar təyin edilir. Selikli qişanın bərpası üçün preparatlar da təyin oluna bilər.
Gözün travmatik zədələnmələrində görmə orqanının normal anatomiyasını və funksionallığını qorumaq üçün dərhal ixtisaslaşmış yardım tələb olunur. Bəzi hallarda cərrahi əməliyyat aparılır.
Qapalıbucaqlı qlaukoma dərhal müdaxilə tələb edir, çünki tibbi yardımın gecikdirilməsi görmə kəskinliyinin geri dönməz azalmasına səbəb ola bilər. Bu cür hallarda gözdaxili təzyiqi azaldan preparatlar təyin edilir və vəziyyətə mütəmadi nəzarət aparılır. Bəzi hallarda gözdaxili mayenin axınını yaxşılaşdırmaq üçün lazer müalicəsi tələb oluna bilər.
Əgər göz ağrısı yalnız müşayiətedici əlamətdirsə, həm əsas xəstəliyin, həm də mövcud əlamətlərin müalicəsi lazımdır. Pasiyentə burun boşluqları infeksiyasının müalicəsi, beyin qan dövranının yaxşılaşdırılması üçün vasitələr və s. Təyin oluna bilər. Həcmli proseslərdə (kistlər, şişlər) çox vaxt cərrahi müdaxilə aparılır.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Müalicə olunmadıqda göz nahiyəsindəki ağrı ağır ağırlaşmalara səbəb ola bilər. Bunlara aiddir:
- Qlaukoma, diabetik retinopatiya, torlu qişa xəstəlikləri zamanı görmə kəskinliyinin tam və geri dönməz korluğa qədər əhəmiyyətli dərəcədə azalması;
- Orqanizmin intoksikasiyasına səbəb olan və orqan-toxumalara metastaz verən həcmli bədxassəli şişin inkişafı;
- Infeksiyalar müalicə olunmadıqda iltihabi prosesin beynə və ya onun qişalarına keçməsi (meningit, ensefalit), qan vasitəsilə yayılması (sepsis);
- Müalicə olunmayan aterosklerozda insult və s.
Bu problemlərin qarşısını almaq üçün göz nahiyəsindəki ağrını görməzdən gəlməmək, həkimə müraciət edib onun bütün tövsiyələrini yerinə yetirmək vacibdir.
Hansı həkimə müraciət etməli
Adətən, xəstə əvvəlcə oftalmoloqa, daha az hallarda terapevtə müraciət edir. Zəruri hallarda müayinədən sonra həkim sizi lazımi profil üzrə mütəxəssislərə yönləndirir.
Gözlərdə ağrı ilə müşayiət olunan xəstəliklər aşağıdakı mütəxəssislərin konsultasiyasını tələb edə bilər:
Yadda saxla!
Göz nahiyəsindəki ağrı diqqətsiz qalmamalıdır — bu, demək olar ki, həmişə pozğunluğun əlamətidir. Narahatlığın ilk əlamətlərində həkimə müraciət etmək vacibdir.
Qəbulda hazırkı anda olan bütün şikayətləri göstərmək lazımdır. Allergenlərlə mümkün təmas, travmalar, dərman preparatlarının və yeni məhsulların qəbulu əhəmiyyət daşıyır. Əvvəllər görmə ilə bağlı problemlər olubsa, bu barədə də mütəxəssisə məlumat vermək vacibdir. Yalnız bundan sonra ilkin diaqnoz qoymaq və informativ müayinə üsullarını seçmək mümkün olur.
Özbaşına müalicə cəhdləri vəziyyətin pisləşməsinə və ağırlaşmalara səbəb ola bilər — bu, həm xalq təbabəti vasitələrinə, həm reseptsiz göz damcılarına aiddir.
Təcili müraciət tələb edir: göz ağrısı ilə birlikdə görmənin kəskin pisləşməsi, gözün qızarması və bərkiməsi, ürəkbulanma və qusma — bu, gözdaxili təzyiqin kəskin artması ola bilər.
Suallar və cavablar
Bu, həm sadə yorğunluğa, həm də ciddi pozğunluqlara işarə edə bilər. Yalnız həkim göz ağrısının səbəbinin nə olduğunu, bu vəziyyətin nə ilə təhlükəli olduğunu və əlamətdən nə qədər müddətdə tamamilə xilas olmağın mümkün olduğunu deyə bilər.
Xeyr, travmalar, bakterial iltihab, degenerativ proseslər zamanı ağrı yalnız bir tərəfdə lokallaşa bilər.
