Laparoskopik splenektomiya dalağın qarın divarındakı bir neçə kiçik deşikdən çıxarılması əməliyyatıdır. Təcili hallarda o, travma nəticəsində dalaqdan gələn qanaxmanı dayandırır, planlı hallarda isə böyümüş və ya qan hüceyrələrini həddən artıq dağıdan dalağı aradan qaldırır. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır, dalaq xüsusi konteynerdə çıxarılır.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 1–2 saat
- Stasionarda
- 2–3 gün
- Bərpa
- 4–6 həftə
- Qiymət
- 2 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- splenektomiya
- dalağın laparoskopik çıxarılması
- dalağın rezeksiyası
- laparoskopik splenektomiya
- Splenectomia
Əməliyyatın təsviri
Dalaq qarın boşluğunun sol yuxarı hissəsində, qabırğaların altında yerləşir. O, qanı süzür, köhnəlmiş eritrositləri və trombositləri parçalayır, immun müdafiədə iştirak edir. Bəzi xəstəliklərdə dalaq həddən artıq böyüyür və qan hüceyrələrini lazım olduğundan çox dağıdır, nəticədə anemiya, trombositlərin azalması, qanaxmaya meyil yaranır. Qarın travmasında isə dalağın cırılması həyat üçün təhlükəli daxili qanaxmaya səbəb olur.
Splenektomiya ən çox təcili göstərişlə, dalaq zədələndikdə və qanaxma davam etdikdə aparılır. Planlı əməliyyat isə qan xəstəliklərində, dərman müalicəsi nəticə vermədikdə seçilir. Müasir cərrahiyyədə üstünlük laparoskopik üsula verilir.
Giriş variantları:
- laparoskopik — 3 kiçik deşikdən kamera və alətlərlə, planlı əməliyyatların əksəriyyətində;
- açıq — qarın divarında kəsiklə, sabit olmayan vəziyyətdə güclü qanaxma və ya çox iri dalaq olduqda.
Dalağın funksiyalarını qismən qaraciyər, limfa düyünləri və digər toxumalar öz üzərinə götürür, ona görə insan dalaqsız tam həyat sürə bilər.
Əməliyyatın nəticəsi
Travmada qanaxmanın mənbəyi aradan qalxır. Qan xəstəliklərində əməliyyatdan sonra eritrositlərin və trombositlərin dağılması azalır, göstəricilər çox vaxt bir neçə gün ərzində yaxşılaşır. Çıxarılan dalaq lazım olduqda histoloji müayinəyə göndərilir.
Stasionarda qanın göstəriciləri, xüsusilə trombositlərin səviyyəsi izlənilir. Sonrakı nəzarəti cərrah, qan xəstəliklərində isə hematoloqla birlikdə aparır.
Üstünlüklər
Açıq splenektomiya ilə müqayisədə laparoskopik üsul dalağı daha az travma ilə çıxarmağa imkan verir.
-
Üç kiçik deşik
Dalaq uzunluğu 1 sm-dən çox olmayan deşiklərdən xüsusi konteynerdə çıxarılır.
-
Ətraflı baxış
Kamera dalağı və qonşu orqanları böyüdülmüş görüntüdə nəzərdən keçirməyə imkan verir.
-
Qısa stasionar
Əməliyyatdan sonra stasionarda adətən 2–3 gün qalırsınız.
Göstərişlər
Təcili splenektomiya davam edən qanaxma zamanı aparılır:
- qarın travmasında dalağın cırılması;
- dalağın yaralanması.
Planlı splenektomiya aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- dalağın nəzərəçarpacaq böyüməsi (splenomeqaliya) və onun yaratdığı şikayətlər;
- dalağın bədxassəli prosesləri, bəzi limfomalar;
- qan sistemi xəstəlikləri — hemolitik anemiya, dərmanla müalicəyə tabe olmayan trombositopeniya;
- dalağı zədələyən autoimmun xəstəliklər.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Dalağın çıxarılması hər xəstəliyə lazım olmur. Bəzi qan xəstəliklərində əvvəlcə dərman müalicəsi tətbiq edilir, kiçik kista və ya zədələrdə isə müşahidə mümkündür. Dərman kömək etmədikdə, dalaq çox böyüyüb şikayət yaratdıqda, şiş və ya zədə (travma) olduqda cərrahi müalicə düşünülür.
Əməliyyat laparoskopik və ya açıq aparıla bilər; seçilmiş hallarda dalağın yalnız bir hissəsi çıxarılır. Cərrah üsulu diaqnoza, dalağın ölçüsünə, qan göstəricilərinə, yaşınıza, ümumi vəziyyətinizə və əvvəlki əməliyyatlara görə seçir. Dalaq çox böyükdürsə, açıq üsula üstünlük verilə bilər. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Travma zamanı davam edən qanaxmada əməliyyat həyati göstərişlə aparılır, aşağıdakı məhdudiyyətlər əsasən planlı və laparoskopik əməliyyata aiddir.
Mütləq əks göstərişlər
- ürək, tənəffüs və ya digər orqan çatışmazlığının dekompensasiyası, ümumi anesteziyanın mümkün olmaması;
- sabit olmayan vəziyyətdə güclü daxili qanaxma — bu halda açıq əməliyyat aparılır.
Nisbi əks göstərişlər
- dalağın çox böyük ölçüləri — açıq üsul seçilə bilər;
- qaraciyər sirrozu və portal hipertenziya;
- laxtalanma və trombositlərin miqdarının pozulması — əvvəlcədən korreksiya olunur;
- kəskin infeksiyalar;
- hamiləlik.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Əməliyyatın faydası ilə yanaşı, mümkün ağırlaşmaları da bilməyiniz vacibdir. Onların bir qismi qabaqcadan görülən tədbirlərlə azaldılır, ortaya çıxdıqda isə vaxtında müalicə olunur.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- qarın boşluğunda və ya sol diafraqma altında maye və irinli yığıntı
- mədəaltı vəzin quyruğunun və ya mədənin nadir zədələnməsi
- qanda trombositlərin artması və damar trombozu
- sol ağciyər altında maye yığılması və ya pnevmoniya
- dalaq çıxarıldıqdan sonra ağır infeksiyalara həssaslığın artması
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Fərdi riski artıran amillər: qanın laxtalanma pozuntusu, dalağın çox böyük olması, siqaret, artıq çəki, yaş. Dalaq çıxarıldıqda həkim peyvəndlər və infeksiyadan qorunma barədə tövsiyə verir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 2 həftəyə qədər
Analizlər, qarın boşluğunun USM-i, EKQ və peyvəndlər tələb olunur.
-
Əməliyyat 1–2 saat
Ümumi narkoz altında 3 kiçik deşikdən laparoskopik üsulla aparılır.
-
Bərpa 4–6 həftə
Stasionarda 2–3 gün qalırsınız, sonra evdə bərpa davam edir.
Əməliyyata hazırlıq
Təcili əməliyyatdan əvvəl minimal müayinə aparılır: əsas qan və sidik analizləri, qarın boşluğunun USM-i, EKQ, vəziyyət imkan verirsə kompüter tomoqrafiyası.
Planlı əməliyyatdan əvvəl konsultasiyada cərrah daha geniş müayinə təyin edir:
- qanın ümumi analizi trombositlərin sayı ilə, biokimyəvi analiz, laxtalanma göstəriciləri, qan qrupu;
- sidiyin ümumi analizi;
- qarın boşluğunun USM-i və ya KT-si;
- EKQ, flüoroqrafiya;
- terapevt, anestezioloq, lazım olduqda hematoloq baxışı.
Əməliyyatdan ən azı 2 həftə əvvəl pnevmokok, meninqokok və hemofil infeksiyasına qarşı peyvənd tövsiyə olunur. Əməliyyatdan 8 saat əvvəl yemək olmaz. Qanı durulaşdıran, hormon və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Anestezioloq ümumi narkozun sxemini fərdi seçir.
- Giriş. Qarnın ön divarında uzunluğu 1 sm-dən çox olmayan 3 deşik açılır, onlardan kamera və alətlər yeridilir.
- Baxış və mobilizasiya. Cərrah dalağı və qonşu orqanları nəzərdən keçirir, dalağın bağlarını ayırır, iri damarlara sıxaclar qoyur.
- Çıxarılma. Dalaq xüsusi konteynerə yerləşdirilir və deşiklərdən birindən çıxarılır.
- Tamamlama. Qanaxmanın olmadığı yoxlanılır, əməliyyat sahəsinə drenaj qoyulur, deşiklərə steril sarğı vurulur.
Əməliyyat adətən 1–2 saat çəkir. Güclü qanaxma və ya texniki çətinlik olarsa, cərrah açıq üsula keçə bilər.
Stasionarda qalma
Adətən 2–3 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında laparoskopik üsulla aparılır. Ayıldıqdan sonra nəbz, təzyiq, qan göstəriciləri və ağrı izlənilir. Qanaxmaya nəzarət üçün analizlər təkrarlanır, lazım olarsa, qarında nazik drenaj qalır. Ertəsi gün yataqdan qalxırsınız, maye, sonra yüngül qida qəbul edirsiniz.
Ağrı idarə olunursa, analizlər sabitdirsə, yemək qəbul edirsinizsə və gəzirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir. Peyvənd və infeksiyadan qorunma barədə də izah verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 2–3 gün qalırsınız. Drenaj 1–2 gün sonra götürülür, tikişlər təxminən 7 gündən sonra çıxarılır. Laparoskopik deşiklər tez sağalır və zamanla az nəzərə çarpır.
- ilk həftələrdə yüngül pəhrizə riayət edin;
- 4–6 həftə ağır əşya qaldırmayın və idmandan çəkinin;
- izdihamlı yerlərdən, xəstə insanlarla təmasdan çəkinin, əllərinizi tez-tez yuyun, otağı havalandırın;
- peyvəndlər əməliyyatdan əvvəl edilməyibsə, onları həkimin təyin etdiyi vaxtda etdirin;
- trombositlərə nəzarət üçün təyin olunan analizləri buraxmayın.
Dalaq olmadan ağır bakterial infeksiyalara həssaslıq ömür boyu bir qədər yüksək qalır, ona görə hərarət yüksələndə gecikmədən həkimə müraciət edin.
Yadda saxla!
Dalaq çıxarıldıqdan sonra adi soyuqdəymə belə bəzən tez ağırlaşa bilər. Səyahətə çıxanda, xüsusən malyariya olan ölkələrə, əvvəlcədən həkimlə məsləhətləşin və həkimlərə dalağınızın olmadığını həmişə deyin.
- Qızdırma, titrəmə və ya ümumi vəziyyətin kəskin pisləşməsi olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Yara nahiyəsində qızartı, şişkinlik və ya ifrazat görsəniz, həkimə bildirin.
- Peyvəndlərin təkrar dozalarının vaxtını qeyd edib saxlayın.
Qiymət cədvəli
- Dalağın çıxarılması (laparoskopik splenektomiya) 2 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır, ona görə proses zamanı ağrı olmur. İlk günlərdə deşiklər nahiyəsində və sol qabırğaaltında orta dərəcəli ağrı ola bilər, o, ağrıkəsicilərlə aradan qaldırılır. Laparoskopik üsuldan sonra ağrı açıq əməliyyatdan xeyli zəif olur.
Planlı əməliyyatda peyvəndləri əməliyyatdan ən azı 2 həftə əvvəl etdirmək daha yaxşıdır. Təcili əməliyyatdan sonra isə onlar adətən sağalma dövründə, təxminən 2 həftədən sonra edilir. Hansı peyvəndlərin və nə vaxt təkrarlanacağını həkim izah edir.
Orqanizm infeksiyalarla mübarizəni davam etdirir, lakin bəzi bakteriyalara qarşı həssaslıq artır. Peyvəndlər, gigiyena və hərarət zamanı vaxtında həkimə müraciət bu riski xeyli azaldır. Bəzi hallarda həkim profilaktik antibiotik də tövsiyə edə bilər.
Laparoskopik əməliyyatdan sonra ofis işinə adətən 2 həftəyə qayıtmaq olar. Ağır fiziki iş və idman üçün 4–6 həftə gözləmək lazımdır. Dəqiq müddəti nəzarət baxışında cərrah müəyyən edir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Laparoskop
Videokamera, işıq mənbəyi və insuflyatordan ibarət kompleks: cərrah əməliyyatı böyüdülmüş təsvir altında, böyük kəsik olmadan aparır.
Mövzu üzrə məqalələr
Hamiləlikdə qanazlığı: aşağı hemoqlobinin səbəbi həmişə dəmir deyil
Hamiləlikdə yorğunluq tez-tez olsa da güclü halsızlıq, təngnəfəslik və ürəkdöyünmə qanazlığı ilə əlaqəli ola bilər. Anemiya qanın oksigen…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Qan qrupu fərqlidir: bu, hamiləlik üçün “uyğunsuzluq” deməkdirmi?
Partnyorların qan qruplarının fərqli olması hamiləlik üçün ümumi “uyğunsuzluq” diaqnozu deyil. ABO qrupu və rezus sistemindəki RhD xüsusiyyəti…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Dölə uşaqlıqdaxili qan köçürülməsi: hansı anemiyada lazım ola bilər?
Döldə ağır qanazlığı müəyyən hallarda uşaqlıqdaxili qan köçürülməsi ilə müalicə edilə bilər. Bu, anaya adi qan köçürülməsi və…
İstiqamət: Ginekologiya / Hematologiya
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
