Bu müayinə sidikdə hemoqlobinin parçalanma məhsulları olan bilirubin və urobilinogeni təyin edir. Onların nisbəti qan analizləri ilə birlikdə sarılığın qaraciyər, öd axını və ya eritrositlərin dağılması ilə bağlı olduğunu ayırmağa kömək edir. Analiz dərinin saralması, sidiyin tündləşməsi və qaraciyər zədələnməsinə şübhə olduqda təyin olunur.
- Biomaterial
- Sidik
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Qiymət
- 6 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- sidikdə bilirubin
- sidikdə urobilinogen
- sidikdə urobilin
Müayinənin təsviri
Öd piqmentləri hemoqlobinin parçalanmasından əmələ gələn maddələrdir. Köhnəlmiş eritrositlər dağıldıqda bilirubin yaranır, qaraciyər onu zərərsizləşdirib ödlə bağırsağa ifraz edir. Bağırsaqda bilirubinin bir hissəsi urobilinogenə çevrilir, onun az miqdarı yenidən qana sorulur və sidiklə xaric olur.
Bu zəncirin hansı mərhələsinin pozulduğundan asılı olaraq sidiyin tərkibi dəyişir:
- bilirubin sağlam insanın sidiyində olmur və qaraciyər hüceyrələri zədələndikdə və ya ödün axını pozulduqda yaranır;
- urobilinogen normada az miqdarda olur, eritrositlər kütləvi dağıldıqda və qaraciyər xəstəliklərində artır, öd axarı tam tıxandıqda isə yox olur.
Belə müqayisə qan analizi ilə birlikdə sarılığın növünü müəyyən etməyə imkan verir. Müayinə səhər sidiyinin orta porsiyasında kolorimetrik üsulla aparılır.
Göstərişlər
Öd piqmentləri adətən sidiyin ümumi və ya biokimyəvi analizinin tərkibində yoxlanılır. Ayrıca analiz bu hallarda təyin olunur:
- dərinin və göz ağının saralması, dəri qaşınması, sidiyin tündləşməsi və nəcisin rəngsizləşməsi;
- öd kisəsinin iltihabına (xolesistit) şübhə;
- eritrositlərin kütləvi dağılması (hemoliz) əlamətləri;
- virus hepatiti və ya sirroz kimi qaraciyər zədələnməsinə şübhə;
- qaraciyərə zərərli təsir göstərən dərmanların qəbulu, kəskin və ya xroniki zəhərlənmə;
- sidiyin ümumi analizində şübhəli nəticə.
Xroniki qaraciyər və öd yolları xəstəlikləri olan pasiyentlər bu analizi qan analizləri ilə birlikdə vaxtaşırı təkrarlayırlar.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 1–2 gün
Çuğundur, yerkökü və tünd giləmeyvələri yeməyin.
-
Analizin götürülməsi 5–10 dəqiqə
Səhər sidiyinin orta porsiyasını steril qaba özünüz toplayırsınız.
-
Nəticə 1 iş günü
Nəticəni həkim qan analizləri ilə birgə yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Analizdən 2 gün əvvəl sidikqovucu dərmanları qəbul etməyin. Onları dayandırmaq barədə əvvəlcədən həkimlə razılaşın.
- 1 gün əvvəl spirtli içkidən imtina edin.
- 1–2 gün sidiyin rəngini dəyişə bilən məhsulları – çuğundur, yerkökü, qaragilə, moruq, qara qarağat yeməyin.
Analiz necə götürülür
Sidiyi səhər, yuxudan durduqdan sonra özünüz toplayırsınız:
- Xarici cinsiyyət orqanlarını su ilə yuyun.
- Sidiyin ilk hissəsini unitaza buraxın.
- Dayandırmadan orta hissəni steril qaba yığın, sonuncu hissəni yenidən unitaza buraxın.
- Qabı dərhal möhkəm bağlayın və tezliklə laboratoriyaya çatdırın.
Bilirubin işıqda tez parçalanır, ona görə qabı günəş şüasından qoruyun.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Sidikdə öd piqmentlərinin aşkar olunması nümunənin təzəliyindən çox asılıdır.
- Bilirubin işığın təsiri ilə parçalanır; nümunə uzun müddət işıqda və otaq istiliyində qaldıqda nəticə yalançı mənfi ola bilər.
- Sidik toplandıqdan sonra tez çatdırılmalıdır.
- Çuğundur, rəngləyicilər və bəzi dərmanlar sidiyin rəngini dəyişərək nəticəni çətinləşdirir.
- C vitamininin yüksək miqdarı sınağın nəticəsini pozur.
- Qab təmiz olmalı, orta porsiya götürülməlidir; ən yaxşısı səhər sidiyidir.
- Referens (norma) hədləri laboratoriyadan və istifadə olunan üsuldan asılı olaraq fərqlənir, ona görə nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Hər hansı dərman, vitamin və qida əlavəsi qəbul edirsinizsə, bunu həkimə bildirin. Nəticəni yalnız həkim simptomlarınızla və digər analizlərlə birlikdə qiymətləndirə bilər.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|
| Bilirubin | Mənfi (aşkar edilmir) | – |
| Urobilinogen | 34-ə qədər | mkmol/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Öd piqmentlərinin artması bu səbəblərlə bağlı ola bilər:
- eritrositlərin kütləvi dağılması – malyariya, hemolitik anemiya, hemorragik diatez. Bu zaman əsasən urobilinogen artır, bilirubin isə adətən mənfi qalır;
- qaraciyər xəstəlikləri – xroniki hepatit, sirroz, spirtli içki, toksinlər və ya dərmanların qaraciyərə zərərli təsiri. Həm bilirubin, həm də urobilinogen arta bilər;
- öd yollarının tıxanması – daş, mədəaltı vəzi şişinin öd axarını sıxması, həmçinin öd kisəsi və öd yollarının iltihabı. Sidikdə bilirubin çox olur, urobilinogen isə azalır və ya tamamilə itir.
Bu fərqlər yalnız istiqamət verir. Diaqnozu həkim qan analizləri və instrumental müayinələrlə birlikdə qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda adətən qanın biokimyəvi analizi (ümumi və birbaşa bilirubin, AST, ALT), qanın ümumi analizi və qarın boşluğu orqanlarının USM-i təyin edilir. Səbəbdən asılı olaraq qastroenteroloq, hematoloq və ya cərrahın məsləhəti lazım ola bilər.
Yadda saxla!
Tünd sidik hər zaman öd piqmentlərindən xəbər vermir: az maye içmək, bəzi qidalar və dərmanlar da sidiyi tündləşdirir. Lakin tünd sidiklə birlikdə nəcis açıq rəngə düşübsə, öd axınının pozulmasını istisna etmək lazımdır.
- Sarılıq qəfil başlayıbsa və ya sağ qabırğaaltında kəskin ağrı, hərarət varsa, plan analizini gözləmədən həkimə müraciət edin.
- Son günlərdə qəbul etdiyiniz bütün dərmanları və bitki çaylarını həkimə sadalayın.
Qiymət cədvəli
- Sidikdə öd piqmentləri 6 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr. Saxlanan sidikdə bilirubin parçalanır, urobilinogen isə oksidləşir və nəticə yalançı mənfi ola bilər. Analiz üçün yalnız səhər toplanmış təzə nümunə uyğundur.
Qan qarışığı sidiyin rəngini və kolorimetrik ölçməni təhrif edir. Mümkünsə, analizi menstruasiya bitdikdən 2–3 gün sonra verin. Təcili hallarda tampon istifadə edin və bunu laboranta bildirin.
Cavab adətən 1 iş günü ərzində hazır olur.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Xroniki hepatitin müalicəsi
Xroniki hepatitlər – keçirilmiş virus hepatitindən, bəzi medikamentlərin qəbulundan sonra, spirtli içkilərdən sui-istifadə zamanı inkişaf edən və iltihabi…
İstiqamət: Hepatologiya
Hepatitlər – qaraciyərin iltihabi xəstəlikləri
Hər il hepatologiya sahəsində qaraciyər xəstəliklərini daha effektiv diaqnostika etməyə və müalicə etməyə imkan verən kəşflər olunur. Xəstəliyin…
İstiqamət: Hepatologiya
Piy hepatozu haqqında hər şey
Piy hepatozu (steatoz), steatohepatit - qaraciyərdə piy toxumasının həddindən artıq toplanması, qaraciyər funksiyasının pozulması və mümkün olan sirroz…
İstiqamət: Hepatologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
