Gözün mikrocərrahiyyəsi əməliyyat mikroskopu və incə alətlərlə aparılan müdaxilələr qrupudur: büllurun dəyişdirilməsi, qlaukoma əməliyyatları, buynuz qişanın köçürülməsi, tor qişa və şüşəvari cisim cərrahiyyəsi. Bu əməliyyatlar dərman və lazer müalicəsi kifayət etmədikdə görməni qorumağa və ya bərpa etməyə imkan verir. Çoxu mikrokəsiklərdən, yerli anesteziya altında aparılır.
- Giriş
- Digər
- Anesteziya
- Yerli
- Müddət
- 15 dəq – 3 saat
- Stasionarda
- 0–1 gün
- Bərpa
- 2 həftə – 3 ay
- Qiymət
- 2 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- oftalmoloji mikrocərrahiyyə
- göz mikrocərrahi əməliyyatları
- vitreoretinal cərrahiyyə
- keratoplastika
- qlaukomanın cərrahi müalicəsi
Əməliyyatın təsviri
Gözün strukturları millimetrin hissələri ilə ölçülür, ona görə onlarda cərrahi iş yalnız böyüdücü əməliyyat mikroskopu altında mümkündür. Oftalmoloji mikroskop pedalla idarə olunur: cərrah əllərini alətlərdən ayırmadan təsvirin böyüdülməsini, fokusu və obyektivin yerini dəyişir. Bu, gözün incə qişalarını minimal zədələməklə dəqiq işləməyə imkan verir.
Mikrocərrahi müdaxilələrin əsas qrupları:
- Büllur cərrahiyyəsi — bulanmış büllurun süni linza ilə əvəzi, bəzən şəffaf büllurun refraksion məqsədlə dəyişdirilməsi;
- Qlaukoma əməliyyatları — nüfuzedən və nüfuzetməyən üsullarla göz daxili mayenin axını üçün yeni yol yaradılır;
- Buynuz qişa əməliyyatları — qatlı, arxa və ya nüfuzedən keratoplastika, yəni zədələnmiş qatın donor toxuması ilə əvəzi;
- Vitreoretinal cərrahiyyə — şüşəvari cismin çıxarılması, tor qişanın yerinə qaytarılması, makulyar dəliyin və membranların aradan qaldırılması;
- görmə siniri və göz qişalarında digər müdaxilələr.
Hansı əməliyyatın sizə lazım olduğunu oftalmoloq diaqnoza və gözün vəziyyətinə görə seçir.
Əməliyyatın nəticəsi
Nəticə xəstəlikdən asılıdır: kataraktadan sonra görmə aydınlaşır, qlaukoma əməliyyatından sonra göz təzyiqi düşür və görmə sinirinin zədələnməsi ləngiyir, keratoplastikadan sonra buynuz qişa tədricən şəffaflaşır, vitreoretinal cərrahiyyədən sonra tor qişa yerinə qayıdır. Qlaukomada itirilmiş görmə bərpa olunmur — əməliyyatın məqsədi qalanı qorumaqdır.
Bərpa mərhələli gedir və bəzən aylar çəkir. Nəzarət baxışlarında görmə itiliyi, göz təzyiqi və toxumaların sağalması yoxlanılır, lazım gəlsə damcılar dəyişdirilir və ya əlavə müdaxilə planlaşdırılır.
Üstünlüklər
Ənənəvi göz cərrahiyyəsi ilə müqayisədə mikrocərrahi üsullar daha kiçik kəsiklər və incə alətlərlə aparılır.
-
Çox kiçik kəsiklər
Kataraktanın çıxarılması kimi bir çox əməliyyat bir neçə millimetrlik kəsiklərdən aparılır.
-
Mikroskop altında dəqiqlik
Əməliyyat mikroskopu gözün incə strukturlarında böyüdülmüş təsvirlə işləməyə imkan verir.
-
Çox vaxt yerli anesteziya
Böyüklərdə əksər əməliyyatlar keyləşdirici damcılar və inyeksiya ilə, narkozsuz aparılır.
-
Görmənin tez bərpası
Kiçik kəsiklər tikişsiz və ya az tikişlə bağlanır və bu, bərpanı sürətləndirir.
Göstərişlər
Mikrocərrahiyyə dərmanla və ya lazerlə müalicəsi mümkün olmayan, yaxud kifayət qədər effekt verməyən hallarda təyin olunur:
- görməni azaldan katarakta;
- damcı və lazerlə göz təzyiqi normallaşmayan və ya görmə sahəsi daralmaqda davam edən qlaukoma;
- keratokonus, buynuz qişanın bulanıqlıqları, çapıqları və distrofiyaları;
- tor qişanın qopması, makulyar dəlik, epiretinal membran;
- şüşəvari cismə qansızma, şəkərli diabetin gözdə ağırlaşmaları;
- göz travmaları, göz daxilində yad cisim;
- əvvəlki göz əməliyyatlarının ağırlaşmaları.
Tor qişanın qopması və göz travmalarında müdaxilə təcili aparılmalıdır — hər saat görmənin qorunması üçün vacibdir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Gözün mikrocərrahiyyəsi müxtəlif xəstəliklər üçün tətbiq olunur və alternativlər onlardan asılıdır. Qlaukomada əvvəlcə damcılar və lazer müalicəsi, tor qişa xəstəliklərində lazer və göz daxilinə dərman yeridilməsi, buynuz qişa problemlərində xüsusi linzalar və dərman müalicəsi sınana bilər. Katarakta büllurun bulanması üçün əməliyyat əsas yoldur, damcılar bulanıqlığı aradan qaldırmır. Erkən mərhələdə eynək və müşahidə kifayət edə bilər.
Əməliyyat növü diaqnozdan, xəstəliyin mərhələsindən, gözün vəziyyətindən, yaşınızdan və ümumi sağlamlıqdan asılıdır. Böyüklərdə çox vaxt yerli keyləşdirmə, uşaqlarda və uzun əməliyyatlarda ümumi narkoz seçilir. Mikrocərrah müayinədən sonra seçimi və gözlənilən nəticəni sizinlə açıq müzakirə edir; görmənin tam bərpa olunacağına zəmanət verilmir.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- gözün və onun əlavə aparatının kəskin iltihabı, göz yaşı kisəsinin irinli iltihabı;
- kəskin infeksion xəstəliklər, yüksək hərarət;
- son aylarda keçirilmiş miokard infarktı və ya insult;
- anesteziyaya ağır əks göstərişlər.
Nisbi əks göstərişlər
- dekompensasiya olunmuş şəkərli diabet, arterial hipertenziya və digər xroniki xəstəliklər;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- əməliyyat zamanı hərəkətsiz uzana bilməmək — anesteziya növü buna uyğun seçilir;
- əməliyyatdan sonrakı rejimə, məsələn, başın xüsusi vəziyyətinə əməl etməyə mane olan hallar.
Təcili əməliyyatlarda qərar görmənin qorunmasının vacibliyi nəzərə alınaraq verilir. Son qərarı cərrah müayinədən sonra qəbul edir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Mikrocərrahi əməliyyatlar yüksək dəqiqlik tələb edir, hər müdaxilə və anesteziya risk daşıyır. Cərrah əməliyyat mikroskopu altında işləyir və gözü qoruyur.
- gözdaxili infeksiya (endoftalmit) — nadir, lakin ciddi hal
- gözdaxili qanaxma və iltihab
- gözdaxili təzyiqin kəskin dəyişməsi, qlaukomanın pisləşməsi
- tor qişanın qopması və ya mərkəzi hissəsinin şişməsi
- buynuz qişa toxuması köçürülübsə, köçürmənin qəbul edilməməsi, təkrar əməliyyat ehtiyacı
- tikiş yerlərində narahatlıq, quru göz
- əməliyyatdan sonra görmənin gözlənildiyi qədər yaxşılaşmaması və ya təkrar müdaxilə ehtiyacı
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Şəkərli diabet, arterial hipertenziya, əvvəlki göz əməliyyatları, qapaq iltihabı və qanı durulaşdıran dərmanlar riski artıra bilər.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–7 gün
Göz müayinəsi, OKT və ya USM, qan analizləri, EKQ və terapevt rəyi lazımdır.
-
Əməliyyat 15 dəq – 3 saat
Mikroskop altında, çox vaxt yerli anesteziya ilə mikrokəsiklərdən aparılır.
-
Bərpa 2 həftə – 3 ay
Çox vaxt həmin gün evə gedirsiniz, görmə mərhələli bərpa olunur.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada oftalmoloq görmə itiliyini, göz təzyiqini və göz dibini yoxlayır, lazım olduqda gözün USM-ini, optik koherent tomoqrafiyanı (OKT), biometriyanı və digər ölçmələri aparır.
- qan və sidik analizləri, qlükoza, infeksiyalara analizlər;
- EKQ və terapevt rəyi;
- diabet və təzyiq varsa — göstəricilərin sabitləşdirilməsi.
Qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar, xüsusən qanı durulaşdıranlar barədə həkimə deyin və onları özbaşına dayandırmayın — dəyişikliyi həkimlə razılaşdırın. Təyin olunan damcıları göstərilən qaydada damızdırın. Ümumi anesteziya planlaşdırılırsa, 6 saat əvvəl yeməyi dayandırın. Əməliyyat günü makiyaj etməyin, müşayiətçi ilə gəlin. Göz daxilinə qaz yeridiləcəksə, sonrakı həftələrdə təyyarə ilə uçmaq olmaz — səfərlərinizi buna görə planlaşdırın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Böyüklərdə çox vaxt keyləşdirici damcılar və göz ətrafına anestetik inyeksiyası, lazım olsa venadaxili sakitləşdirici tətbiq olunur. Uşaqlarda və uzun əməliyyatlarda ümumi narkoz verilir.
- Hazırlıq. Göz nahiyəsi antiseptiklə işlənir, steril örtük qoyulur, qapaqlar xüsusi genişləndiricilə açıq saxlanılır.
- Əsas mərhələ. Cərrah mikroskop altında mikrokəsiklər edir və xəstəliyə uyğun müdaxiləni aparır: büllur dəyişdirilir, maye üçün axın yolu yaradılır, buynuz qişanın zədələnmiş hissəsi donor toxuması ilə əvəz edilir və ya şüşəvari cisim çıxarılaraq tor qişa bərpa olunur.
- Tamamlama. Lazım olduqda nazik tikişlər qoyulur, gözə qaz və ya silikon yağı yeridilir, sonra sarğı qoyulur.
Müddət əməliyyatın növündən asılıdır: büllur cərrahiyyəsi 15–30 dəqiqə, vitreoretinal əməliyyatlar 1–3 saat çəkir. Zamanı yalnız təzyiq və parlaq işıq hiss olunur.
Stasionarda qalma
Qalma müddəti əməliyyatın növündən asılıdır; adətən həmin gün və ya 1 gün müşahidə olunursunuz, bu, təxmini müddətdir. Müdaxilə qısa olduqda və yerli anesteziya ilə aparılanda evə həmin gün buraxılırsınız. Uzun və mürəkkəb əməliyyatlardan, uşaqlarda aparılanlardan sonra bir gün palatada qala bilərsiniz. Gözə sarğı və ya qoruyucu qalxan qoyulur, təzyiq və iltihab yoxlanılır. Gözün içinə qaz və ya silikon yağı yeridilibsə, başın xüsusi vəziyyətini saxlamaq lazım ola bilər. Çıxarkən damcıların istifadə qaydası və nəzarət baxışı barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Çox əməliyyatdan sonra həmin gün və ya ertəsi gün evə gedirsiniz. Bərpa müddəti müdaxilənin növünə görə 2 həftədən bir neçə aya qədər dəyişir.
- damcıları cədvəl üzrə, fasiləsiz damızdırın;
- gözü ovuşdurmayın, gecələr qoruyucu qapaq taxın;
- 1 ay ağır əşya qaldırmayın, başı kəskin əyməyin;
- bir neçə həftə hovuz, sauna və tozlu mühitdən çəkinin;
- gözə qaz yeridilibsə, həkimin dediyi baş vəziyyətinə əməl edin və qaz sorulana qədər təyyarə ilə uçmayın.
Ağrının artması, qızartı, işıqdan qorxu və ya görmənin qəfil pisləşməsi olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
Yadda saxla!
Katarakta və qlaukoma yaşlı insanlarda görmə itkisinin ən çox rast gəlinən səbəbləridir. Kataraktadan fərqli olaraq qlaukoma uzun müddət əlamətsiz gedir və itirdiyi görməni qaytarmaq olmur — ona görə 40 yaşdan sonra göz təzyiqini müntəzəm ölçdürmək vacibdir.
- Gözün önündə qəfil işıq çaxmaları, «uçan milçəklər» və ya pərdə görünərsə, bu, tor qişanın qopması ola bilər — dərhal həkimə müraciət edin.
- Diabet varsa, ildə ən azı bir dəfə göz dibini yoxlatdırın.
- Əməliyyatdan sonra damcıların kursunu yarımçıq dayandırmayın.
Qiymət cədvəli
- Gözün mikrocərrahiyyəsi 2 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Anestezik damcılar və inyeksiya gözü tam keyləşdirir, ona görə ağrı hiss etmirsiniz. Bəzən göz ətrafında təzyiq və parlaq işıq hiss olunur. Narahatlıq güclüdürsə, anestezioloq əlavə sakitləşdirici verir.
Büllur cərrahiyyəsindən sonra fərq çox vaxt ilk günlərdə hiss olunur. Buynuz qişa köçürülməsi və tor qişa əməliyyatlarından sonra görmə həftələr və aylar ərzində tədricən yaxşılaşır. Gözdə qaz varsa, o sorulana qədər görmə dumanlı olur.
Qaz və silikon yağı içəridən tor qişanı sıxaraq onu yerində saxlayır, sağalma üçün vaxt qazandırır. Qaz bir neçə həftəyə öz-özünə sorulur, silikon yağı isə adətən bir neçə aydan sonra ayrıca əməliyyatla çıxarılır. Bu dövrdə başın vəziyyəti və uçuş qadağası ilə bağlı tövsiyələrə ciddi əməl edin.
Ağırlaşmalar nadirdir, lakin istənilən göz əməliyyatından sonra infeksiya, göz təzyiqinin dəyişməsi, iltihab və ya toxumaların gözləniləndən fərqli sağalması mümkündür. Damcılardan düzgün istifadə və nəzarət baxışları bu riskləri azaldır. Narahatedici əlamətlər yaranarsa, növbəti baxışı gözləməyin.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Göz bülluru cərrahiyyəsinin müasir üsulları
Kataraktanın ultrasəslə kənarlaşdırılmasının (fakoemulsifikasiyanın) geniş klinik praktikaya tətbiqi büllur cərrahiyyəsi sahəsində təhlükəsizlik və proqnozlaşdırıla bilənlik baxımından əhəmiyyətli tərəqqiyə…
İstiqamət: Oftalmocərrahiyyə
Göz büllurunun erkən cərrahiyyəsi
Korluğun ən çox rast gəlinən səbəbi kataraktadır (büllurun bulanması), ikinci yerdə isə qlaukoma dayanır (görmə sinirinin gözdaxili təzyiqin…
İstiqamət: Oftalmocərrahiyyə
Gözün diafanoskopiyası
Gözün diafanoskopiyası — göz almasının istiqamətlənmiş, dar konsentrasiyalı işıq dəstəsi ilə şəffaflandırılmasına əsaslanan müayinədir. Eyni zamanda yaxınlıqda yerləşən…
İstiqamət: Oftalmologiya
Kompüter və görmə
Kompüterlə işləyərkən, rahat vəziyyəti asanlıqla tapmağın mümkün olduğu kitab oxumaqdan fərqli olaraq, insan tamamilə displeyin vəziyyətindən asılı olur.…
İstiqamət: Oftalmologiya
