Sidik çəkərkən yanğı hissi və ya dizuriya — sidik-ifrazat yollarının selikli qişasının qıcıqlanmasından xəbər verən narahatedici hissiyyatdır. Bu səhifədə sidik çəkərkən yanğı hissinin səbəbləri, növləri, diaqnostikası, müalicəsi və mümkün ağırlaşmaları, əlaqəli xəstəliklər, hansı həkimə müraciət etmək lazım olduğu və mütəxəssis rəyi barədə məlumat toplanıb.
İxtisas: Androloq Ginekoloq Nefroloq Onkoloq Uroloq Veneroloq
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Sidik çəkərkən yanğı hissi və ya dizuriya — sidik-ifrazat yollarının selikli qişasının qıcıqlanmasından xəbər verən narahatedici hissiyyatdır. Bu simptom həmişə diskomfortun səbəbini aşkar etmək və etiotrop, eləcə də simptomatik müalicə vasitəsilə onu aradan qaldırmaq üçün həkimə müraciəti tələb edir.
Növləri
Sidik kisəsinin boşaldılması (mikisiya) zamanı diskomfort kəskin və ya müntəzəm təkrarlanan xroniki ola bilər. Təzahürün intensivliyinə görə yanğı hissi orta dərəcəli və ya kəsici, hətta axını dayandırmaq üçün qeyri-iradi əzələ gərginliyinə səbəb olan ola bilər.
Etioloji (səbəb) amilə görə infeksion, post-travmatik və ya reaktiv yanğı fərqləndirilir. Əksər hallarda narahatedici hisslər sidik çəkərkən yaranır və ondan sonra da davam edir, lakin bəzən diskomfort yalnız mikisiya bitdikdən sonra güclənir, bu adətən bakterial infeksiyalar və daşlar zamanı müşahidə olunur.
Səbəbləri
Sidik çəkəndən sonra yaranan yanğı acılı yeməklərin qəbulu, susuzlaşma, cinsi əlaqə ilə əlaqədar ola bilər. Tez-tez bu hiss uretraya (sidik kanalına) endoskop və ya kateter daxil edilməsini nəzərdə tutan müayinələrdən sonra yaranır. Bu hallarda simptom təhlükəli deyil və immun sistemin normal fəaliyyəti zamanı bir neçə gün ərzində özbaşına keçib gedir.
Bu vəziyyətlər müayinə və müalicə üçün mütləq həkimə müraciəti tələb edir. Tez-tez xəstəliyin əsas səbəbi uretrada deyil, digər orqanlarda — uşaqlıqda, prostat vəzidə, böyrəklərdə olur, buna görə özbaşına müalicə zamanı simptom daim təkrarlana bilər və sidik kanalının selikli qişasında struktur dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Diaqnostika
Sidik çəkərkən yanğı hissinin müayinəsi şikayətlərin toplanmasından başlayır — həkim sidik çəkəndən sonra yanmanın nə vaxtdan bəri olduğunu, nə qədər tez-tez baş verdiyini və hansı amillərlə (cinsi əlaqə, soyuqdəymə, sərinləmə) əlaqədar yarandığını öyrənir.
İlk qəbulda mütəxəssis xroniki və keçirilmiş xəstəliklər, digər əlamətlər haqqında məlumat alır: gündüz və gecə tez-tez sidik kisəsini boşaltmaq ehtiyacı, qarının aşağı hissəsində və ya belde ağrı, bədən temperaturunun yüksəlməsi.
Sonra pasiyent xəstəliyi ayırd etməyə, onun səbəbini və ağırlıq dərəcəsini müəyyən etməyə imkan verən müayinələrdən keçir.
- Analizlər. Sidiyin, qanın və digər bioloji mayelərin laboratoriya testləri infeksiyaları, iltihab prosesinin markerlərini, sidik-ifrazat sistemi orqanlarında daş izlərini aşkarlayır.
- Endoskopiya (sistoskopiya, histeroskopiya, uretroskopiya). Diaqnostika iltihabları, yeni törəmələri və yad cisimləri aşkarlamaq üçün sidik çıxacağına və ya vaginaya daxil edilən kameralı endoskop vasitəsilə aparılır.
- Böyrəklərin və çanaq orqanlarının USM-i. İnvaziv olmayan müayinə şişləri, iltihabları aşkarlayır. Prostatit şübhəsi olduqda USM yalnız qarın divarı vasitəsilə deyil, həm də düz bağırsaq yolu ilə aparılır.
- Biopsiya. Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün endoskopik müayinə zamanı sidik kisəsi, uşaqlıq və ya prostat vəzi toxumasından fraqment götürülür və laboratoriyada tədqiq edilir.
Xroniki müşayiətedici xəstəliklər olduqda digər həkimlərin, o cümlədən somatoform nevroz zamanı psixoterapevtin konsultasiyası təyin oluna bilər.
Müalicə
Dizuriya zamanı müalicə adətən konservativdir. O, cinsi-sidik sisteminin selikli qişasının iltihabının səbəbini aradan qaldırmağa və toxumaların bərpasını sürətləndirməyə yönəlir. Pasiyentə antibiotiklər, iltihabəleyhinə vasitələr, daşları həll etmək və ya kiçiltmək üçün preparatlar təyin olunur. Cərrahi müdaxilə nadir hallarda, yeni törəmələri və ya sidik-daş xəstəliyində daşları çıxarmaq zərurəti yarandıqda göstərişdir. Əlavə müalicə üsullarına pəhriz, fizioterapevtik prosedurlar, immun sistemin işini korreksiya etmək üçün ümumi möhkəmləndirici tədbirlər daxildir.
Residivin qarşısını almaq üçün şəxsi gigiyena qaydalarına əməl etmək, tərkibində aqressiv maddələr olan yuyucu vasitələrdən istifadə etməmək, havanı keçirməyən materiallardan hazırlanmış alt paltarından imtina etmək vacibdir.
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Ağırlaşmalar
Müalicə olunmadıqda iltihab prosesi irəliləyir və digər orqanlara yayılır, immunitetə yükü artıraraq onun pozulmasına və autoimmun proseslərə səbəb olur. İltihab fonunda sidik kanalının selikli qişasında cərrahi müdaxilə tələb edən poliplər və kistalar, sağalmayan zədələnmələr zamanı isə sinexiyalar yarana bilər. Həmçinin iltihab proseslərinin sidik-ifrazat sisteminin yuxarı şöbələrinə (sidik axarları, böyrəklər), eləcə də cinsiyyət orqanlarına (kişilərdə xayalar, qadınlarda uşaqlıq və onun əlavələri) keçmə riski var.
Hansı həkimə müraciət etməli
Qadınlarda və ya kişilərdə sidik çəkərkən yanğı hissinin səbəbini aydınlaşdırmaq üçün uroloqun ilk qəbuluna yazılmaq olar. O, ən ehtimal olunan xəstəlikləri müəyyən edəcək və sağlamlıq vəziyyəti haqqında obyektiv məlumat toplamaq üçün müayinə təyin edəcək, nəticələr alındıqdan sonra isə zərurət olarsa başqa ixtisas həkiminə yönləndirəcək.
Diaqnostika və müalicədə iştirak edən həkim ixtisasları:
Yadda saxla!
Sidik çəkərkən yanma hiss olunursa, dərhal cinsi yolla keçən infeksiyalara analiz vermək lazımdır. Onlar tez-tez gizli, simptomsuz formada gedir və dövri dizuriya xəstəliyin yeganə əlaməti olur. Diaqnoz təsdiqləndikdə cinsi partnyorlara da xəbər vermək vacibdir ki, onlar da müayinə və müalicədən keçsinlər.
Analizlər cinsi yolla keçən infeksiyaları aşkar etmirsə, cinsi-sidik sistemində iltihab proseslərini tapıb aradan qaldırmaq lazımdır. Xalq resepti, ot dəmləmələri və rəsmi tibb tərəfindən təsdiqlənməyən digər üsullar effektiv deyil, əksinə, xəstəliyin xroniki formaya keçməsinə səbəb ola bilər ki, bununla mübarizə aparmaq daha çətindir.
Suallar və cavablar
Qəbul edilən maye həcmini artırmaq, alkoqolu və acı yeməkləri istisna etmək tövsiyə olunur. Həkimlə məsləhətləşmədən preparat qəbul etmək və digər müalicə üsullarından istifadə etmək olmaz.
Bu əlamət sidiyin (artıq turşuluq zamanı) və onun tərkibindəki qarışıqların qıcıqlandırdığı selikli qişanın bütövlüyünün pozulması üçün xarakterikdir.
