Balano-postit – bu, cinsi orqanın başını və sünnət dərisinin daxili qatını zədələyən iltihabi xəstəlikdir. Xəstəliyin inkişafında əsas amil patogen mikrob florasıdır. Bu patoloji 70-80% hallarda oğlanlarda (uşaq və yeniyetmə yaş dövrü) rast gəlinir, lakin böyüklərdə də inkişaf edə bilər.
Yayımlanma tarixi:
Xəstəlik haqqında
Balano-postit – bu, cinsi orqanın başını və sünnət dərisinin daxili qatını zədələyən iltihabi xəstəlikdir. Xəstəliyin inkişafında əsas amil patogen mikrob florasıdır. Bu patoloji 70-80% hallarda oğlanlarda (uşaq və yeniyetmə yaş dövrü) rast gəlinir, lakin böyüklərdə də inkişaf edə bilər. Patologiya öz ağırlaşmaları ilə təhlükəlidir – erektil disfunksiya, prostatit, sidik ifrazatı kanalının iltihabı, sünnət dərisi qatlarının bitişməsi. Buna görə ixtisaslaşmış yardım üçün mümkün qədər tez müraciət etmək vacibdir. Balano-postitin ilk əlamətləri yarandıqda uroloqla məsləhətləşmək lazımdır.
Səbəbləri
Kişilərdə balano-postit – mikroorqanizmlərin səbəb olduğu iltihabi xəstəlikdir. Patologiyanın törədiciləri həm normalda cinsi orqanın başı nahiyəsində mövcud olan bakteriyalar (stafilokoklar, streptokoklar, bağırsaq çöpü), həm də spesifik patogenlər (solğun treponemalar, trixomonadalar, göbələklər) ola bilər.
Uşaqlarda və yeniyetmələrdə xəstəlik daha çox intim gigiyena qaydalarına əməl olunmaması və sünnət dərisinin quruluşunun anatomik xüsusiyyətləri ilə əlaqədardır. Uşaqlarda onun yarpaqları kifayət qədər sıx şəkildə bir-birinə bitişmiş olur ki, bu da toxuma ciblərindən sekret qalıqlarının (smegmanın) tam şəkildə yuyulmasını çətinləşdirir. Böyüklər isə əsasən qorunmamış cinsi əlaqə zamanı yoluxurlar.
Xəstəliyin inkişaf riski üçün təsir göstərən az əhəmiyyətli olmayan amillərdən biri immunitetin zəifləməsidir. Belə vəziyyət aşağıdakıların nəticəsi ola bilər:
- Xroniki somatik xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- tez-tez baş verən streslər;
- şəkərli diabet və/və ya metabolik sindrom;
- immun funksiyanı boğan dərmanların qəbulu (qlükokortikosteroidlər, sitostatiklər).
Sidik-cinsiyyət sisteminin yanaşı patologiyası (pielonefrit, sistit) bakteriyaların sünnət dərisinə daxil olma riskini artırır ki, bu da iltihabi prosesin inkişafına meyillik yaradır.
Təsnifat
Ağırlıq dərəcəsindən və klinik mənzərənin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq penisin balano-postiti 3 formaya bölünür:
- Sadə. Patologiya cinsi orqanın başının və sünnət dərisinin qızarması və ödemi ilə təzahür edir. Dərinin maserasiyası müşahidə olunur, məhdud eroziyaların əmələ gəlməsi ilə müşayiət olunur, bunlar pasiyentdə qaşınma və yanma yaradır.
- Eroziyavı (xoralı) balano-postit. Xəstəliyin daha mürəkkəb forması olub, maserasiya halqası ilə əhatə olunmuş ağrılı eroziyaların əmələ gəlməsi ilə səciyyələnir. Bu elementlər tam nekroza uğramış epitelin şişkin sahələri ilə növbələşir. Xəstəliyin bu forması 40-60% hallarda fimozla (sünnət dərisi dəliyinin daralması) və yaxınlıqdakı limfa düyünlərinin iltihabı ilə (limfadenit) müşayiət olunur.
- Qanqrenoz. Xəstəliyin ən ağır formasıdır. Penis başında və sünnət dərisində irinli xoralar əmələ gəlir, bunlar perforasiya edə (deşilə) bilər. Pasiyent ümumi intoksikasiya sindromundan əziyyət çəkir, bu isə hərarət, ifadəli ümumi zəiflik ilə təzahür edir. Xəstəlik fimozla müşayiət olunur və mümkün qədər tez tibbi yardım göstərilməsini tələb edir.
Gedişin xarakterindən asılı olaraq başın balano-postiti kəskin və xroniki ola bilər. Xəstəliyin müalicəsinə nə qədər tez başlanarsa, onun proqressivləşmə və sonradan ağırlaşmaların inkişafı riski bir o qədər aşağı olar. Həmçinin kəskin balano-postitin xroniki formaya keçmə ehtimalı da azalır.
Klinik mənzərə
Penis başının və sünnət dərisinin iltihabı – beş xarakterik əlamətlə müşayiət olunan tipik iltihabi prosesdir:
- Qızartı;
- ağrı;
- yerli bədən temperaturunun yüksəlməsi;
- ödem;
- funksiyanın pozulması.
Simptomların ifadəlilik dərəcəsi xəstəliyin törədicisinin növündən, pasiyentin orqanizminin fərdi xüsusiyyətlərindən və immunitetin vəziyyətindən asılıdır. Yuxarıda göstərilən simptomlarla yanaşı, balano-postit aşağıdakı əlamətlərlə müşayiət olunur:
- Patoloji sahədə qaşınma və yanma;
- penis başında ərpin əmələ gəlməsi;
- vaxtından əvvəl eyakulyasiya və cinsi əlaqə zamanı diskomfort;
- sünnət dərisi açıldıqda xoşagəlməz qoxulu seroz və ya irinli ifrazatlar;
- patoloji sahədə xora əmələ gəlməsi və dərinin maserasiyası;
- tez-tez və ağrılı sidik ifrazı.
İfadəli intoksikasiya zamanı pasiyent ümumi zəiflik və tez yorulma hiss edir, bədən temperaturu xeyli yüksəlir. Göstərilən əlamətlər yarandıqda təcili şəkildə uroloqla məsləhətləşmək lazımdır.
Xəstəliyin simptomları
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Balanopostitin diaqnostikası ilk növbədə uroloq tərəfindən xəstənin klinik müayinəsidir. Həkim cinsiyyət üzvünü vizual olaraq müayinə edir, pasiyentin şikayətlərini qiymətləndirir, anamnez toplayır. Yoluxmanın mümkün yollarını öyrəndikdən sonra uroloq cinsi partnyora da müalicə təklif edə bilər.
Xəstəliyin ağırlıq dərəcəsini daha ətraflı qiymətləndirmək üçün aşağıdakılar aparıla bilər:
- Ümumi qan analizi;
- ümumi sidik analizi;
- qanının biokimyəvi analizi;
- sünnət dərisindən ifrazatın bakterioloji müayinəsi.
Optimal antibakterial vasitənin seçilməsi üçün antibiotikogramma aparılır. Alınmış nəticələr əsasında uroloq konkret pasiyent üçün fərdi müalicə planı tərtib edir.
Müalicə
Halların 60-70%-ində cinsiyyət üzvünün başcığının və sünnət dərisinin iltihabının müalicəsi konservativ yolla aparılır. Terapiyanın mahiyyəti törədicinin eradikasiyasına (məhvinə) və xəstəliyin xoşagəlməz simptomlarının aradan qaldırılmasına yönəlir.
Etiotrop terapiya çərçivəsində (xəstəliyin səbəbini aradan qaldırmağa yönəlmişdir) uroloq antibakterial və ya göbələkəleyhinə preparatlar təyin edir. Konkret preparatın seçimi törədicinin müəyyən edilməsini nəzərdə tutan laborator tədqiqatların nəticələrindən asılıdır. Antibakterial preparatlar içərisində ən çox imidazol törəmələri, makrolidlər, ftorxinolonlar istifadə olunur. Göbələkəleyhinə preparatlar yalnız göbələklərin səbəbi rolunun sübut olunduğu hallarda göstərişdir.
Kompleks terapiyanın tərkibində həmçinin təyin oluna bilər:
- Qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələr;
- uroseptiklər;
- orqanizmin təbii müdafiəsinin aktivliyini artıran immunomodulyatorlar.
Balanopostitin tez-tez residivləşməsi zamanı cərrahi müdaxilə aparıla bilər. Optimal əməliyyat sirkumsiziyadır. Prosedur sünnət dərisinin kəsilməsini və cinsiyyət üzvünün başcığının açılmasını nəzərdə tutur. Belə müdaxilə hesabına iltihabın inkişafı üçün substrat aradan qaldırılır, sekret durğunluğu problemi yox olur. Cərrahi müalicədən sonra xəstəliyin residivləri halların 1-2%-dən azında müşahidə olunur.
Reabilitasiya
Sünnət əməliyyatından sonra reabilitasiya tez və ağırlaşmasız keçir. İlk 2-4 gün cərrah pasiyenti müayinə edir və sarğıları dəyişir. Zərurət olduqda həkim ağrıkəsici vasitələr təyin edir. Tam bərpa 2-3 həftə çəkir. Bu dövrdə ağır fiziki yüklənmələrdən, cinsi əlaqədən, həddindən artıq qızmadan (sauna, hamam) çəkinmək lazımdır.
Profilaktika
Balanopostitin spesifik profilaktikası yoxdur. Xəstəliyin inkişaf riskini azaltmaq üçün intim gigiyena qaydalarına riayət etmək, nizamsız cinsi əlaqələrdən çəkinmək, sidik-cinsiyyət sistemi xəstəliklərini vaxtında müalicə etmək lazımdır.
Patologiyanın effektiv profilaktika üsulu kimi erkən yaşda uşaqlara aparılan sirkumsiziya əməliyyatı hesab olunur. Adətən bu, dini səbəblərlə icra edilir.
Yadda saxla!
Uroloq kimi deyə bilərəm ki, balanopostit yaxşı diaqnostika olunan və müalicəyə cavab verən patologiyadır. Cinsiyyət üzvündən gələn daimi qaşınma, yanma və xoşagəlməz qoxu insana uroloqa müraciət etməyin vaxtının çatdığını bildirir. Müalicənin tez və nəzərəçarpan nəticə verməsi üçün əsas məsələ narahatlığa dözməmək, vaxtında mütəxəssisə müraciət etməkdir. Sadə intim gigiyena qaydalarına riayət etmək xəstəliyin residivinin qarşısını almağa kömək edəcək.
Suallar və cavablar
Bəli. 70-75% hallarda xəstəlik konservativ müalicəyə tabe olur, vaxtında həkimə müraciət etmək vacibdir. Lakin gələcəkdə provokasiyaedici amillərin təsiri (gigiyenaya riayət edilməməsi, anatomik xüsusiyyətlər və s.) dəfələrlə təkrarlanarsa, xəstəliyin residiv ehtimalı yüksək olur. Tez-tez residivlər olduqda sünnət dərisinin təbii müdafiəsi azalır. Belə hallarda əməliyyat konservativ terapiyadan daha etibarlı nəticə təmin edəcək.
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Hamiləlik alınmır: cütlük müayinəyə haradan başlamalıdır?
Hamiləlik çətinliyinin qiymətləndirilməsi yalnız qadının analizlərindən ibarət deyil. Hər iki tərəfin tarixçəsi və məqsədli testlər bir plan daxilində…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
