Endoskopik bujlama qida borusunun, mədənin, bağırsağın, öd axarlarının və ya cərrahi birləşmə yerinin (anastomozun) daralmış hissəsinin xüsusi alətlə — bujla tədricən genişləndirilməsidir. Prosedur udmanı və möhtəviyyatın normal keçidini bərpa edir, daralmış orqanı çıxarmadan problemi həll edir. Buj ağız və ya düz bağırsaq vasitəsilə, endoskopun nəzarəti altında, adətən dərman yuxusunda yeridilir.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Sedasiya
- Müddət
- 40 dəqiqə
- Stasionarda
- Həmin gün evə
- Bərpa
- 1–2 gün
- Qiymət
- 300 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- qida borusunun bujlanması
- strikturanın endoskopik genişləndirilməsi
- anastomoz darlığının bujlanması
- endoskopik dilatasiya
- bağırsaq darlığının bujlanması
Əməliyyatın təsviri
Boş orqanın mənfəzi müxtəlif səbəblərdən daralır: kimyəvi yanıqdan sonra çapıqlaşma, uzun sürən reflüks nəticəsində peptik striktura, əvvəlki əməliyyatdan sonra birləşmə yerinin darlığı, kardia axalaziyası və ya şiş. Qida borusu daraldıqda bərk qida keçmir, döş sümüyü arxasında ilişib qalır, insan tədricən arıqlayır. Bağırsaq və anal kanal daraldıqda defekasiya çətinləşir.
Bujlama zamanı həkim daralmış sahəyə ardıcıl olaraq getdikcə daha qalın elastik bujlar keçirir. Toxuma yavaş-yavaş dartılır və mənfəz genişlənir. Bütün proses videoendoskopun təsviri, bəzən də rentgen nəzarəti altında izlənilir, bu, ağırlaşma riskini azaldır.
Bujlamanın tətbiq olunduğu sahələr:
- qida borusu və mədə — buj ağız vasitəsilə yeridilir;
- anastomozlar — qida borusu, mədə və bağırsaq əməliyyatlarından sonra;
- yoğun bağırsaq, düz bağırsaq və anal kanal — buj düz bağırsaq vasitəsilə yeridilir;
- öd axarları — endoskopik retroqrad giriş vasitəsilə.
Davamlı nəticə üçün bujlama adətən bir neçə seansda aparılır.
Əməliyyatın nəticəsi
Endoskopist mənfəzin genişlənmə dərəcəsini prosedur zamanı birbaşa görür. Effekt çox vaxt elə ilk seansdan sonra hiss olunur: udmaq və ya defekasiya asanlaşır.
Davamlı nəticə üçün adətən 4–5 seans lazımdır. Bu kursla boş orqanın mənfəzi təxminən 15 mm-ə, anastomozun mənfəzi isə 20 mm-ə qədər genişləndirilir. Seanslar arasında həkim vəziyyətinizi izləyir və növbəti müdaxilələrin qrafikini müəyyən edir.
Üstünlüklər
Açıq əməliyyatla müqayisədə endoskopik bujlama daralmış mənfəzi təbii yollarla genişləndirməyə imkan verir.
-
Kəsiklər olmadan
Buj ağız və ya düz bağırsaq vasitəsilə yeridilir, qarın və döş qəfəsi divarı kəsilmir.
-
Orqan saxlanılır
Daralmış hissə çıxarılmır, onun mənfəzi tədricən genişləndirilir.
-
Həmin gün evə
Bujlamadan bir neçə saat sonra evə gedirsiniz, stasionar çox vaxt lazım deyil.
-
Mərhələli genişləndirmə
Seanslar təkrarlanır ki, mənfəz toxumalar zədələnmədən tədricən genişlənsin.
Göstərişlər
Bujlama aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- qida borusu anastomozlarının daralması;
- aşağı yerləşən bağırsaq anastomozlarının strikturaları;
- kimyəvi yanıqdan sonra qida borusunun çapıq daralmaları (II–IV dərəcə);
- reflüksə bağlı peptik strikturalar;
- kardia axalaziyası fonunda keçiriciliyin pozulması;
- anal kanalın, siqmayabənzər və ya düz bağırsağın aşağı şöbələrinin çapıq daralmaları;
- şişlə əlaqəli daralmalarda keçiriciliyin müvəqqəti bərpası.
Müdaxilənin məqsədəuyğunluğu barədə qərar müayinələrin nəticəsinə görə verilir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Daralmanın səbəbindən asılı olaraq digər üsullar da mövcuddur. Balon dilatasiyası bujlamaya yaxın üsuldur: daralma yerində balon şişirdilərək mənfəz genişləndirilir. Reflüks fonunda yaranan daralmada mədə turşusunu azaldan dərman müalicəsi əlavə edilir, çapıqlaşmada bəzən daralma yerinə dərman yeridilir. Şiş səbəb olduqda stent qoyulur, ya da şişin özünə yönələn müalicə aparılır. Çox dar və tez-tez qayıdan çapıq daralmalarında cərrahi əməliyyat müzakirə edilir.
Üsulu endoskopist müayinədən sonra seçir: daralmanın səbəbi, uzunluğu, yeri, yaşınız, ümumi vəziyyətiniz və əvvəlki müdaxilələr nəzərə alınır. Müalicə bir seansla bitməyə də bilər, bu barədə həkim əvvəlcədən danışır.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- mədə-bağırsaq traktının fistulları;
- mədə-bağırsaq traktından qanaxma;
- selikli qişanın təzə kimyəvi, fiziki və ya peptik zədələnməsi, ezofagitin kəskinləşməsi;
- tam bağırsaq keçməməzliyi, endoskopun və bujun keçməsinə imkan verməyən kritik daralma;
- aorta anevrizması, kəskin miokard infarktı və insult;
- laxtalanmanın ağır pozulması, kəskin infeksion xəstəliklər.
Nisbi əks göstərişlər
- onurğanın ciddi əyrilikləri;
- iri ur (zob);
- hemofiliya;
- ağır ürək-ağciyər çatışmazlığı;
- ağır psixi xəstəliklər;
- bəzi bədxassəli şişlər.
Prosedurun mümkünlüyü barədə son qərarı həkim müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər endoskopik müdaxilə və sedasiya müəyyən risk daşıyır. Prosedur monitor nəzarəti altında aparılır, cərrah və anestezioloq riskləri azaltmaq üçün hazırlıq görür.
- selikli qişanın cızılması və qanaxma
- orqan divarının deşilməsi (perforasiya) — nadir, lakin ən ciddi ağırlaşma, təcili müalicə tələb edir
- mədə məhtəviyyatının tənəffüs yollarına düşməsi (aspirasiya)
- boğazda və döş qəfəsində ağrı, adətən bir neçə gün
- daralmanın təkrar yaranması — çox vaxt əlavə seanslar lazım olur
- sedasiyaya qarşı reaksiya
Qanı durulaşdıran dərmanlar, ağciyər və ürək xəstəlikləri, daralmanın uzun və əyri olması riski artıra bilər. Həkim bunları əvvəlcədən qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 8–12 saat
Acqarına gəlirsiniz, analizlər, EKQ və anestezioloq baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 40 dəqiqə
Dərman yuxusu altında endoskopla daralma bujlarla genişləndirilir.
-
Bərpa 1–2 gün
Bir neçə saat sonra evə gedirsiniz, seanslar 3–4 gündən bir təkrarlanır.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada həkim daralmanın yerini və dərəcəsini qiymətləndirir və müayinə təyin edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, koaquloqramma, qan qrupu və rezus-faktor;
- hepatit, HİV və sifilisə analizlər;
- 50 yaşdan yuxarı və ürək xəstəliyi olanlara EKQ, lazım olduqda döş qəfəsinin rentgeni;
- terapevt və anestezioloq baxışı.
Prosedur acqarına aparılır: 8–12 saat əvvəl yemək, 4–6 saat əvvəl su içmək olmaz. Bağırsaq və anal kanal bujlanmasından əvvəlki axşam bağırsaq imalə və ya həkimin seçdiyi işlədici ilə təmizlənir. Antikoaqulyantların və diabet dərmanlarının qəbulunu həkimlə razılaşdırın. Eynəyi və çıxarılan diş protezlərini prosedurdan əvvəl çıxarın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Venaya kateter qoyulur, anestezioloq qısa təsirli dərmanlarla dərman yuxusu verir, bəzən yalnız yerli keyləşdirmə tətbiq olunur. Nəbz, təzyiq və qanın oksigenlə doyması izlənilir.
- Baxış. Siz sol böyrü üstə uzanırsınız. Endoskop ağız və ya düz bağırsaq vasitəsilə yeridilir, həkim daralmanın ölçüsünü və uzunluğunu qiymətləndirir.
- Sınaq bujlaması. Ən nazik buj bələdçi məftil üzərindən və ya endoskopun kanalından daralmanın bütün uzunluğu boyunca keçirilir.
- Mərhələli genişləndirmə. Bujlar tədricən daha qalın diametrlilərlə əvəz edilir, hər mərhələ bir neçə dəfə təkrarlanır.
- Tamamlama. Lazımi diametrə çatdıqdan sonra endoskop çıxarılır.
Bir seans təxminən 40 dəqiqə çəkir. Sonra ayılana qədər 1–2 saat müşahidə altında qalırsınız.
Stasionarda qalma
Prosedur sedasiya altında aparıldığı üçün adətən həmin gün evə buraxılırsınız. Müdaxilədən sonra bir neçə saat izlənilirsiniz: nəbz, təzyiq, döş qəfəsi və qarın ağrısı yoxlanılır. Boğaz keyləşibsə, keyimə keçənə qədər yemək və su qəbul etməyin. Sonra əvvəlcə maye, sonra yumşaq qida verilir. Yüngül boğaz ağrısı və udarkən narahatlıq ola bilər. Ağrı güclənərsə, hərarət olarsa və ya qusma başlayarsa, dərhal həkimə bildirilməlidir. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir. Sedasiyadan sonra yanınızda müşayiətçi olmalıdır.
Bərpa dövrü
Prosedurdan bir neçə saat sonra evə gedirsiniz. Dərman yuxusundan sonra həmin gün maşın sürməyin. Bujlama nahiyəsində yüngül narahatlıq bir neçə gün davam edə bilər.
- ilk 1–2 gün yalnız yumşaq, ilıq qida qəbul edin, acı və ədviyyatlı məhsullardan çəkinin;
- əsas kurs — 3–4 gündə bir seans, cəmi 4–5 prosedur;
- dəstəkləyici kurs — əvvəlcə həftədə bir dəfə, sonra fasilələr 2–3 həftəyə, daralma olmadıqda 4 həftəyə qədər uzadılır, ümumilikdə 3–6 ay;
- müşahidə — sonra ildə bir dəfə endoskopik müayinə.
Əsas və dəstəkləyici kurs uğurlu olarsa, təkrar müalicə adətən lazım olmur.
Yadda saxla!
Bujlama tədricən təsir edən üsuldur: bir seansdan tam və davamlı nəticə gözləməyin. Seansları buraxmaq daralmanın geri qayıtmasına səbəb ola bilər. Qida borusu darlığında yeməyi yaxşı çeynəyin və iri tikələri udmayın.
- Döş sümüyü arxasında və ya qarında kəskin ağrı, nəfəs darlığı yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Qusuqda və ya nəcisdə qan, yüksək hərarət təcili tibbi yardım tələb edir.
- Həkimin təyin etdiyi seans qrafikinə riayət edin.
Qiymət cədvəli
- Endoskopik bujlama 300 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Prosedur çox vaxt anestezioloqun nəzarəti ilə dərman yuxusunda aparılır və siz ağrı hiss etmirsiniz. Yalnız yerli keyləşdirmə tətbiq olunduqda təzyiq və dartılma hissi ola bilər. Hansı üsulun sizə uyğun olduğunu anestezioloq və endoskopist birlikdə seçir.
Əsas kurs adətən 4–5 seansdan ibarətdir və 3–4 gündən bir aparılır. Sonra nəticəni möhkəmləndirmək üçün daha seyrək dəstəkləyici seanslar keçirilir. Dəqiq sayı daralmanın səbəbindən, uzunluğundan və sıxlığından asılıdır.
Çapıq toxuması yenidən büzüşməyə meyllidir, xüsusən yanıqdan sonrakı darlıqlarda. Ona görə dəstəkləyici kurs və illik endoskopik nəzarət vacibdir. Peptik strikturada reflüksün dərmanla müalicəsi təkrarlanma riskini azaldır.
İlk 1–2 gün yumşaq və ilıq qida tövsiyə olunur. Narahatlıq keçdikdən sonra rasion tədricən genişləndirilir. Qida borusu darlığında bərk və quru yeməkləri kiçik tikələrlə, yaxşı çeynəyərək yeyin.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Histeroskopiya nə vaxt lazımdır və necə aparılır?
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna baxmağa, lazım gəldikdə biopsiya götürməyə və bəzi törəmələri çıxarmağa imkan verir. Hazırlıq və ağrının idarəsi…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
CO2 ilə kolonoskopiya — bağırsağın müayinəsi informativ və təhlükəsizdir
Kolonoskopiya kolorektal xərçəngin (yoğun bağırsaq xərçənginin) profilaktikasında və erkən diaqnostikasında açar rol oynayır. Skrininq müayinəsi xəstəliyi hələ əlamət…
İstiqamət: Endoskopiya
Prosedurdan sonra endoskopun emalı və dezinfeksiyası
Endoskopik müayinələr bu gün klinik praktikanın demək olar ki, bütün istiqamətlərində istifadə olunur. Onlar həkimə daxili orqanların vəziyyəti…
İstiqamət: Endoskopiya
Barrett qida borusu: bu nədir və biz necə kömək edə bilərik?
Barrett qida borusu – qastroezofageal reflyuksun (QÖRX) yaratdığı xroniki qıcıqlanma səbəbindən qida borusunun aşağı şöbəsinin selikli qişasının dəyişdiyi…
İstiqamət: Qastroenterologiya
