Tonzillektomiya damaq badamcıqlarının kapsulu ilə birlikdə tam çıxarılması əməliyyatıdır. O, tez-tez təkrarlanan anginaların və xroniki tonzillitin mənbəyini aradan qaldırır, böyümüş badamcıqlarda isə udmanı və yuxuda tənəffüsü asanlaşdırır. Əməliyyat ağız boşluğu vasitəsilə aparılır, dəridə heç bir kəsik və iz qalmır.
- Giriş
- Digər
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 30–60 dəqiqə
- Stasionarda
- 1–3 gün
- Bərpa
- 2–3 həftə
- Qiymət
- 1 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- badamcıqların çıxarılması
- damaq badamcıqlarının çıxarılması
- tonzilektomiya
- vəzlərin götürülməsi
- Tonsillectomia
Əməliyyatın təsviri
Damaq badamcıqları udlağın girişində yerləşən limfoid toxumadır. Tonzillit — onların iltihabı — ən çox rast gəlinən LOR xəstəliklərindəndir. Kəskin forması hamıya tanış olan anginadır. Xroniki formada isə badamcıqların dərin boşluqlarında (lakunlarda) infeksiya daim qalır, tez-tez anginalara, ağızdan pis qoxuya, uzun sürən zəifliyə səbəb olur, bəzən ürək, oynaq və böyrək ağırlaşmaları ilə əlaqələndirilir.
Xroniki tonzillitin inkişafına müalicə olunmamış kariyes, burunətrafı ciblərin iltihabı, zəif immunitet və badamcıqların quruluş xüsusiyyətləri şərait yaradır. Dərman müalicəsi və badamcıqların yuyulması kömək etmədikdə tonzillektomiya təklif olunur.
Əməliyyat zamanı cərrah ağız tərəfdən badamcığı ətraf toxumalardan ayırır və kapsulu ilə birlikdə çıxarır, sonra qanaxmanı dayandırır. Tətbiq olunan üsullar:
- klassik soyuq alətlə çıxarma;
- koblyasiya — aşağı temperaturlu plazma ilə, toxuma travması azdır;
- elektrokoaqulyasiya və ya radiodalğa — kəsmə ilə eyni vaxtda damarlar bağlanır.
Uşaqlarda həkim yaşa və orqanizmin xüsusiyyətlərinə görə ən az travmatik üsulu seçir.
Əməliyyatın nəticəsi
Xroniki infeksiya ocağı aradan qalxır: anginalar keçir və ya xeyli seyrəlir, ağızdan pis qoxu yox olur, ümumi əhval yaxşılaşır. Böyümüş badamcıqlarda udma və yuxuda tənəffüs sərbəstləşir.
Çıxarılan toxuma lazım olduqda histoloji müayinəyə göndərilir. Badamcıqların yerində ağ ərp əmələ gəlir — bu, sağalmanın normal mərhələsidir və 10–14 günə təmizlənir. Nəzarət baxışında həkim boğazın sağalmasını yoxlayır.
Üstünlüklər
Tez-tez təkrarlanan tonzillitdə badamcıqların çıxarılması dəfələrlə antibiotik kurslarına alternativdir.
-
İnfeksiya ocağının aradan qalxması
Badamcıqlar kapsulu ilə birlikdə çıxarılır, onlarda iltihab artıq təkrarlanmır.
-
Xarici kəsik yoxdur
Əməliyyat ağız boşluğu vasitəsilə aparılır, dəridə iz qalmır.
-
Anesteziya seçimi
Böyüklərdə müdaxilə yerli anesteziya və ya ümumi narkoz altında aparıla bilər.
Göstərişlər
Tonzillektomiya aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- tez-tez təkrarlanan tonzillit — 1,5–2 il ərzində 5–7 kəskinləşmə;
- paratonzillyar abses kimi irinli ağırlaşmalar — əməliyyat antibiotik kursundan sonra aparılır;
- böyümüş badamcıqlar səbəbindən udmanın çətinləşməsi;
- yuxuda nəfəsin dayanması — obstruktiv apne;
- böyrək və ya revmatik ağırlaşma riski olan xroniki tonzillit.
Bu vəziyyətlərin heç biri öz-özlüyündə mütləq göstəriş deyil. Qərarı həkim müayinədən sonra, dərman müalicəsi nəticə vermədikdə verir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Xroniki tonzillitdə əməliyyata qədər konservativ müalicə sınanır: badamcıqların lakunlarının yuyulması, boğaz məhlulları, antibiotiklər, fizioterapiya, ağız və diş sanasiyası, burun-udlaq iltihablarının müalicəsi. Badamcıqları qismən çıxaran tonzillotomiya və ya lakunların lazerlə açılması da bəzi hallarda seçilir. Anginaların tez-tez təkrarlanması, abses, ürək və böyrək ağırlaşmaları və ya tənəffüsün pozulması olduqda isə badamcıqların tam çıxarılması əsaslandırılır.
Əməliyyat soyuq alətlərlə, koblyator, lazer və ya elektrokoaqulyasiya ilə aparıla bilər. Üsulu LOR-cərrah müayinədən sonra seçir: iltihabın dərəcəsi və təkrarlanma tezliyi, badamcıqların ölçüsü, yaşınız, ümumi sağlamlıq və əvvəlki əməliyyatlar nəzərə alınır. Seçim sizinlə, uşaqda isə valideynlərlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- qanın laxtalanmasının pozğunluqları;
- şəkərli diabetin ağır, kompensasiya olunmamış forması;
- udlaq damarlarının anomaliyaları;
- ağciyər vərəminin aktiv forması;
- ağır psixi xəstəliklər;
- ürək, böyrək və tənəffüs çatışmazlığının dekompensasiyası.
Nisbi əks göstərişlər
- tonzillitin və digər infeksiyaların kəskin dövrü;
- ikincili infeksiya ilə gedən dəri xəstəlikləri;
- müalicə olunmamış kariyes, ağız boşluğu xəstəlikləri;
- qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür.
- qanaxma — əməliyyatdan dərhal sonra və ya 5–10-cu günlər arasında, ağ qabıq ayrılan zaman da ola bilər
- yara nahiyəsində infeksiya
- anesteziyaya qarşı reaksiya, bulantı və qusma
- 7–10 gün və daha çox davam edən boğaz ağrısı, qulağa yayılan ağrı, udma çətinliyi
- az içmək nəticəsində susuzluq, xüsusən uşaqlarda
- dad və səsin müvəqqəti dəyişməsi, yumşaq damağın, dilçəyin və ya dişlərin zədələnməsi — nadir
- yumşaq damaqda çapıq və burun səsi — nadir
Fərdi riski artıran amillər: qanın laxtalanma pozğunluqları, aspirin və qanı durulaşdıran dərmanlar, yaxın zamanda keçirilmiş iltihab, ürək və tənəffüs xəstəlikləri, yaş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–7 gün
Qan analizləri, koaquloqram, badamcıqlardan yaxma, EKQ və anestezioloq baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 30–60 dəqiqə
Narkoz və ya yerli anesteziya ilə ağız boşluğu vasitəsilə aparılır.
-
Bərpa 2–3 həftə
Stasionarda 1–3 gün qalırsınız, boğaz ağrısı 7–10 günə keçir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada otolarinqoloq badamcıqları və udlağı müayinə edir, kəskinləşmələrin tezliyini dəqiqləşdirir. Əməliyyatdan əvvəl:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, koaquloqram;
- HİV, hepatitlər və sifilisə analizlər;
- badamcıqlardan mikroflora üçün yaxma;
- EKQ, terapevt və ya pediatr, anestezioloq baxışı.
Əməliyyatdan əvvəl kariyesli dişləri müalicə etdirin. Narkozdan 6–8 saat əvvəl yemək və içmək olmaz. Qanın laxtalanmasına təsir edən dərmanları özbaşına dayandırmayın — bunu mütləq həkimlə razılaşdırın. Özünüzlə analizləri, dərman siyahısını və rahat geyim götürün.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Böyüklərdə yerli anesteziya və ya ümumi narkoz seçilə bilər, uşaqlarda əməliyyat yalnız ümumi narkoz altında aparılır.
- Giriş. Ağız xüsusi ağızgenişləndirici ilə açıq saxlanılır, xarici kəsik edilmir.
- Çıxarılma. Cərrah badamcığı qövslərdən ayırır və kapsulu ilə birlikdə götürür, sonra eyni addımı digər tərəfdə təkrarlayır.
- Qanaxmanın dayandırılması. Damarlar koaqulyasiya edilir və ya bağlanır, lazım olduqda tikiş qoyulur.
Əməliyyat təxminən 30–60 dəqiqə çəkir. İlk saatlarda palatada boğaz nahiyəsində qanaxmanın olmadığı yoxlanılır.
Stasionarda qalma
Adətən 1–3 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat böyüklərdə yerli və ya ümumi anesteziya altında, uşaqlarda ümumi anesteziya altında aparılır. Sonra palatada nəbz, tənəffüs, ağızdan axan qan və ağrı izlənilir, ağrıkəsici verilir.
Ayılandan sonra əvvəlcə soyuq su və dondurma, sonra soyuq-ilıq yumşaq qida icazə verilir; maye qəbulu vacibdir. Qanaxma yoxdursa, mayeni içirsinizsə və ağrı nəzarətdədirsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən qida, rejim, ağrıkəsici və qabıq düşən günlərdə qanaxma əlamətləri barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 1–3 gün qalırsınız. Udqunma zamanı ağrı 7–10 gün davam edir, həkim ağrıkəsici təyin edir. Tam sağalma 2–3 həftə çəkir.
- 10–14 gün soyuq və ya ilıq, yumşaq qida — püre, sıyıq, qatıq;
- isti, kəskin, turş və bərk yeməklərdən, qazlı içkilərdən çəkinin;
- bol maye için, boğazın qurumasına imkan verməyin;
- 2–3 həftə ağır fiziki yükdən, idmandan, hamam və saunadan imtina edin;
- ağzınızı həkimin göstərdiyi vasitələrlə yaxalayın, dişlərinizi yumşaq fırça ilə təmizləyin.
Yadda saxla!
Ən çox diqqət tələb edən dövr əməliyyatdan sonrakı 5–10-cu günlərdir: bu vaxt ərp qopur və qanaxma ehtimalı artır. Bu günlərdə şəhərdən uzaq səfərə çıxmamaq məsləhətdir. Ağrı səbəbindən içməkdən imtina etməyin — susuzluq sağalmanı ləngidir.
- Ağızdan qan gələrsə, soyuq su ilə yaxalayın və dərhal həkimə müraciət edin.
- Hərarət 38 °C-dən yuxarı qalxarsa və ya maye udmaq mümkün olmazsa, gecikmədən həkimə görünün.
- Uşaq çox az içirsə və ya qan udub qusursa, təcili yardım çağırın.
Qiymət cədvəli
- Tonzillektomiya 1 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Badamcıqlar immun sisteminin yalnız kiçik hissəsidir, bu funksiyanı udlağın digər limfoid toxumaları da yerinə yetirir. Xroniki iltihablı badamcıqlar isə immuniteti qorumur, əksinə, daimi infeksiya mənbəyidir.
Ağrı ilk 3–5 gündə ən güclü olur və 7–10 günə tədricən azalır. Bəzən ağrı qulağa yayılır, bu, normaldır. Ağrıkəsicini yeməkdən 20–30 dəqiqə əvvəl qəbul etmək udqunmanı asanlaşdırır.
Ciddi göstəriş olduqda, məsələn yuxuda nəfəs dayanmalarında, əməliyyat kiçik yaşda da aparıla bilər. Uşaqlarda müdaxilə yalnız ümumi narkoz altında edilir, uşaq ağrı hiss etmir. Yaşa uyğun üsulu otolarinqoloq seçir.
Adətən 10–14 gündən sonra. Ağır fiziki iş və idman üçün 3 həftə gözləmək lazımdır, çünki gərginlik qanaxma riskini artırır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Adenoidlər və onların böyüməsinin nəticələri
Adenoidlər – burun-udlağın tağında yerləşən və qoruyucu funksiya daşıyan limfoid toxumadır. Adenoidlərin (əsasən udlaq və damaq badamcıqlarının) həddindən…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Burun selikli qişasının anemizasiyası
Tələbat olan otorinolarinqoloji prosedurlardan biri burun selikli qişasının anemizasiyasıdır. Bu, burun boşluğunun selikli qişalarının səthinin vazokonstriktorların – qan…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Qulağın iltihabı
İsti yay günlərində çoxumuz sərin suya girmək istəyirik. Və hərə bir yerə üz tutur: kimisi yaxınlıqdakı gölməçələrə, çaylara,…
İstiqamət: Otolarinqologiya
Larinqoskopiya nədir?
Larinqoskopiya – otolarinqologiyada geniş yayılmış müayinə üsuludur; ondan istifadə edərək həkim qırtlağı patoloji dəyişikliklər baxımından müayinə etmək, aşkar…
İstiqamət: Otolarinqologiya
