Qulaqdan ifrazat və ya otoreya — eşitmə keçəcəyindən müxtəlif rəng və qatılıqda mayenin çıxmasıdır. Bu səhifədə qulaqdan ifrazadın səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər və hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Allerqoloq Cərrah İnfeksionist Mikoloq Otolarinqoloq Terapevt
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Qulaqdan ifrazat və ya otoreya — eşitmə keçəcəyindən müxtəlif rəng və qatılıqda mayenin çıxmasıdır. Simptoma ağrı, eşitmə kəskinliyinin azalması, baş gicəllənməsi və zəiflik müşayiət edə bilər. O, çox nadir hallarda müalicəsiz özbaşına keçir, buna görə qulaqdan maye axmasının səbəbini müəyyən etmək üçün dərhal həkimə müraciət etmək və müayinədən keçmək lazımdır.
Növləri
Qulaqdan axan mayenin növündən asılı olaraq otoreya zamanı ifrazat aşağıdakı kimi ola bilər:
- Sulu;
- Qanlı;
- Irinli.
Konsistensiyasına görə qulaqdan gələn maye şəffaf və maye halında, ağ və kəsmikəbənzər, qatı və ya bərk hissəciklərlə ola bilər.
Səbəbləri
Qulaqdan ifrazatın ən ehtimal olunan mənbəyi infeksiyadır. Əgər infeksiya təbil pərdəsinin arxasında yerləşən orta qulaqda lokallaşıbsa, çox zaman qulaqdan ağ maye, bəzən irinə xas qoxu ilə gəlir. Xarici otit zamanı qulaqdan maye nadir hallarda axır və adətən bir neçə damla ilə məhdudlaşır.
Əlamət təbil pərdəsinin zədələnməsi ilə də əlaqəli ola bilər. Bunun nəticəsində dəlik əmələ gəlir, bu dəlikdən ağ və ya şəffaf, bəzən qan izləri olan ifrazat çıxır, bu isə güclü ağrı ilə müşayiət olunur. Qanlı ifrazat və diskomfort onkoloji xəstəliklər zamanı da yaranır.
Nadir hallarda qulaqdan mayenin axmasının səbəbi baş travmasından sonra likvor sızmasıdır — bu, təcili tibbi yardım tələb edən vəziyyətdir.
Diaqnostika
Pasiyentin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi tibbi müayinədən başlayır. Həkim ifrazatın olub-olmamasını vizual yoxlayır, onun növünü (selikli, irinli, qanlı) və xarakterini (bol, cüzi) müəyyən edir, digər əlamətlərin — ağrı, eşitmə pozğunluğu, temperaturun yüksəlməsi — olub-olmadığını öyrənir.
İnstrumental müayinələr adətən problem ifadəli xarakter daşıdıqda, yəni qulaqdan bol və uzun müddət maye axdıqda, yaxud digər əlamətlərlə müşayiət olunduqda tələb olunur.
- Otoskopiya. Üsul xarici eşitmə keçəcəyinin və qulaq pərdəsinin vəziyyətini qiymətləndirməyə, patologiyaları aşkarlamağa imkan verir. Həkim daha yaxşı müayinə üçün otoskopun ucunu işıqlandıraraq xarici eşitmə keçəcəyinə yeridir. Bu zaman kükürd tıxacının, iltihabın və ya digər dəyişikliklərin olub-olmadığını görmək mümkündür.
- Rentgenoqrafiya. İltihabi prosesləri, yenitörəmələri, travma və deformasiyaları aşkarlamaq üçün tətbiq olunur. Pasiyentdən müəyyən vəziyyət tutması — aparat qarşısında ayaq üstə və ya oturaraq durması, kürəyi üstə uzanması — xahiş olunur. Həkim qulaqların vəziyyəti barədə tam məlumat almaq üçün müxtəlif rakurslardan bir neçə şəkil çəkir. Görüntünün aydın olması üçün pasiyent prosedur zamanı hərəkətsiz qalmalıdır.
- Timpanometriya. Üsul eşitməyə təsir edə biləcək müxtəlif patologiyaları aşkarlamağa kömək edir. Həkim xarici eşitmə keçəcəyinə yüngül təzyiq verən xüsusi sensor və ya ucluq yerləşdirir. Bu zaman müxtəlif təzyiqlərdə qulaq pərdəsinin həcm və sərtlik dəyişiklikləri ölçülür. Nəticələr qrafik əyri şəklində təqdim olunur.
- Qulaqların və gicgah sümüklərinin tomoqrafiyası (KT, MRT). Bu üsullar qulaq daxilindəki strukturların ətraflı görüntüsünü almağa və şiş və ya sümük zədələnmələri kimi müxtəlif patologiyaları aşkarlamağa kömək edir. Prosedur zamanı pasiyent tomoqrafın kuşetkasında uzanır, həkim isə monitorda araşdırılan sahənin quruluş xüsusiyyətlərini izləyir.
- Audioqramma. Eşitmə diaqnostikasının əsas üsullarından biri olub, audiometr adlanan xüsusi cihazla aparılır. Müayinə zamanı pasiyentdən eşitdiyi səsə cavab olaraq düyməni basması və ya əlini qaldırması xahiş olunur. Nəticələr sonra qrafikdə qeyd olunur, onun təhlili eşitmə itkisinin xarakterini və dərəcəsini müəyyən etməyə imkan verir.
Müalicə
Terapiya yalnız həkim tərəfindən, qulaqdan mayenin axmasının səbəbi müəyyən edildikdən və ən effektiv yanaşma seçildikdən sonra aparılır. Müalicəyə müxtəlif üsullar daxildir: medikamentoz, cərrahi və fizioterapiya. Seçim aşkarlanan xəstəlikdən və onun ağırlıq dərəcəsindən asılıdır.
Farmakoterapiya ifrazata səbəb olan infeksiyaya qarşı antibiotiklərin tətbiqini nəzərdə tutur. Bu, iltihabı azaltmağa və infeksiyanın yayılmasının qarşısını almağa imkan verir. Ağrının şiddətini azaltmaq üçün analgetiklər və ya iltihab əleyhinə preparatlar tövsiyə oluna bilər.
Medikamentoz terapiya nəticə vermədikdə və ya əməliyyat üçün müəyyən göstərişlər olduqda cərrahi müalicə tələb olunur. Geniş yayılmış prosedurlardan biri mirinqotomiyadır — orta qulaqdan irinli möhtəviyyatın xaric edilməsi üçün təbil pərdəsində kəsik aparılmasıdır. Zərurət yarandıqda timpanoplastika — eşitmə sümükcüyünün və ya qulaq pərdəsinin bərpası əməliyyatı — aparıla bilər.
Fizioterapiya reabilitasiya dövründə faydalı ola bilər və eşitmənin bərpasına yönəlir. Adətən UHF-terapiya, dərman preparatları ilə elektroforez, masaj tətbiq olunur.
Bundan başqa, qulaqdan maye axdıqda gigiyena tövsiyələrinə əməl etmək, qulaqların təmizliyini və quruluğunu saxlamaq, suyun və ya digər qıcıqlandırıcı maddələrin qulağa düşməsindən qaçınmaq lazımdır.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Qulaqdan ifrazat eşitmə sinirinin zədələnməsi zamanı eşitmə pozğunluğu da daxil olmaqla ağırlaşmalara gətirib çıxaran xəstəliklərin əlaməti ola bilər. Düzgün olmayan və ya vaxtında aparılmayan müalicənin nəticəsi paratonzillyar abses — badamcıq ətrafında irin toplanması — ola bilər, bu zaman udqunma zamanı güclü ağrılar, temperaturun yüksəlməsi və qulaqətrafı nahiyənin şişməsi müşahidə olunur.
İltihabi prosesin yayılması zamanı meningit — beyin qişalarının iltihabı — inkişaf edə bilər. Onun əlamətlərinə baş ağrısı, boyun əzələlərinin sərtliyi, qusma, yüksək temperatur və yuxululuq daxildir. Bu vəziyyət həyat üçün təhlükəlidir və dərhal təcili yardım çağırılmasını tələb edir.
Hansı həkimə müraciət etməli
İlkin məsləhəti terapevtdən və ya LOR-həkimindən (otolarinqoloqdan) almaq olar. O, klinik əhəmiyyətli məlumatı toplayacaq, zəruri əlavə funksional müayinələrə və analizlərə, sonra isə dar profilli həkimə yönləndirəcək.
Yadda saxla!
Qulaqdan maye axırsa, həkimə müraciəti təxirə salmaq olmaz. Eşitmə orqanlarının quruluş xüsusiyyəti infeksion prosesin irəliləməsi üçün əlverişli şərait yaradır; proses digər toxumalara da keçə bilər.
Qulaqdan irinli və ya şəffaf ifrazat olduqda özbaşına müalicə nəticə vermir. Antibakterial və ya iltihabəleyhinə vasitələri təyinat olmadan tətbiq etməklə infeksiya törədicisinin preparatlara davamlılığını yarada və ya vəziyyəti ağırlaşdıra bilərsiniz.
Xüsusilə vacibdir: qulaqdan şəffaf maye baş travmasından sonra yaranıbsa, bu, likvor ola bilər — dərhal təcili yardım çağırmaq lazımdır.
Suallar və cavablar
Konsultasiyaya mümkün qədər tez yazılmaq lazımdır. Müalicəyə vaxtında başlanması bu əlamətə səbəb olan xəstəliyin ağırlaşmasız keçməsinə zəmanət verir. Qanlı və irinli ifrazat, həmçinin ağrı və yüksək temperatur son dərəcə narahatedici əlamətlərdir.
Əgər qulaqdan maye baş travmasından sonra və ya təbil pərdəsinin deşilməsi nəticəsində axırsa, stasionar müalicə tələb oluna bilər.
